Maria in Musea en Kerken

In heel wat musea, kerken en kapellen zijn er afbeeldingen van Maria te zien, waaronder beelden, schilderijen en tapijten. Centraal staan dan ook afbeeldingen van Onze-Lieve-Vrouw. In deze rubriek zijn musea, kerken, kapellen en bijzondere plaatsen opgenomen, die ik heb mogen bezoeken.

Jan van Wijk

~~~

LANDEN:

-BELGIË:
Bouillon
Brugge
Chièvres
Diksmuide
Geraardsbergen
Leuven
Sint-Truiden
Spa
Westrozebeke

-DUITSLAND:
Augsburg
Maria Laach
Rosenheim


-FRANKRIJK:
Châteauroux
Reims
Saint-Bertrand de Comminges


-NEDERLAND:
Aardenburg
Aarle-Rixtel
Beek
Bergen op Zoom
Chaam
Gulpen
Heilig Landstichting
Oss
Oudenbosch
Roosendaal
Simpelveld
Sittard
Sneek
Steyl
Thorn
Tilburg
Uden
Welberg

-OOSTENRIJK:
Salzburg

~~~

BELGIË

BOUILLON – KERK EN KASTEEL
Église des Saintes Pierre et Paul te Bouillon

Bouillon is gelegen in de provincie Luxemburg, vlakbij de Belgisch-Franse grens aan de weg naar Sedan. De naam Bouillon kan van het Keltisch zijn afgeleid. “Bru” betekent welving en “l’hou” staat voor rivier. Bouillon is een van de mooiste plaatsen van Wallonië met een imposant, hoog gelegen kasteel. De oprichting van het indrukwekkende kasteel gaat terug tot in de 8e eeuw. De hertogen van d’Ardenne, waarvan Godfried van Bouillon (1060-1100) de 5e en laatste naamdrager is, zijn de bezitters van het kasteel tot 1096. In dat jaar staat Godfried zijn hertogdom af aan Otbert, prins-bisschop van Luik in de jaren 1091-1119. Met de opbrengst van het kasteel dekt Godfried de kosten van de eerste kruistocht. Hij wordt aanvoerder van deze kruistocht en gaat met een indrukwekkend leger naar Rome en vervolgens naar Palestina. Het is dan 15 augustus 1096.

Bijzonder is de legende van de bloeiende struik en deze ligt aan de basis voor de deelname van Godfried van Bouillon aan de kruistochten. Gravin Ida d’Ardenne (1040-1113), gemalin van Eustache II, graaf van Boulogne (1020-1088), zie haar zoon Godfried sterk achteruitgaan en het kind wordt steeds zieker. Een kluizenaar adviseert haar het kind naar de Ardennen te brengen. Zij doet dat en sindsdien komt Ida op het grote kasteel van Bouillon wonen. Op een dag komt Ida op een heuvel met zilveren meidoornen. Zij ziet schapen naar een struik vluchten. Deze struik is versierd als een juweel. Het is het werk van een fee. Ida gaat naar de struik, deze opent zich en er komt een jonge, mooie herderin uit. Deze vrouw vraagt wat Ida wenst. De gravin zegt dat zij haar stervende zoon graag beter wil zien. Vervolgens verschijnt uit de struik een ivoren Mariabeeld. Ida vraagt om gezondheid voor haar zoon, ook moed en kracht voor hem en dat hij beroemd wordt in de gevechten om ongelovigen te bestrijden. Haar smeekbede wordt verhoord. Ida d’Ardenne is door de katholieke kerk zalig verklaard.

Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand in de kerk Saintes Pierre et Paul te Bouillon
plafondschildering in de kerk van Saintes Pierre et Paul te Bouillon
afbeelding met Maria in de kerk van Saintes Pierre et Paul te Bouillon

In Bouillon staat aan de Rue de l’Hôtel de Ville de Sint-Petrus en Pauluskerk, die okergeel is gekleurd. De “Église des Saints Pierre et Paul” dateert uit 1848 en is ontworpen door Joseph Jonas Dumont (1811-1859).

afbeelding met Maria in de kerk Saintes Pierre et Paul te Bouillon

In de kerk zijn vele afbeeldingen van Onze-Lieve-Vrouw te zien, waaronder schilderingen, glas-in-loodraam, preekstoel en beelden. Ook zijn er beeltenissen van de Heilige Nicolaas.

glas-in-loodraam in de Église Saintes Pierre et Paul te Bouillon
detail van de preekstoel in de kerk Saintes Pierre et Paul te Bouillon
detail van de preekstoel in de kerk Saintes Pierre et Paul te Bouillon

Geplaatst: 10 maart 2022
Laatst gewijzigd: 21 mei 2022

~~~

BRUGGE – ONZE-LIEVE-VROUWEKERK

De Onze-Lieve-Vrouwekerk is verrijkt met kunstschatten. Het topstuk is de marmeren “Madonna met Kind” van Michelangelo. Het beeld is gemaakt in de periode 1503-1505 door Michelangelo Buonarotti (1475-1564). Dit is het enige beeld dat Italië verlaat tijdens het leven van de kunstenaar. Het werk is in 1514 in de kerk geplaatst.

“Madonna met Kind” door Michelangelo in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Brugge
altaar met “Madonna met kind” in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Brugge
beschilderde grafkelder in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Brugge
beschilderde grafkelder in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Brugge

Daarnaast zijn vele beelden, schilderijen en beschilderde grafkelders te zien.

Maria, toevlucht van de zondaars in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Brugge

Het schilderij van olieverf op paneel “Maria, toevlucht van de zondaars” uit 1660 is gemaakt door Philippe Bernaerdt (1620-1683). Maria is omringd door engelen en boven Haar is de Heilige Drie-eenheid weergegeven. Onder Maria zijn zondaars op aarde afgebeeld met koning David, Petrus en Maria Magdalena. Dit werk wordt ook genoemd “tussenkomst van Onze-Lieve-Vrouw voor het mensdom”.

“de aanbidding door de herders” in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Brugge

Het kunstwerk “de aanbidding door de herders” is van Pieter Jansz. Pourbus (±1523-1584) en is gemaakt met olieverf op paneel. Ook de opdrachtgever met gezinsleden is afgebeeld.

“de aanbidding van de drie koningen” in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Brugge

Een ander kunstwerk is van de Antwerpse barokschilder Gerard Seghers (1591-1651) “de aanbidding van de drie koningen” (1630). Het is gemaakt van olieverf op doek.

Het schilderij “Onze-Lieve-Vrouw van de Zeven Smarten” (1528-1535) is gemaakt door Adriaen Isenbrandt (±1480-1551). Het kunstwerk is vervaardigd met olieverf op paneel.

“Onze-Lieve-Vrouw van de Zeven Smarten” in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Brugge

Adres: Onze-Lieve-Vrouwekerk, Mariastraat, Brugge.

Geplaatst: 16 mei 2022

~~~

BRUGGE – GROENINGEMUSEUM

In het Brugse Groeningemuseum is veel aan kunst over Maria te bewonderen. Dit museum bevat een verzameling aan topstukken met wereldfaam uit de middeleeuwse en Belgische, moderne kunst. Op menig schilderij is Onze-Lieve-Vrouw afgebeeld. Een selectie is gemaakt …

Maria met Kind in het Groeningemuseum te Brugge

Van de “Meester met het Geborduurde Loofwerk” is te zien het schilderij “Maria met Kind gekroond door engelen” (±1476). Het kunstwerk is gemaakt van olieverf op paneel.

“Madonna met kanunnik Joris van der Paele” in het Groeningemuseum te Brugge

Van Jan van Eyck (±1390-1441) is aanwezig het schilderij “Madonna met kanunnik Joris van der Paele” uit 1436. Het is geschilderd met olieverf op paneel.

“Maria met Kind in een interieur” in het Groeningemuseum te Brugge

Een onbekende leerling van Jan van Eyck heeft geschilderd “Maria met Kind in een interieur” (±1450).

Van olieverf op paneel is het schilderij van Ambrosius Benson (±1490-1550) “Deipara Virgo”, “de verheerlijking van de Heilige Maagd” (±1530).

“de verheerlijking van de Heilige Maagd” in het Groeningemuseum te Brugge

Het kunstwerk “de Heilige Lucas schildert de Madonna” (1545) is van Lancelot Blondeel (1496-1561). Het is geschilderd met olieverf op doek.

“de Heilige Lucas schildert de Madonna” in het Groeningemuseum te Brugge
“Maria met Kind” in het Groeningemuseum te Brugge

Het schilderij “Maria met Kind” (±1518) is gemaakt van olieverf op paneel door Jan van Hemessen (±1550-1575).

Adres: Groeningemuseum, Dijver 12, Brugge.

Geplaatst: 17 mei 2022

~~~

BRUGGE – ONZE-LIEVE-VROUW TER POTTERIE

Het historische, voormalige hospitaalcomplex Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie staat vlakbij het water van de Potterierei. Het toenmalige ziekenhuis is nu een museum. Sinds 1276 bestaat de organisatie van het godshuis van de Heilige Geest, ofwel Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie, waar de zusters Augustinessen ouderen verzorgen.

drieluik in de oude ziekenzaal van Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie te Brugge

De oude ziekenzaal en de kerk tonen een grote collectie met drieluiken, glasramen, wandtapijten en zilverkast.

In de barokke kerk, die nog steeds in gebruik is voor vieringen, is het vervolg van het museum. Voor de kerk dragen al vele jaren de Zusters Augustinessen zorg.

“Onze-Lieve-Vrouw van Regula” in Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie in Brugge

In de kerk is ook een schilderij van “Onze-Lieve-Vrouw van Regula”. Het is de afbeelding van het beeldhouwwerk van het hoofdaltaar van het “Sanctuaria Nuestra Señora de Regla” in het Spaanse Chipiona. Het mirakelbeeld heeft zowel een zwart gezicht, als donkere handen.

wandkleed met Maria en de engel Gabriël in Onze-lieve-vrouw ter Potterie in Brugge
detail van een glasraam in de kerk van Onze-Lieve-vrouw ter Potterie in Brugge
wandkleed van de presentatie van Maria in de tempel in de kerk van Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie in Brugge

Ook zijn in de kerk grote, kleurrijke glasramen te zien. Verder hangen er grote wandkleden, waaronder een van Maria en de engel Gabriël uit 1639 en een grote afbeelding van de presentatie van Maria in de tempel.

hoofdaltaar met schilderij en beeld van Onze-Lieve-Vrouw der Potterie in Brugge

Adres: Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie, Potterierei 79B, Brugge.

Geplaatst: 18 mei 2022

~~~

CHIÈVRES – NOTRE-DAME-DE-LA-FONTAINE (KAPEL)
Kapel “Notre-Dame-de-la-Fontaine” te Chièvres

Tussen Brussel en Rijsel ligt, in de provincie Henegouwen, de plaats Chièvres. In het centrum van de plaats, aan de Rue Notre Dame, staat de neogotische kapel “Notre-Dame-de-la-Fontaine” uit 1893. De ontwerper van de kapel is priester Vitale Duray (1823-1892), die de inwijding niet heeft kunnen meemaken.

Bij de plaats van de kapel heeft ooit een fontein met een wonderbaarlijk beeldje gestaan. Hiervan gaat de geschiedenis terug naar de 12e eeuw. Het Mariabeeld met Kind heeft oorspronkelijk gehangen aan de stam van een vlierboom.

beeltenis van Maria en haar gestorven Zoon in de kapel “Notre-Dame-de-la-Fontaine” te Chièvres

De eerste kapel op deze plaats dateert uit 1130. Het is een initiatief van de edelvrouw Ide (Eva) de Chièvres (±1110-±1175). Zij heeft ook doen realiseren de abdij van Ghislenghien en de leprakolonie in Neufville in 1126. Deze kapel is uitgebreid in 1632 en afgebroken in 1798. Daarna is de huidige kapel gebouwd.

ingang Mariakapel te Chièvres

Boven de ingang tot de Mariakapel staat een opschrift in het Frans. In het Nederlands luidt de tekst: “Deze kapel, ingezegend op 14 mei 1893, na te zijn herbouwd dankzij de eerbied van de gelovigen, aangespoord door de toegewijde Lambert pastoor-deken van Chièvres, vervangt de oude kapel gebouwd op deze plaats in 1130 door Ide de Chièvres, uitgebreid in 1632 en afgebroken in 1798. O.L.V. van de Fontein. Bid voor ons”.

fontein in de kapel van “Notre-Dame-de-la-Fontaine” te Chièvres
Mariabeeld in de kapel “Notre-Dame-de-la-Fontaine” te Chièvres

In de Mariakapel staat ook de put “Notre-Dame-de-la-Fontaine”. Deze put is van zwart marmer en rondom staat een Franstalige tekst. In het Nederlands luidt de inscriptie: “Vóór het jaar 1200 op een sehu (vlierbes), vlakbij deze bron, bevond zich het wonderbaarlijke beeld van Onze-Lieve-Vrouw van de Fontein. Hier hebben alle kwalen genezing gevonden”.

kapel van “Notre-Dame-de-la-Fontaine” te Chièvres
glas-in-loodraam in de kapel “Notre-Dame-de-la-Fontaine” te Chièvres

Midden in het priesterkoor staat een witmarmeren altaar, waar het beeldje van “Notre-Dame-de-la-Fontaine” staat. Het toont de zittende Maria met haar Zoontje op de schoot. Dit een replica, omdat de originele beeltenis is verdwenen.

In de loop van de jaren heeft de Mariakapel enkele keren schade opgelopen, maar steeds hebben herstelwerkzaamheden plaatsgevonden.

Geplaatst 25 februari 2022

~~~

DIKSMUIDE – SINT-NIKLAASKERK
glas-in-loodraam van de Kroning van Maria in de Sint-Niklaaskerk te Diksmuide

Van het kerkgebouw, dat is toegewijd aan de Heilige Nicolaas van Myra, wordt al in 1144 melding gemaakt. De kerk heeft in de afgelopen eeuwen veel geleden door branden en oorlogsgeweld.

In het hoofdkoor is onder andere de kroning van Maria afgebeeld in een kleurrijk gebrandschilderd glas-in-loodraam uit 1954 van Frédéric (Fritz) Roderburg (1884-1963).

Sint-Niklaaskerk te Diksmuide

De piëta geeft moeder Maria met de gestorven Jezus op schoot. Dit beeld is omringd door 7 schilderijen, die Onze-Lieve-Vrouw van de 7 Weeën voorstellen. Rond 1940 zijn de schilderstukken gemaakt door pater Andres Leon Bosteels (1901-1970).

In de kerk is ook een fotografische reproductie te zien van een waterverfschilderij uit 1916 van kunstschilder en tekenaar Joe (Joseph Alphonse Marie) English (1882-1918). Hij is een van de Vlaamse IJzersymbolen en zijn beeltenis staat gebeeldhouwd op de Paxpoort te Diksmuide. Het originele schilderij hangt in het museum van de IJzertoren.

zetelende Maria met Kind in de Sint-Niklaaskerk te Diksmuide

De afbeelding O.L.Vrouw van Altijddurende Bijstand is uit 1955 en gemaakt door Lionel Poupaert (1900-1989). Het is een zittende Madonna met Kind.

Het schilderwerk “Vlucht naar Egypte” uit 1895 . Het O.L. Vrouwaltaar is van Jules Joseph Fonteyne (1878-1964) is van kunstschilder Egide Godfried Guffens (1823-1901).

Geplaatst: 6 mei 2022

~~~

GERAARDSBERGEN – ONZE-LIEVE-VROUWEKAPEL OP DE OUDENBERG

De Onze-Lieve-Vrouwekapel op de Oudenberg is vooral bekend vanwege wielerwedstrijden op de Muur van Geraardsbergen. De kapel laat vele dankbetuigingen aan Maria zien, want de muren zijn geheel gevuld met aandenkens van gelovigen. Sinds de verbouwing van de kapel in 1906 is deze een kleinere uitgave van de basiliek van Scherpenheuvel geworden. Dagelijks komen mensen naar de kapel en op een dag, dat wielrenners passeren is het enorm druk met bezoekers. Elke dag zijn er ook vieringen in dit mooie, hoog gelegen, kleine gebedshuis.

Geplaatst: 13 januari 2020

~~~

LEUVEN – SINT-PIETERSKERK

Aan de Grote Markt te Leuven staat de oudste kerk van de stad, namelijk de Sint-Pieterskerk. De kerk is van binnen en van buiten een waar kunstwerk. De Sint-Pieterskerk wordt gezien als een hoogtepunt van Brabantse gotiek met een rijkdom aan vele kunstschatten.

Sint-Pieterskerk te Leuven.
Sint-Pieterskerk te Leuven.

Rond 1425 is met de bouw van de kerk begonnen en dit op de plaats van een eerder, romaans kerkgebouw uit het jaar 986, waarvan enkel de crypte over is gebleven. De oude kerk uit de 10e eeuw is geteisterd door brand en later afgebroken.

De Sint-Pieterskerk is een groot bouwwerk met de afmetingen 93 meter lang, 28 meter breed en 25 meter bedraagt de hoogte van het gewelf. Betrokken architecten zijn onder meer Sulpitius van Vorst (1375-1439), Jan II Keldermans (1375-1445) en Matthijs de Layens (±1420-1483).

Sint-Pieterskerk te Leuven.

Een van de mooiste kunstwerken in de kerk is de 15e eeuwse Sedes Sapientiae (Zetel van Wijsheid) uit 1442 van de Brusselse houtsnijder Nicolaas De Bruyne. Het is een voorstelling van Maria, zittend op een troon, met haar kind op schoot. De kunstenaar heeft een eerder beeld uit de 13e eeuw gekopieerd en vergroot. Dit heeft geleid tot een van de kostbaarste beelden uit de kerk. Echter, in 1944, tijdens de Tweede Wereldoorlog, is er een bombardement op Leuven. De stad lijdt veel schade en dit geldt ook voor de kerk. Het beeld wordt vernietigd en vervolgens komt er een replica in de Sint-Pieterskerk.

Sedes Sapientiae (Zetel van Wijsheid) uit 1442 in de Sint-Pieterskerk te Leuven.
Sint-Pieterskerk te Leuven.

In de imposante kerk bevindt zich in een zijkapel de ruimte ter ere van Fiere Margriet ofwel Margaretha van Leuven (1207-1225). Zij is een bekende volksheilige in Leuven.

In een andere zijkapel liggen de graven van hertog Hendrik I van Brabant (±1165-1235) en zijn vrouw Matilda van Boulogne, hertogin van Brabant (1170-1210). Zij trouwt met Hendrik op 9-jarige leeftijd. Ook hun dochter, Maria van Brabant (±1190-1260), ligt er in een graf.

Na een jarenlange restauratieperiode is het monumentale kerkgebouw vanaf 2020 weer binnen en buiten te bewonderen.

Sint-Pieterskerk te Leuven.

De Sint-Pieterskerk staat aan de Grote Markt 1 in het centrum van Leuven, de stad met honderden monumenten.

Sint-Pieterskerk te Leuven.

Geplaatst 29 september 2021

~~~

SINT-TRUIDEN – BEGIJNHOF

De geschiedenis van het Sint-Agnesbegijnhof telt heel wat eeuwen. In 1258 schenkt Willem van Rijckel, abt van de benedictijnen Sint-Trudo van 1248 tot 1272, een terrein in Sint-Truiden aan de begijnen, die dan in de stad verspreid zijn. De grond ligt buiten de stadswallen in de vallei van Cicindria.

Begijnhofkerk in Sint-Truiden

In 1265 is de kerk van het begijnhof ingezegend en hebben de eerste begijnen hun intrede in het gesloten hof gedaan. Later is de kerk vergroot, verbouwd en hersteld na schades. De begijnhofkerk is het juweel van het begijnhof. Deze kerk is toegewijd aan de Heilige Agnes en staat centraal op het perceel. In 1797 is het begijnhof opgegeven en komen er ook niet-begijnen wonen.

In 1934 wordt de kerk overgedragen aan de “Vrienden van het begijnhof van Sint-Truiden”. In 1935 is de kerk ontwijd en als museum ingericht, nadat er een grondige restauratie heeft plaatsgevonden. Dit is een primeur in België. Er zijn muurschilderingen gerestaureerd door Cornelis Leggenhoek (1903-1971) uit Brugge.

Begijnhofkerk in Sint-Truiden

Tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) loopt de kerk schade op door bombardementen. Vervolgens vinden herstelwerkzaamheden plaats. In 1970 is de Begijnhofkerk overgedragen aan de provincie Limburg. Daarna is er begonnen met de conservatie en restauratie van de muurschilderingen door het Brusselse Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium.

Begijnhofkerk in Sint-Truiden
Begijnhofkerk in Sint-Truiden

Sinds 1998 staat het begijnhof op de werelderfgoedlijst van de Unesco en in 2004 is het begijnhofplein heraangelegd.

De Begijnhofkerk is met name bekend om haar meer dan schitterende schilderingen. Het zijn niet alleen muurschilderingen, maar ook kunstuitingen op pilaren. Deze schilderingen bestrijken de periode van de 13e tot in de 17e eeuw en hieruit blijkt sterk de middeleeuwse geloofsbeleving. Veel middeleeuwse muurschilderingen zijn uit het begin van de 16e eeuw. Deze zijn aangebracht na het herstellen en verbouwen van de kerk in de periode 1489-1511. Er zijn taferelen gewijd aan het leven van Maria, namelijk de kroning van Maria (14e en 16e eeuw) en uit de 16e eeuw: de annunciatie of verkondiging van de boodschap aan Maria, tempelgang van Maria, huwelijk van Maria en Jozef, geboorte van Christus, dood van Maria met Tenhemelopneming en de rozenkrans. Ook zijn er muurschilderingen van onder meer Sint-Caecilia, Heilige Clara, Sint-Franciscus, Heilige Gertrudis van Nijvel, Heilige Goedele van Brussel, Sint-Hubertus en Heilige Lucia.

Begijnhofkerk in Sint-Truiden

Het begijnhof ligt aan de Speelhoflaan te Sint-Truiden, net buiten het centrum.

Begijnhofkerk in Sint-Truiden

Geplaatst 9 februari 2021

~~~

SPA – ÉGLISE NOTRE-DAME ET SAINT-REMACLE

De stad Spa is gekend door de minerale bronnen. Reeds in de 16e eeuw trekken deze opwellende waterplekken vele bezoekers. In deze plaats, omgeven door heuvels van de Ardennen, staat een indrukwekkende kerk, namelijk de “Église Notre-Dame et Saint-Remacle”. Deze kerk van Onze-Lieve-Vrouw en Sint- Remaclus is gebouwd in 1885 en 1886, juist op de plaats van voormalige kerkgebouwen. Het indrukwekkende bouwwerk getuigt van Rijnromaanse stijl. De architect is Eugène Carpentier (1819-1886) uit Beloeil. In 1886 is de kerk ingezegend door de bisschop van Luik, Monseigneur Victor-Joseph Doutreloux (1837-1901)

Église Notre-Dame et Saint-Remacle, Spa.

In de voorgevel zijn portalen versierd met 4 timpanen; dit zijn driehoekige bovenstukken op zuilen. Hieronder zit Onze-Lieve-Vrouw op de troon van de wijsheid. Ook bekende heiligen uit de Ardennen zijn er afgebeeld, namelijk Sint-Hubertus (655-727) met een hert en Sint-Remaclus (600-673) met een gezadelde wolf.

Het interieur van de kerk is schitterend. Hoofdaltaar, altaren van de zijkapellen en preekstoel zijn in Italiaans Botticino-marmer uitgevoerd. De beelden zijn in albast van Benglich gemaakt. De absis is versierd met een fresco, waarbij onder meer Onze-Lieve-Vrouw, Johannes de Doper, Sint-Petrus en Sint-Remaclus zijn afgebeeld. Zij duiden Christus aan als de wezenlijke bron van het leven.

In de middenbeuk zijn 6 houten beelden te zien van de Luikse beeldhouwer Guillaume Évrard (1709-1793). De beelden dateren uit de periode 1750-1751. Beeltenissen, welke eruit springen zijn de Maagd Maria met het kind Jezus, Sint-Remaclus en de Heilige Rochus. Vooral het Mariabeeld is een uitzonderlijk mooi kunstwerk.

Église Notre-Dame et Saint-Remacle, Spa.

Achter het orgel is het centrale glasraam opgedragen aan Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel. Dit raam is geschonken door koningin Marie-Henriëtte-Anne (1836-1902), de aartshertogin van Oostenrijk en later de echtgenote van koning Leopold II (1835-1909). De koningin heeft geruime tijd in Spa verbleven en zij heeft in dit godshuis op de zondagen de Heilige Mis bijgewoond. In 1902 heeft haar uitvaartplechtigheid ook in deze kerk plaatsgevonden.

Église Notre-Dame et Saint-Remacle, Spa.

Geplaatst 19 oktober 2020

~~~

WESTROZEBEKE – MARIAVERERING

Reeds vóór 1300 is Maria vereerd in Westrozebeke. Na de Slag bij Westrozebeke op 27 november 1382, waarbij de Vlamingen onder leiding van Filips van Artevelde (1340-1382) door een Frans leger van Koning Karel VI (1368-1422), de Waanzinnige, op verpletterende wijze is verslagen, wordt de plaats een bekend bedevaartsoord. Een legende vertelt over het eerste mirakel. Een rode draad rond de plaats heeft de inwoners tegen het oorlogsgeweld beschermd. Deze draad is op zeven plaatsen beveiligd, waarnaar zeven kapelletjes aan de Ommegang verwijzen. Sinds de grote veldslag in 1383 wordt Onze-Lieve-Vrouw van Westrozebeke er meer dan ooit vereerd.

Westrozebeke, Sint-Bavokerk.

Een tweede mirakel gebeurt in 1916. Een schip gaat van het Engelse Folkstone naar het Franse Dieppe en tijdens de reis wordt de boot getorpedeerd. De meevarende Westrozebekenaars bidden tot Maria en overleven de scheepsramp.

Het is heel teleurstellend voor de inwoners van Westrozebeke, dat ondanks de twee wonderen van 1382 en 1916 er niet door het bisdom Brugge wordt gekozen voor Westrozebeke om een basiliek te bouwen. Dit grote godshuis verrijst in het nabijgelegen Dadizele.

Westrozebeke, Sint-Bavokerk.

De huidige Sint-Bavokerk kent een lange voorgeschiedenis. Van een eerste stenen kerkgebouw is al sprake in de 12e eeuw. In 1383, één jaar na de grote veldslag, wordt een Mariabeeldje van een boskapel naar de kerk gebracht. De Mariaverering begint en neemt steeds grotere vormen aan. In 1566, tijdens de beeldenstorm, wordt de kerk vernield en dit lot ondergaat ook het beeldje van Maria. In 1584 is de kerk hersteld en is er een nieuw Mariabeeld, dat nu nog steeds in de kerk staat.

Westrozebeke, Sint-Bavokerk, Mariabeeld uit 1584.

Rond 1740 wordt de kerk door een groter gebouw vervangen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) wordt Westrozebeke volledig verwoest en ook de kerk wordt een ravage. Het gebouw krijgt andere functies, namelijk eerst een lazaret en vervolgens een paardenstal. Echter, het Mariabeeld wordt op 9 maart 1915 tijdig in veiligheid gebracht naar de Sint-Michielskerk in Roeselare. Een tweede verhuis van het beeld gebeurt op 19 november 1917 van Roeselare naar Hamme. Op 1 juni 1919 is het Mariabeeld terug in Roeselare. Op 25 april 1920 is het monumentale Mariabeeld teruggebracht en geplaatst in een noodkerk. In de jaren 20 van de 20e eeuw is het door de oorlog verwoeste Westrozebeke herbouwd.

Westrozebeke, Sint-Bavokerk.

De huidige Sint-Bavokerk is gebouwd in de periode 1920-1923 naar een ontwerp van Dugardyn (1889-1962) uit Brugge. Op 13 juni 1924 is het Mariabeeld op feestelijke wijze geplaatst in de Sint-Bavokerk.

Westrozebeke ligt in West-Vlaanderen, nabij Roeselare en Staden.

De huidige Sint-Bavokerk is gebouwd in de periode 1920-1923 naar een ontwerp van Dugardyn (1889-1962) uit Brugge. Op 13 juni 1924 is het Mariabeeld op feestelijke wijze geplaatst in de Sint-Bavokerk.

Westrozebeke ligt in West-Vlaanderen, nabij Roeselare en Staden.

15 september 2020

~~~

DUITSLAND

~~~

AUGSBURG – DIÖZESANMUSEUM ST.AFRA

Het “Diözesanmuseum St. Afra” is gelegen in de Kornhausgasse 3-5, naast de Dom, in het centrum van Augsburg. Het bisschoppelijk museum is ook via de Dom te bereiken, namelijk door de wat donkere Domkruisweg in te gaan. Op www.museum-st-afra.de is actuele info te vinden.

Mariabeeld in het bisschoppelijk museum te Augsburg

Het museum biedt in enige zalen een grote verscheidenheid aan kunstschatten en Onze-Lieve-Vrouw is door beelden en op schilderijen te zien. Daarnaast staat in het museum de voormalige, Romaanse, bronzen deur van de Dom uit de 11e eeuw. Verder zijn onder meer voorwerpen van Augsburger zilver, gewaden van de Heilige Ulrich en relieken te zien.

In 2000 is, na een ingrijpende renovatie, het museum heropend. De tentoonstellingsruimte kent voor een deel een glazen bouw en een oud deel dat tot de Dom behoort. Achterin het museum is een zaal waar de oorspronkelijke fundamenten van de Dom zichtbaar zijn gemaakt.

altaarretabel in het bisschoppelijk museum in Augsburg

Een tweezijdig, houten altaarretabel (±1490) is kleurrijk beschilderd met aan de ene kant afbeeldingen uit het leven van Maria en aan de andere zijde fasen van het leven van Sint-Nicolaas. De vier schilderstukken van Maria betreffen presentatie in de tempel, visitatie, geboorte van Jezus en dood.

Brussels wandtapijt in het bisschoppelijk museum te Augsburg (±1580)
Madonna met Kind (±1400) in het bisschoppelijk museum te Augsburg

Een Brussels wandtapijt van wol en zijde (±1580) met kleurrijke bloemmotieven laat afbeeldingen zien van Afra en Ulrich, de patroonheiligen van het bisdom, evenals Maria als patrones van de Dom.

Madonna met Kind (±1400) is Boheems van verf op hout. De beeltenis van “de Mooie Madonna” komt uit de Dom.

Vier houten, donkerbruine panelen laten onder andere afbeeldingen van Maria zien.

paneel in het bisschoppelijk museum te Augsburg
paneel in het bisschoppelijk museum te Augsburg
paneel in het bisschoppelijk museum te Augsburg
paneel in het bisschoppelijk museum te Augsburg

Een schilderij “Slag bij Lechveld” (“Schlacht auf dem Lechveld”) van 955 is gemaakt van olieverf op linnen (±1696). Het toont een belangrijk feit van het leven van Ulrich. Een engel heeft Ulrich een kruis gegeven om te zegevieren over de Hongaren. Maria is afgebeeld boven de strijders.

Slag bij Lechveld (955) met Maria boeven de strijders

Een kunstwerk van rond 1540 geeft de afbeelding van Maria, gemaakt door de Duitse beeldhouwer Jörg Lederer (±1470-±1550) uit Kaufbeuren. Maria knielt op een kussen en bidt. Het is geschilderd op lindehout en verguld.

knielende en biddende Maria op kussen in het bisschoppelijk museum te Augsburg
deel van een tweeluik met Maria en Kind, engelen en de Heilige Elisabeth van Thüringen in het bisschoppelijk museum te Augsburg

Een deel van een tweeluik is geverfd op naaldhout door Leonhard Beck (±1480-1542) uit Augsburg. Het is een Thomas Fackler tweeluik (Diptychon)van rond 1520. Het rechterdeel toont Maria met Kind en twee engelen. Daarnaast is afgebeeld de heilige Elisabeth von Thüringen die een bedelaar drinken geeft. Aan Maria’s voeten knielt de stichter Elisabeth Fackler met haar wapen.

Maria-altaar (±1540) in het bisschoppelijk museum te Augsburg

Een Maria-altaar van rond 1540 is van hout, kalksteen, deels verguld en gepolychromeerd. De Madonna is van hout gemaakt. De afbeeldingen van de tafel laten van linksboven naar rechts zien verkondiging, visitatie, geboorte van Jezus, aanbidding door de koningen, opstanding van Jezus, hemelvaart, Pinksteren en dood van Maria.

detail van een reliekaltaar in het bisschoppelijk museum te Augsburg

Een reliekenaltaar (±1630) is van schilder Johann Matthias Kager (±1575-1634), zilversmid Jeremias II Flicker (±1610-1647) of beeldhouwer Tobias Zeiler (+1666). Het is gemaakt van olieverf, koper, zilver en hout. De aanbidding door herders is verbeeld.

minnekistje in het bisschoppelijk museum te Augsburg

Een minnekistje van rond 1315 is gemaakt van ijzer, eikenhout, hardverf en metaal. Het kistje, met afbeeldingen van onder andere Maria, is een liefdesgave in hoofse kringen.

Geplaatst 31 maart 2022

~~~

AUGSBURG – DOM
Dom te Augsburg
Dom te Augsburg

De Dom kent een lange geschiedenis en de oudste delen dateren uit de 11e eeuw. De romaans-gotische kathedraal heeft twee toegangen, die met vele figuren zijn versierd. Het zuidportaal of Mariaportaal is uit de 14e eeuw en de middenpijler toont Maria. In het drie rijen hoge timpaan laat het driehoekig gevelveld fasen uit het leven van Onze-Lieve-Vrouw zien.

Dom te Augsburg
Dom te Augsburg

De Dom heeft de oudste glas-in-loodschilderingen ter wereld, fresco’s, paneelschilderingen en crypte.

Laatgotische glas-in-loodramen (±1480) van Peter Hemmel von Andlau (±1420-1506) geven taferelen weer uit het leven van Maria.

Dom te Augsburg
Dom te Augsburg

Onze-Lieve-Vrouw is in de kathedraal veelvuldig afgebeeld. In het noordelijke zijschip staat de met fresco’s en pleisterkalk versierde, imposante Mariakapel (1721). De fresco’s zijn van de Augsburger schilder Johann Georg Bergmüller (1688-1762).

Dom te Augsburg
Dom te Augsburg
Dom te Augsburg

In de kathedraal staan enige panelen, die delen van het leven van Maria tonen (1493-1494). Deze zijn gemaakt door Jörg Stocker (±1461-±1527) uit Ulm en Hans Holbein de Oude (±1460-1524) uit Augsburg.

In de Dom is Ulrich von Augsburg (890-973), bisschop en raadsheer van de keizer, bijgezet.

Dom te Augsburg
Dom te Augsburg, Maria in de sneeuw

De Wolfgangkapel toont een altaar met afbeeldingen van onder andere Maria, de patrones van het bisdom Augsburg en is in 1554 gemaakt door de Augsburger portretschilder Christoph Amberger (±1505-1562).

Dom te Augsburg, kruisgang
Dom te Augsburg, kruisgang
Dom te Augsburg, kruisgang

De kruisgang, die naar het bisschoppelijk museum leidt, telt meer dan 400 graf- en gedenkplaten.

Dom te Augsburg, fresco in crypte
Dom te Augsburg, crypte

Geplaatst 3 april 2022

~~~

AUGSBURG – BASILIEK ST.ULRICH – ST. AFRA
Basiliek in Augsburg
Basiliek met hoogaltaar te Augsburg

Aan de Ulrichplatz staat de imposante, katholieke basiliek, die is toewijd aan de Heilige Ulrich en de Heilige Afra. Het is een laatgotisch bouwwerk met grote, barokke altaren en kapellen. Tegen de basiliek is de evangelische kerk van de Heilige Ulrich gebouwd.

Basiliek met orgel te Augsburg

In 1467 is met de bouw van de huidige basiliek begonnen, juist op de plaats waar eerder een godshuis heeft gestaan. In de basiliek liggen de graven van de Heilige Ulrich en de Heilige Afra. Daarnaast zijn er vele afbeeldingen van de Moeder Gods.

Schilderstuk in de Georgkapel van Christoph Schwarz en Peter Candid in de basiliek te Augsburg

In de Georgskapel is de altaarbeeltenis een schilderij met onder meer de gekroonde Maria, Kind en engelen. Het is in de periode 1587-1594 gemaakt door hofschilder Christoph Schwarz (±1545=1592) en Peter Candid (±1548-1628), die ook Peter de Witte wordt genoemd. De opdracht voor het kunstwerk is in 1585 gegeven door Octavian Secundus Fugger (1549-1600) van de invloedrijke handelsfamilie Fugger.

Beeld van Maria en Jezus van Friedrich Koller in de Pietakapel van de basiliek te Augsburg

De Pietakapel toont een laatgotisch beeld met een treurende Maria met op de schoot het lichaam van haar Zoon. De afbeelding kent een gouden, ronde omlijsting en is aan het eind van de 20e eeuw gemaakt door beeldhouwer Friedrich Koller (1931).

Het hoge hoofdaltaar is uit 1604/1606 en toont de aanbidding van de pasgeboren Jezus door herders. Hierboven is de kroning van Maria uitgebeeld.

Madonnabeeld met de kleine Jezus in de basiliek te Augsburg gemaakt door Georg Erhard

Tegen een brede pilaar staat een meer dan levensgroot beeld van de Moeder Gods en Jezus als naakte baby. Dit is een van de weinige gotische beelden, die de verwoestingen tijdens de Beeldenstorm heeft overleefd. Het beeld is gemaakt rond 1495 door Gregor Erhart (±1465-1540).

Schilderij van Peter Canndid met Maria en Kind en de heiligen Benedictus en Franciscus in de Benedictuskapel van de basiliek te Augsburg

In de Benedictuskapel hangt een schilderij van Peter Candid. Het toont Maria met Kind en de heiligen Benedictus en Franciscus.

In het priesterkoor staat onder andere de verkondiging aan Maria en is een werk uit 1608 van Hans (Johann) Rottenhammer (1564-1625).

Schilderij van Hans von Aachen met de kroning van Maria in de Bartholomeuskapel van de basiliek te Augsburg

De Bartholomeuskapel toont een altaar met een schilderij van de kroning van Maria. Het is gemaakt rond 1596 door Hans von Aachen (1552-1615). In deze kapel hangt ook een icoon van Maria met Kind (1597).

Maria met Kind in de basiliek te Augsburg

Tegen een pilaar is het Maria-Hulp-beeld geplaatst. Het heeft de stijl van Rococo en is in 1762 in de basiliek geplaatst.

Schilderij met Maria met Kind in de basiliek te Augsburg
Statie van de kruisweg in de basiliek te Augsburg



Geplaatst: 6 april 2022

~~~

MARIA LAACH
romaanse basiliek van Maria Laach

In het grote kloostercomplex van Maria Laach staat de abdijkerk en deze vormt het hart van de benedictijner abdij. Deze basiliek telt 6 torens en geldt als één van de mooiste romaanse bouwwerken in Duitsland.

Het klooster ligt aan het meer van Laach. De watervlakte is rond 10.000 jaar vóór Christus ontstaan door vulkaanuitbarstingen. In 1093 is het klooster gesticht door paltsgraaf Hendrik II van Laach, ook genoemd Hendrik II van Lotharingen (1049-1095).

afbeelding van Maria in de basiliek van Maria Laach

Rond 1500 zijn de fresco’s gemaakt, die zich onder en bij de orgelgalerij bevinden. In 1802 is de abdij opgeheven door de Franse overheerser. In 1862 zijn jezuïeten de bewoners van het klooster en zij hebben het woord Maria toegevoegd aan de oorspronkelijk naam Abdij Laach. In 1892 wordt het complex weer bewoond door benedictijnen. In en rond de basiliek zijn afbeeldingen van Maria aangebracht.

Maria met Kind in de romaanse basiliek van Maria Laach
Maria Laach

Bijzonder is ook dat Konrad Adenauer (1876-1967), de latere, eerste bondskanselier (1949-1963) toevlucht in de abdij heeft gevonden, als hij is gevlucht voor de Nazi’s.

Maria Laach

In het complex zijn, naast de basiliek, onder meer ook te bezoeken de boek- en kunsthandel, de kloosterbloemisterij, het restaurant, het kloosterforum en het hotel. In de directe omgeving zijn vele wandelingen te maken.

Maria Laach
Maria Laach

Adres: D-56653 Maria Laach en op www.maria-laach.de is actuele info te vinden.

Maria Laach

Geplaatst: 29 april 2022

~~~

ROSENHEIM – DUITSLAND – LORETOKAPELLE

In het zuiden van Beieren, tussen München en Salzburg, ligt Rosenheim. De oude stad bezoek ik voor de Heilige Maria en Sint-Nicolaas. In het eeuwenoude centrum (Altstadt) is veel van Maria te zien. Maria is onder meer afgebeeld in de Sankt-Nikolauskirche en de Loretokapelle. Ook zie ik haar afbeelding op de Max-Josefs-Platz boven een apotheek.

Rosenheim.

In de Sankt-Nikolauskirche, welke is ingezegend in 1514, is Maria verbeeld op schilderijen en glasvensters. Een raam vind ik bijzonder; Maria wordt door haar ouders, Anna en Joachim, in de tempel opgedragen aan God en de Heilige Nicolaas ontvangt hen in nieuw-gotische kleding. Ook is het Maria-Troost-beeld van rond 1750 het bewonderen waard. Wat straalt dit schilderij troost, rust en vrede uit. Aan de zuidzijde van de kerk is een groot kunstwerk uit 1896 tegen de buitengevel aangebracht. Het is een mozaïek met de tranende Maria. Het barokke schilderij van het hoogaltaar (1667-1669) laat de Heilige Nicolaas en de Heilige Laurentius zien. Zij bezorgen Rosenheim de bescherming van Maria en Kind.

Rosenheim.

De Loretokapelle aan de Ebersberger Straße is een prachtig gebouw en is in 1636 ingewijd. Het is een bijzonder mooi gebouw en dit zowel aan de buitenkant als aan de binnenzijde. Het voorbeeld van deze kapel is de Loretokapel van het Heilig Huis in het Italiaanse Loreto. De plafondbeschilderingen zijn van de plaatselijke kunstschilder Joseph Anton Höttinger.

Rosenheim, Loretokapelle.

Het verhaal van het ontstaan van de kapel begint in 1600. In dat heilig jaar maakt Georg Schaur (1579-1652) uit Rosenheim een bedevaart naar Rome en Loreto. Als deze man, de latere restauranthouder en burgemeester, in het bedevaartoord Loreto erg ziek wordt, neemt hij zich voor bij voorspoedige thuiskomst in Rosenheim een kapel te bouwen, zoals deze in Loreto. Na 30 jaar hebben Georg en zijn vrouw Margaretha Kall de benodigde financiën bijeen kunnen brengen. Echter, de inval van vijandelijke troepen gedurende de 30-jarige oorlog verhinderen in 1632 de start van de bouw. In 1634 is het de pestepidemie, waardoor er nog niet kan worden gebouwd. Eindelijk start de bouw van de kapel in 1635 en een jaar later wordt deze ingezegend. In de loop van de tijd is de kapel wat vergroot, meer verfraaid, gerenoveerd en ook gerestaureerd.

Rosenheim, Loretokapelle.

Verder zijn nog meer mooie kerken in Rosenheim te bezoeken, waar Maria is verbeeld. Dit zijn onder meer Kirche Sankt-Joseph (1619), Heilig-Geist-Kirche (1449), Kirche Heilig Blut (1508) en Rossackerkapelle (1737). De Spitallkirche Sankt-Joseph (ziekenhuiskerk) uit 1691 laat oude beelden zien, welke staan achter een zwaar traliewerk.

Rosenheim, Loretokapelle.

Geplaatst: 14 april 2020.

~~~

FRANKRIJK

~~~

CHÂTEAUROUX – KERK VAN ONZE-LIEVE-VROUW
Onze-Lieve-Vrouwekerk in Châteauroux

Halverwege Frankrijk, in het departement Indre, ligt aan de gelijknamige rivier de stad Châteauroux. In het centrum van de plaats, aan de Rue Amiral Ribourt, staat de Notre-Dame-kerk. Van ver is de kerk te zien, want op de hoge koepel staat een verguld koperen Mariabeeld van 6 meter grootte. De kerk is in de neo-romaanse stijl gebouwd, na een ontwerp van architect Louis Henri Alfred Dauvergne (1824-1885).

Mariabeeld op de koepel van de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Châteauroux

Met de bouw van het grote godshuis is begonnen in 1877 en de kerk is ingezegend in 1892. Het binnenwerk van de Onze-Lieve-Vrouwekerk heeft typerende gevels van drie niveaus, namelijk grote arcades, blinde bogen en hoge ramen.

timpaan bij de ingang van de One-Lieve-Vrouwekerk te Châteauroux
timpaan bij de ingang van de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Châteauroux

Bij de ingang maken grote timpanen indruk. De driehoekige bovenstukken sieren het portaal.

raam in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Châteauroux
raam in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Châteauroux
raam in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Châteauroux

De kerk laat grote glas-in-loodramen zien, die zijn gemaakt in 1882 door Eugène-Stanislas Oudinot van La Faverie (1827-1889). Ook zijn gebrandschilderde ramen in 1882 vervaardigd door atelier Lobin uit Tours, waar de tweede generatie van het familiebedrijf onder leiding staat van Lucien-Leopold Lobin (1837-1892).

Mariabeeld in een kapelletje naast de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Châteauroux
Lourdesbeeld in de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Châteauroux

De grote kerk toont vele sculpturen en fijn gesneden kapitelen (bekroningen) van de zuilen van het schip, die zijn gemaakt door beeldhouwer en houtsnijder Narcisse Giraud-Dupin (1836-1898).

In 2009 is de Onze-Lieve-Vrouwekerk geklasseerd als historisch monument.

Geplaatst 23 februari 2022

~~~

REIMS – PALAIS DU TAU
beeltenis met Maria boven een deur in “Palais du Tau” te Reims

Al in de Romeinse tijd heeft er al een paleis gestaan op het terrein van het huidige paleis van Tau. Het voormalig bisschoppelijk paleis te Reims, ligt naast de kathedraal in het centrum van de stad. In de 17e eeuw hebben twee gebouwen van het paleis een T-vorm gekend en hieraan dankt het paleis de naam. De letter “T” staat in het Griekse alfabet voor Tau. Verder heeft het eerste bisschoppelijk kruis een T-vorm. Al in de Romeinse tijd heeft er al een paleis gestaan op het terrein van het huidige gebouw.

gouden beeld van Maria-Hemelvaart in “Paleis du Tau” te Reims
verzilverd kunstwerk van Maria met engelen door edelsmid Jean-Charles Cahier (1772-1849)

In 1210 wordt, na een grote brand, het paleis heropgebouwd en met een kapel uitgebreid. Een renovatie volgt in de 15e eeuw. In de 17e eeuw krijgt het paleis het huidige uiterlijk. Tijdens de Eerste Wereldoorlog/Grote Oorlog (1914-1918) wordt het gebouw flink beschadigd en de daarop volgende, langdurige restauratie is in 1972 gerealiseerd.

de Heilige Familie, wandkleed in “Palais du Tau” te Reims

In het museum is luisterrijk ingericht en toont vele beelden, waaronder een van de reusachtige Goliath van 5,40 m uit de 13e eeuw met een gewicht van 6000 kg.

Van Maria zijn er beelden in goud en zilver en vele wandkleden.

wandkleed van wol en zijde, voorstelling de aanbidding door Maria, gemaakt vóór 1530, in “paleis du Tau” te Reims
wandkleed van wol en zijde, voorstelling de visitatie van Maria bij Elisabeth, gemaakt vóór 1530, “Palais du Tau” te Reims

In de Kroningszaal van de Heilige Maagd zijn vele, grote, wollen en zijden koortapijten te zien. Deze kunstwerken laten fragmenten zien uit het leven van Maria. De tapijten zijn waarschijnlijk afkomstig uit Arras of Doornik. In 1530 zijn de tapijten geschonken aan de kathedraal van Reims door Robert I de Lenoncourt, aartsbisschop-hertog van Reims in de periode 1509-1532.

Tenhemelopneming van Maria, wandkleed van wol en zijde, “alias du Tau” te Reims, ±1515
Maria met engelen, wandkleed van wol en zijde, “Palais du Tau” te Reims

Het museum beschikt over 15 koortapijten over de geschiedenis van Onze-Lieve-Vrouw, waaronder de Boom van Jesse, Anna en Joachim, geboorte van Maria, presentatie van Maria in de tempel, huwelijk van Maria, Maria-Boodschap, geboorte van Jezus, aanbidding door de Drie Wijzen, presentatie van Jezus in de tempel, vlucht naar Egypte, dood van Maria en de tenhemelopneming van Maria.

presentatie van Jezus in de tempel, “palais du Tau” te Reims
geboorte van Jezus, wandkleed van wol en zijde, “palais du Tau” te Reims

Aan het eind van de Kroningszaal is tegen de muur een kunstwerk bevestigd, dat ooit boven de hoofdingang van de kathedraal heeft gehangen. Het is een kopie van de voormalige geveltop met op wolken de afbeelding van de kroning van de Maagd Maria. Het oorspronkelijke gevelbeeld is ernstig beschadigd bij de grote brand van de kathedraal in 1914. In 1955 is het vervangen door een kopie, die is gemaakt door de Parijse beeldhouwer Georges Saupique (1889-1961).

het overlijden van Maria, wandkleed van wol en zijde, “Palais du Tau” te Reims
de Heilige bloedverwanten, wandkleed van wol en zijde in “Palais du Tau” te Reims

geveltop met de kroning van Maria, Georges Saupique in “Palais du Tau” te Reims

Geplaatst 23 maart 2022

~~~

REIMS – SINT-JACOBSKERK
info bij de ingang van de Sint-Jacobskerk te Reims

In het centrum van Reims staat de kerk van Sint-Jacob (Église Saint-Jacques). De Sint-Jacobskerk is eeuwenoud, want al in 1190 is met de bouw begonnen. In de loop van de eeuwen zijn enige bouwstijlen gecombineerd, als laat-gotische vensters en zijkapellen in de renaissancestijl. De kerk is deels omsloten door huizen. Zowel het exterieur, als het interieur geven de kerk een mooie uitstraling.

ingang van de Sint-Jacobskerk te Reims

Het onderste deel van de voorgevel dateert uit 1225 en de hogere bouw is van de 14e eeuw. In de loop van de tijd hebben restauraties en uitbreidingen van de kerk plaatsgevonden. Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) is de kerk zwaar beschadigd.

Mariabeeld in de Sint-Jacobskerk te Reims

Enkele 16e-eeuwse beelden in de Sint-Jacobskerk zijn gemaakt door de Reimse beeldhouwer Pierre Jacques (±1520-1596). Van Maria zijn er mooie afbeeldingen te zien, waaronder een Fatimabeeld.

Fatimabeeld van Maria in de Sint-Jacobskerk te Reims

De ramen van het priesterkoor zijn gemaakt door de Tsjechisch-Franse kunstschilder Josef Sima (1891-1971). De vensters van de zijkapellen zijn vervaardigd door de Portugees-Franse kunstschilder Maria Helena Vieira da Silva (1908-1992).

Mariabeeld in de Sint-Jacobskerk te Reims

Geplaatst 14 maart 2022

~~~

SAINT-BERTRAND DE COMMINGES – ONZE-LIEVE-VROUWEKATHEDRAAL
Saint-Bertrand de Comminges met Onze-Lieve-Vrouwekathedraal

In het zuiden van Frankrijk, nabij Saint-Gaudens, ligt het historische Saint-Bertrand de Comminges, dat op de werelderfgoedlijst van Unesco staat. Het dorp bestaat uit een boven- en benedendeel.

toren met ingang van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te Saint-Bertrand de Comminges
ingang van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te Saint-Bertrand de Comminges
schilderij in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Saint-Bertrand de Coominges
kunstwerk in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Saint-Bertrand de Comminges

In het benedendeel van het dorp zijn bouwresten gevonden van de voormalige Romeinse stad Lugdunum-Convenarum. Deze komen uit de tijd van het begin van de jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden.

Saint-Bertrand de CommingesSaint-Bertrand de Comminges
Saint-Bertrand de Comminges
Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Saint-Bertrand de Comminges

De oude plaats ligt aan een wandelroute naar het Spaanse Santiago de Compostela en is erkend als een van de mooiste dorpen van Frankrijk (“Les plus Beaux Villages de France”).

houtsnijwerk in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Saint-Bertrand de Comminges
houtsnijwerk in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Saint-Bertrand de Comminges

Saint-Bertrand de Comminges kent smalle, schilderachtige straatjes, oude poorten, hoge muren en een prachtige kathedraal.

detail van de ingang van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te Saint-Bertrand de Comminges

Centraal in het middeleeuwse plaatsje ligt de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal. Met de bouw van het godshuis is begonnen in de 11e eeuw. Het gebouw was tot 1801 de kathedraal van het toen bestaande bisdom Comminges. De kathedraal laat veel houtsnijwerk zien, waaronder 66 donkerbruine stoelen van het koor van de kanunniken en daarbij zijn vele heiligen afgebeeld.

Het altaar is gemaakt van marmer en Maria heeft er een centrale positie gekregen. Ook zijn de relieken van de Heilige Bertrand aanwezig en geven schilderijen wonderen van hem weer.

Het centrale kunstwerk in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te Saint-Bertrand de Comminges

In de kathedraal zijn vele afbeeldingen van Onze-Lieve-Vrouw te zien, waaronder Vlaamse wandkleden uit de 16e eeuw. De voorstellingen zijn de aanbidding door de Wijzen uit het oosten en de presentatie van Jezus in de tempel.

Vlaams wandkleed in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te Saint-Bertrand de Comminges voorstellende de presentatie van Jezus in de tempel
Vlaams wandkleed met de voorstelling van de aanbidding door de drie Wijzen uit het Oosten in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te Saint-Bertrand de Comminges

De kathedraal heeft nog vele andere voorstellingen van Maria, waaronder kleurrijke glas-in-loodramen, vele houtsnijwerken, beelden en schilderijen op doeken, panelen en muren.

schilderij in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Saint-Bertrand de Comminges
glas-in-loodraam in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Saint-Bertrand de Comminges

Bijzonder is de kloostergang met oude pilaren en een wijds uitzicht.

fresco in de kloostergang bij de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Saint-Bertrand de Comminges
kloostergang bij de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Saint-Bertrand de Comminges

Geplaatst 17 februari 2022

~~~

NEDERLAND

~~~

AARDENBURG – OLV MET DE INKTPOT
Aardenburg, ingang kerk Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart.

In het Zeeuws-Vlaamse Aardenburg, aan de grens met Vlaanderen, staat de kerk Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart, die is ontworpen door de 19e eeuwse architect Petrus Soffers en is gebouwd in de periode 1850-1851. De kerk is ingewijd door Johannes van Genk (1803-1874), bisschop van Breda (1869-1874) en eerder bouwpastoor van deze kerk. In deze kerk staat het beeld van Onze-Lieve-Vrouw met de Inktpot. Naar dit beeld komen veel bedevaartgangers om Maria te groeten en bij Haar te bidden. In 1925 is de kerk uitgebreid door het groeiend aantal pelgrims. Het gebouw is een rijksmonument.

Aardenburg, Onze-Lieve-Vrouw met de Inktpot.

De naam Onze-Lieve-Vrouw met de Inktpot komt door een legende uit de 13e eeuw. Een veroordeelde wordt vrijgesproken, nadat, op aanraden van Maria en Jezus, zijn onschuld op een perkament is geschreven. Het beeld Onze-Lieve-Vrouw met de Inktpot herinnert aan het beeld dat in de middeleeuwen in een kerk te Aardenburg heeft gestaan. De kerk bestaat niet meer, want deze is later afgebroken. Het oorspronkelijke beeld verwijst naar een wonderbaarlijke gebeurtenis, die zich in 1273 in Aardenburg heeft voorgedaan. De legende verhaalt de volgende gebeurtenis:
Een arme wolwever wordt van moord beschuldigd. Er wordt gezegd, dat hij een poorter, een vrije burger, heeft omgebracht. De man wordt veroordeeld tot de dood aan de galg. De veroordeelde blijft volhouden dat hij onschuldig is. Echter, hij wordt niet geloofd. Op de avond vóór het voltrekken van het doodvonnis komt een priester bij hem op bezoek in de gevangenis. Opnieuw zegt de veroordeelde dat hij onschuldig is. De priester adviseert hem tot Maria te bidden en hoop op Haar te vestigen. De man volgt de raad op. In de nacht krijgt hij een visioen. Maria, de kleine Jezus en engelen bezoeken hem. Jezus heeft schrijfgerei, inktpot en perkament bij. Maria houdt de inktpot vast en haar Zoontje schrijft wat op het perkament. Van Jezus ontvangt de man het geschrevene. Jezus zegt hem dat hij voor de voltrekking van het vonnis de baljuw, de rechtsprekende, hoge ambtenaar, moet spreken en hem het perkament heeft te overhandigen. Jezus belooft de man dat hij dan door God en zijn Moeder wordt geholpen. Enkele uren later doet de man dat wat aan hem is gevraagd. De baljuw leest de tekst en stelt de man meteen in vrijheid.

Aardenburg, Onze-Lieve-Vrouw met de Inktpot met perkament en tekst.
Aardenburg, Mariabeeld in voorgevel kerk Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart.

Het beeld Onze-Lieve-Vrouw met de Inktpot, uit 1429, is een toevluchtsoord voor veroordeelden en het is ook de patrones van ambtenaren en schrijvers. Het oorspronkelijke beeld in de Burgse Heilig Bloedprocessie meegedragen. Bij het beeld zijn velen komen bidden, waaronder Filips de Goede/Filips III van Bourgondië (1396-1467), Karel de Stoute (1433-1477), de Engelse koning Edward IV (1442-1483) en Filips de Schone/Filips I van Castilië (1478-1506). In die tijd was Aardenburg een belangrijke handelsstad en door de ligging, aan het water, van bijzonder groot strategisch belang.

In 1604 stopt de openbare Mariaverering door de overheersende protestanten in de tijd van de Reformatie. Dan wordt de kerk vernield en in 1625 afgebroken. Het bekende beeld is tijdig in veiligheid naar Brugge overgebracht.

Pas in 1804 is er weer vrijheid om het geloof openlijk te belijden. Aan het eind van de 19e eeuw is een nieuw beeld van Onze-Lieve-Vrouw met de Inktpot in Aardenburg gekomen. Ook is een beeld in de voorgevel van de kerk geplaatst. Het beeld Onze-Lieve-Vrouw met de Inktpot is van hout en is gepolychromeerd. Het beeld wordt ook genoemd Onze-Lieve-Vrouw van Aardenburg. Het beeld is gemaakt in 1875, naar het voorbeeld van het Brugse beeld uit 1853. Bij het oorspronkelijk beeld zit het Kind Jezus op de linkerarm van Maria. Dit is pas na 1900 ontdekt. Het huidige beeld geeft Jezus weer top de rechterarm van zijn Moeder. In de gebrandschilderde ramen uit 1948 bij het Maria-altaar is het beeld juist weergegeven.

Aardenburg, kerk Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart.

Geplaatst: 26 januari 2021

~~~

AARLE-RIXTEL – MARIAKAPEL

Aan de Bosscheweg 20 in Aarle-Rixtel staat een eeuwenoude, bijzonder mooie kapel. Deze parel in het oosten van de provincie Noord-Brabant is toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw in ’t Zand. De kapel kent een lange geschiedenis.

Sinds halverwege de 15e eeuw heeft Aarle-Rixtel de status van bedevaartsoord. Het is bekend dat er al in 1480 bedevaarders naar Onze-Lieve-Vrouw in ’t Zand zijn gegaan. Een pijpaarde Mariabeeld wordt dan vereerd. De kapel bestaat sedert het einde van de 15e eeuw en is in 1597 uitgebreid door de groei van het aantal pelgrims. In Aarle is in de 16e eeuw een mariale ommegang ontstaan.

In de tweede helft van de 17e eeuw nemen de protestanten de kapel in bezit. Jaren later is de kapel ook een tijd het raadhuis van Aarle. In 1853 krijgt de kapel de oorspronkelijke functie terug. De kapel wordt opnieuw ingewijd in 1856.

Aarle-Rixtel, kapel Onze-Lieve-Vrouw in ’t zand.

Bij binnenkomst in de kapel, meteen rechts tegen de muur hangt, achter glas, een aandacht trekkend schilderij. Het is een drieluik en het middelste deel geeft “Madonna met Kind en musicerende engeltjes”. Het werk is gemaakt door Jacob Cornelisz van Oostsaenen (1470-1533), de eerste Hollandse meester. Het kunstwerk is gemaakt in 1518 en heeft de afmetingen 114 bij 167 centimeter. Echter, dit is een kopie, want het origineel is gegaan naar het Museum voor Religieuze Kunst te Uden. De voorstelling op het middenpaneel is een populair onderwerp van de schilder, want hij heeft verschillende uitvoeringen gemaakt van dit onderwerp. Het linker en rechter luik zijn door een andere kunstschilder gemaakt, omdat de stijl afwijkt van het middelste deel van het drieluik. In het linkerpaneel zijn Joris Sampson, gasthuismeester in Den Bosch, en zijn zoon, met beschermheilige Sint-Joris weergegeven. Het rechterdeel geeft de echtgenote van Joris met zes dochters en beschermheilige Anna.

Aarle-Rixtel, kapel Onze-Lieve-Vrouw in ’t Zand.

Het meest opvallend in de Mariakapel is het beeld Onze-Lieve-Vrouw, Zetel der Wijsheid. Het beeld van de zittende Maria met kind is vervaardigd in het Vlaamse Arendonk. In 1917 is het beeldje gerestaureerd. In 1951 komt er een zilveren schrijn om het beeldje te beschermen. Het beeld is in 1956 gekroond met een gouden kroon met parels en edelstenen. Zeer spijtig is, dat inbrekers het beeldje hebben vernield. De huidige beeltenis is een replica.

Aarle-Rixtel, kapel Onze-Lieve-Vrouw in ’t Zand.

Op voorspraak van Onze-Lieve-Vrouw zijn doven, kreupelen en lammen genezen. In de triomfboog van de kapel is dit uitgebeeld.

In de bijzonder mooie Mariakapel hangt rechts, naast de triomfboog, een glazen vitrine. Hierin bevinden zich zo’n 50 zilveren schildjes. Het zijn ex-voto’s, voorwerpen welke veelal in kapellen en kerken hangen als gevolg van een gedane belofte. De objecten verwijzen naar een genezen lichaamsdeel of een verkregen gunst. Zo zijn er ook dankuitingen in de vorm van een hart. Deze weergaven van dankbaarheid zijn geschonken aan Maria. De ex-voto’s hebben een klein formaat. Één exemplaar is groter dan de andere ex-voto’s. Het heeft de vorm van een hart en meet 18 bij 16 centimeter. In de rand is een Franstalige tekst aangebracht: “CECILLE ISABELLE DE GONSAGUE ET DE MANTOVE, PRINCESSE DU ST. EMPIRE” (Cecille Isabelle van Gonsaga en Mantua, prinses van het Heilig Roomse Rijk). In het midden van het hart staat een gekroond familiewapen. Het hartvormige schild is een pronkstuk in de kapel. Cecille Isabelle is een ver familielid van de Heilige Aloysius van Gonsaga; hij is een voorbeeld van jeugdige onschuld en zuiverheid. Hun adellijke voorouders zijn afkomstig uit Gonsaga/Montua in het Italiaanse Lombardije. Deze adellijke vrouw heeft 15 jaar gewoond in het Helmondse kasteel. Zij is er de Barones van Helmond, Vrouwe van Helmond, in de periode 1673-1688. In 1676 overhandigt zij Andreas Swinckels, de pastoor van Aarle, dit zilveren schild. Het is een geschenk aan Onze-Lieve-Vrouw met de hoop een gezond kind te baren. Helaas voor haar gebeurt dit niet meteen, want zij krijgt vier kinderen en alleen het 3e kind sterft niet op zeer jonge leeftijd. Vlak na de geboorte van het vierde kind sterft haar echtgenoot. Omdat haar dochtertje nog klein is, moet Cecille Isabelle de stad Helmond besturen. Cecile Isabelle hertrouwt in 1683, maar na een huwelijk van 5 jaar overlijdt ze. Haar 10-jarig dochtertje trouwt met de 32-jarige broer van haar stiefvader.

Aarle-Rixtel, kapel Onze-Lieve-Vrouw in ’t Zand.

Aarle-Rixtel kent een eigen Marialied. De melodie van dit Aarlese lied is afgeleid van het Bossche Marialied. De melodie en de overeenkomst van woorden en zinnen staven dit. In Aarle gaat het over de “Zetel der Wijsheid” en in Den Bosch is het de “Zoete Lieve Vrouw”. Waarschijnlijk is het lied ontstaan in de tweede helft van de jaren 40 van de 20e eeuw. Het lied kent vier coupletten en het eerste luidt:
“Lieve Vrouwe, hoor gunstig onze smekingen aan;
O, Maria, Gij zult toch hier de beden niet versmaan,
van de honderden kind’ren.
U, o Moeder, zo waard, die Gij, “Zetel der Wijsheid”
om Uw troon ziet geschaard.”

De laatste restauratie van de kapel is gebeurd in 2014.

Geplaatst: 14 juni 2020.

~~~

BEEK – MARIAKAPEL

Aan de rand van het Zuid-Limburgse Beek, aan de Counelaan 1a bij het begin van het Kelmonderbos, staat de kapel Onze-Lieve-Vrouw van de Wonderdadige Medaille. De kapel staat op de Molenberg en wordt daardoor ook genoemd Kapel op de Molenberg. Vanaf de Counelaan is het enkele treden nemen om op het plateautje te komen, waar de bijzonder mooie kapel is gebouwd. De geschiedenis van de kapel gaat terug naar het jaar 1954 …

Beek, kapel O.L. Vrouw van de Wonderdadige Medaille

Paus Pius XII (1876-1958) roept 1954 uit tot Mariajaar. Hij doet dit om de 100e verjaardag te vieren van het dogma van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria uit 1854. De paus verzoekt alle bisschoppen om extra initiatieven te ontplooien ter ere van Maria. De Roermondse bisschop Guillaume Lemmens (1884-1960) verneemt de oproep van de paus en zet deze door in zijn bisdom. De bisschop vraagt aan alle parochies om aan Maria extra aandacht te besteden in het Mariajaar 1954. In het Zuid-Limburgse Beek reageert kapelaan J. Willems. Deze geestelijke heeft een bijzondere devotie voor Onze-Lieve-Vrouw van de Wonderdadige Medaille. Hij wil een speciale kapel laten bouwen en deze toe te wijden aan Onze-Lieve-Vrouw van de Wonderdadige Medaille.

Beek, kapel O.L. Vrouw van de Wonderdadige Medaille

De Wonderdadige Medaille is ontstaat in Parijs, want in 1830 zijn daar Mariaverschijningen. In het Parijse klooster aan de Rue du Bac verschijnt Maria aan zuster Catherine Labouré. Maria geeft opdracht een medaille te laten maken en deze te verspreiden. De medaille kent een wereldwijde verdeling onder vele miljoenen gelovigen (zie ook de rubriek “bedevaartplaatsen”, Frankrijk, Parijs).

Beek, kapel O.L. Vrouw van de Wonderdadige Medaille

De Maastrichtse architect Jean Huismans (1913-1974) maakt een ontwerp voor een twaalfhoekige kapel. Dit idee wordt goedgekeurd en bij de realisatie van het godshuis helpen vele Beekenaren als vrijwilliger. De Beekse kunstenaar Louis Bröls (1932-2017) maakt 12 kapitelen op de pilaren. De Maastrichtse beeldhouwer Piet Killaars (1922-2015) vervaardigt het bijzondere beeld van Onze-Lieve-Vrouw van de Wonderdadige Medaille. Hij maakt het beeld van Euville, een witte, Franse kalksteen. De houten banken in de kapel zijn het werk van Guillaume Muris uit Beek. Door het voortvarende werk van vele betrokkenen wordt de kapel al in 1955 ingezegend. Aan de achterzijde van de kapel is een steen ingemetseld met de tekst “Mariajaar 1954”.

De kapel ligt op een plateautje, tussen hoge bomen en lijkt op een gastvrij prieel.

Geplaatst 27 juli 2020

~~~

BERGEN OP ZOOM – SINT-GERTRUDISKERK

De Sint-Getrusiskerk heeft een markante toren, door de vorm wordt deze “De Peperbus” genoemd. De romp van de toren, die uit witte natuursteen bestaat, is het oudste deel van het complex en dateert van rond 1370. De bouw van de kerk is gereed in ±1470.

Maria op haar sterfbed, Sint-Gertruskerk te Bergen op Zoom
de engel Gabriël brengt Maria de boodschap van haar toekomstige zwangerschap, Sint-Gertrudiskerk te Bergen op Zoom

De kerk dankt de naam aan de Heilige Gertrudis (626-659), abdis van de abdij van Nijvel. Een legende vertelt, dat zij bij haar bezoek aan Bergen op Zoom in 654 de kerk heeft gesticht en een bron heeft doen ontspringen.

In de kerk, tegen de hoge, houten wand aan de zuidwestzijde hangt een groot schilderij met de afmetingen van ± 5 m bij ± 3 m. Vermoedelijk is het geschilderd door de Vlaamse kunstschilder Peter van de Velde (1643-1723). Het stelt voor “de kruisafneming”, waarop ook Maria is afgebeeld.

Aan de zuidzijde van de kerk is de Heilig Hart-kapel. Tegen het hoge raam hangt een groot gebrandschilderd raam van Joan (Johan Coenraad) Colette (1889-1958) uit 1930. de afbeelding geeft de boodschap van de engel Gabriël aan Maria weer.

De volgende kapel aan de zuidzijde is de Sint-Jozef-kapel. Ook hier hangt een groot gebrandschilderd raam van Joan Colette uit 1930. Hier is Maria afgebeeld op het sterfbed.

Maria met haar ouders Anna en Joachim, Sint-Gertrudiskerk te bergen op Zoom

De volgende kapel is toegewijd aan Sint-Sebastiaan. Het glas-in-loodraam laat afbeeldingen zien van Maria en haar ouders Anna en Joachim. Op het kunstwerk is het jaartal 1892 vermeld.

In het tweede transept-zuid zijn kerkschatten te zien, waaronder een zilveren staakmadonna. In dit transept is een groot glas-in-loodraam van Joan Colette te zien met links Maria en de Heilige Familie. Het raamwerk dateert uit rond 1930. Op een ander glas-in-loodraam is Maria weergegeven in een blauwe mantel. Dit raam is ook gemaakt door Joan Colette.

vaandel van de “Congregatie O.L. Vrouw Onbevlekt Ontvangen” met aan de achterzijde de vermelding OLV Hemelvaart 1920 in de Sint-Gertrudiskerk te Bergen op Zoom

In het tweede transept-noord zijn verscheidene afbeeldingen van Maria te zien, waaronder een vaandel. In de volgende kapel staat een Maria-altaar en boven dit altaar wordt een schilderij met “Maria met Kind” getoond.

Mariabeeld in de “Mariadevotiekapel” in de Sint-Gertrudiskerk te Bergen op Zoom

In de “Mariadevotiekapel” staat een groot Mariabeeeld, dat is gemaakt in het begin van de 20e eeuw. Tegenover het beeld hangt een afbeelding van Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand.

Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand in de Mariadevotiekapel van de Sint-Getrudiskerk te Bergen op Zoom

Achterin de kerk hangt het schilderij “Onze Lieve Vrouw, Troosteres der Bedrukten”. Dit grote kunstwerk is in 1861 geschilderd door de dan 20-jarige, oorspronkelijk uit Bergen op Zoom afkomstige Antwerpenaar Piet (Pierre Jean) Van der Ouderaa (1841-1915).

schilderij “Onze Lieve Vrouw, Troosteres der Bedrukten” in de Sint-Gertrudiskerk te Bergen op Zoom

In 2021 is van de dagkerk de Sacramentskapel gemaakt. Deze kapel grenst aan de kerkruimte en toren. Hier hangen twee grote glas-in-loodramen. Ze zijn het ontwerp van Piet (Petrus Josephus Cornelius Clijsen (1909-1977) en de uitvoering is gedaan door Karel Mijnsbergen (1897). Het glas-in-loodraam dat “Maria Ten Hemelopneming” toont is gemaakt in 1935.

“Maria Ten Hemelopneming” in de Sacramentskapel van de Sint-Getrudiskerk te Bergen op Zoom

In de Sacramentskapel bevindt zich de Ommegangkapel. In deze kapel staat het grote Mariabeeld, dat in de jaarlijkse Maria Ommegang door het centrum gaat op de laatste zondag van juni. Hier worden ook de kroonjuwelen van de Maria Ommegang getoond, die in 2016 door paus Franciscus (2013), Jorge Maria Bergoglio (1936), zijn gezegend te Rome.

Maria Ommegangbeeld in de Ommegangkapel van de Sint-Gertrudiskerk te Bergen op Zoom
Mariabeeld van de jaarlijkse Maria Ommegang in de Ommegangkapel van de Sint-Gertrudiskerk in Bergen op Zoom

In de torenkamer staat een groot Mariabeeld dat 2,5 m hoog is en daarmee het grootste van Onze-Lieve-Vrouw in Bergen op Zoom.

Geplaatst: 2 mei 2022

~~~

CHAAM – KAPEL O.L. VROUW TER SNEEUW

Chaam ligt in de provincie Noord-Brabant, enkele kilometers onder Breda, vlakbij de grens met België. Op de Meerleseweg is het de Kapelstraat inrijden en daarna de Kapelweg volgen. Aan de Kapelweg, net buiten de bebouwde kom, tussen de nummers 2 en 6 staat de kapel van O.L. Vrouw ter Sneeuw.

Chaam, kapel O.L. Vrouw ter Sneeuw.

Het ontstaan van deze kapel begint in 1942, middenin de Tweede Wereldoorlog. De dan in Chaam pas benoemde, jonge kapelaan A.C.P.M. Hack (1915-1988) hoort van een wonder, waarbij een zieke zuster ineens is genezen. Hij slaagt erin materialen, geld, goedkeuring en morele steun te verkrijgen om een kapel op te richten. De bouwplaats wordt een terreintje waarin een kuil ligt, welke eerst moet worden gedicht. Aannemer Van Raak realiseert de bouw en deze is in 1943 voltooid. Op 10 oktober van dat jaar is de inzegening van het bedehuisje.

De witte beeltenis van de gekroonde Maria met Kind is het stralende middelpunt van de kapel. Dit beeld is gemaakt door de productieve beeldhouwer Niel Steenbergen (1911-1997). Deze Brabander is mede-oprichter van de kunstacademie te Breda, de latere Sint-Joost. Hij heeft gekozen voor bijzonder materiaal, namelijk Franse Savonière kalksteen. Het onderhoud van de kapel gebeurt door vrijwilligers en zij voorzien de kapel ook van bloemen.

Chaam, Mariabeeld in kapel O.L. Vrouw ter Sneeuw.

De verklaring van de naam O.L. Vrouw ter Sneeuw kent een oud verhaal …
Op 16 januari 1645 vindt marskramer Willem Verreet (of Verreyt) uit Baarle een klein, houten Mariabeeld op de besneeuwde heide tussen Chaam en Ulicoten. Hij is onderweg naar Chaam om er de volgende dag het feest van de Heilige Antonius te vieren. Echter, het liggend beeldje is geheel vrij van witte vlokken. De vinder neemt het Mariabeeldje mee en zet de reis naar Chaam voort. Onderweg wordt Willem Verreet overvallen door twee struikrovers. Zij eisen zijn geld op. Er komt een gevecht en op de marskramer wordt geschoten. Echter …, de vinder van het beeldje blijft ongedeerd, omdat hij de beeltenis voor zich houdt. De criminelen vluchten en Willem Verreet is dankbaar voor de wonderbaarlijke redding. Enkele weken nadien komt de venter met de verkopen spulletjes in Werbeek, dat nabij Retie in het huidige België ligt. Op 15 februari 1645 plaatst hij het beeldje bij een eeuwenoude eik. Willem Verreet vindt dit een veilige plaats; ver genoeg verwijderd van de protestantse, anti-katholieke overheersing in het Brabantse land. De verhalen over de gebeurtenissen van het beeldje verspreiden zich en bijgevolg neemt het aantal pelgrims toe. Dit verneemt, Augustinus Wichmans (1596-1661), de prelaat van Tongerlo en hij neemt het initiatief om een kapel te laten bouwen. Deze geestelijke ambtsdrager gaat voortvarend te werk en in 1646 wordt het bedehuis in gebruik genomen. De kapel wordt toegewijd aan Onze Lieve Vrouw ter Sneeuw. Tijdens de viering van de opening van de kapel zijn er zusters uit Achel aanwezig, onder hen de zieke Elisabeth, die lijdt aan voortdurende bevingen van de ledematen. Er wordt voor haar gebeden en geneest volkomen.

Geplaatst: 25 mei 2020.
Gewijzigd: 5 augustus 2021

~~~

GULPEN – MARIAMONUMENT

In het Zuid-Limburgse Heuvelland ligt de plaats Gulpen, aan het riviertje de Gulp. Vlakbij het centrum is de Gulperberg gesitueerd. Op de top van deze heuvel staat een imposant Mariamonument, dat is ontworpen door beeldhouwer Piet Gerrits (1878-1957) en gemaakt door Charles Vos (1888-1954). Het beeld is vervaardigd van wit beton en meet 3 meter. Onder het beeld staat de tekst: “alle geslachten zullen mij zalig prijzen”. Geheel onderaan de sokkel staat op elke zijde een typerend woord, dat betrekking heeft op Onze-Lieve-Vrouw, namelijk “Moeder”, “Middelares”, “Maagd” en “Medeverlosseres”. Het Mariamonument is een symbool voor de rol van Haar in het verlossingswerk. Het grote beeld staat op een plantsoen, met gazon en zitbanken.

Mariamonument te Gulpen
Op grote hoogte geplaatst Mariabeeld in Gulpen.

Het Mariabeeld is het hoogst geplaatste Mariabeeld in Nederland op de top van de 157 meter hoge Gulperberg. De beeltenis staat op een hoge, vierkanten sokkel van maar liefst 13 meter. Het beeld van Maria kijkt dus vanaf 170 meter naar het Limburgse land. De sokkel is aan de vier kanten verfraaid met mozaïeken en vermeldt de namen van de parochies, die ooit tot het dekenaat Gulpen hebben behoord.

Mariamonument in Gulpen

In 1935 is het Mariamonument geplaatst in samenwerking met alle parochies van het dekenaat Gulpen. De inwijding is gebeurd door de Limburger Guillaume Lemmens, bisschop van Roermond van 1932 tot in 1957. Het hoge monument is geplaatst op zo’n 200 meter van de plek waar in 1834 een Missiekruis is opgericht. Sinds 1935 trekt het Mariamonument pelgrims en boeren, die het beeld vereren om goede oogsten te verkrijgen.

In 2010 is het Mariabeeld opnieuw toegewijd aan het dekenaat Gulpen-Gronsveld. De wijding is verricht door Frans Wiertz, bisschop van 1993 tot in 2017.

Tekst bij Mariamonument op de Gulperberg

Het adres van het Mariamonument is Gulperbergweg, 6271 NL Gulpen.

Geplaatst: 19 januari 2021

~~~

HEILIG LANDSTICHTING – MUSEUMPARK ORIENTALIS
Huisje van Maria, Heilig Landstichting

Vlak achter Nijmegen, dicht tegen de grens met Duitsland, ligt het Museumpark Orientalis. Het park is aangelegd in de Heilig Landstichting aan de Profetenlaan. Orientalis biedt bezoekers een ontdekkingsreis aan naar en in het oude Midden-Oosten. De tocht gaat naar plaatsen om nader kennis te maken met het jodendom, christendom en islam.

Vlak achter Nijmegen, dicht tegen de grens met Duitsland, ligt het Museumpark Orientalis. Het park is aangelegd in de Heilig Landstichting aan de Profetenlaan. Orientalis biedt bezoekers een ontdekkingsreis aan naar en in het oude Midden-Oosten. De tocht gaat naar plaatsen om nader kennis te maken met het jodendom, christendom en islam.

Huisje van Maria, Heilig Landstichting

De route gaat eerst langs het Joods dorp Beth Juda en daar is onder andere het “huisje van Maria” te betreden. Onderweg naar Karavanserai, waar reizigers tijdelijk verblijven om wat te rusten, is ook de “Geboortegrot” te bezoeken.

Geboortegrot, Heilig Landstichting
Geboortegrot, Heilig Landstichting

Verder laat Orientalis ook nog zien het Arabisch dorp Omani en een Romeinse straat in Jeruzalem. In de woestijn staat de nog af te bouwen toren van Babel. Het vredespad toont veel afbeeldingen van onderscheiden mensen, die zich voor de vrede hebben ingezet. Een plaatsje voor Maria zou hier niet misstaan. Tot slot kan het binnenmuseum worden bezocht, alwaar tentoonstellingen worden gehouden.

Binnenmuseum, Heilig Landstichting

Het interieur van de kerk is geïnspireerd op dat van de Sint-Jan kathedraal in ‘s-Hertogenbosch. Vele beelden in de kerk zijn gemaakt door houtsnijder Hendrik van der Geld (1838-1914), die vele neogotische kerkinterieurs heeft gemaakt. De gebrandschilderde ramen zijn gemaakt door de in Parijs geboren glazenier Jean-Baptiste Capronnier (1814-1891), die ook heeft meegewerkt aan de Sint-Jan kathedraal in het nabij gelegen ‘s-Hertogenbosch. Hij en architect Henri van Tulder kenden elkaar en beiden woonden in het Belgische Schaarbeek. In de kerk staat een bijzonder mooie Mariakapel. De kerk is rijksmonument.

Geplaatst 12 april 2022

~~~

OSS – KERK EN BEELDENGROEP
Mariakapel in de kerk Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen te Oss

De kerk Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen is gelegen aan de Kerkstraat 15 te Oss. Deze kerk staat ook bekend als de Grote Kerk en is in neogotische stijl gebouwd. Het gebouw is ontworpen door architect Henri (Hendrik Jacobus) van Tulder (1819-1903). De kerk is gebouwd in de periode 1857-1859 en het is de vervanging van de middeleeuwse Sint-Willibrorduskerk uit 1400, die op dezelfde plaats heeft gestaan.

kerk Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen te Oss

Het interieur van de kerk is geïnspireerd op dat van de Sint-Jan kathedraal in ‘s-Hertogenbosch. Vele beelden in de kerk zijn gemaakt door houtsnijder Hendrik van der Geld (1838-1914), die vele neogotische kerkinterieurs heeft gemaakt. De gebrandschilderde ramen zijn gemaakt door de in Parijs geboren glazenier Jean-Baptiste Capronnier (1814-1891), die ook heeft meegewerkt aan de Sint-Jan kathedraal in het nabij gelegen ‘s-Hertogenbosch. Hij en architect Henri van Tulder kenden elkaar en beiden woonden in het Belgische Schaarbeek. In de kerk staat een bijzonder mooie Mariakapel. De kerk is rijksmonument.

kerk Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen te Oss

Aan de zuidzijde van de kerk Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen in de Kerkstraat is een gedenkteken geplaatst. Dit is de “Triomferende Maria, geflankeerd door twee engelen” uit 1894. Deze unieke beeldengroep is het initiatief van pastoor-deken Arnoldus van de Laar (1826-1899). Het gedenkteken is een dankbetuiging voor de weergekeerde rust in Oss. Het is een dankuiting voor de inlossing van een belofte. Immers, in 1893 zaaide de Bende van Oss dood en verderf. Jarenlang teisterde een golf van criminaliteit de streek.

beeldengroep te Oss

Maria staat in de beeldengroep centraal. Zij staat op een wereldbol en vertrapt een slang met een appel in de bek. Dit staat symbool voor het overwinnen van het kwaad. Maria is afgebeeld met gevouwen handen en is biddend weergegeven. De beeldengroep is ontworpen door de restauratie-architect, tekenaar en kunstschilder Lambert Hezenmans (1841-1909) uit ‘s-Hertogenbosch. De beelden zijn gemaakt door de Antwerpse beeldhouwer (Jan) Frans De Vriendt (1829-1919). De stijl van de drie beelden is neogotisch. Het Mariabeeld is 2.10 meter en de beelden van de engelen zijn beiden 1.80 meter hoog. Het materiaal van de drie beelden is Savonnières; Franse kalksteen. De beelden zijn onderling verbonden door een smeedijzeren hekwerk en zijn geplaatst op vierkante, hardstenen sokkels van 2 meter hoog. De tekst op de linkersokkel luidt “Ter herinnering aan het noodlottig jaar 1893”. Op de sokkel van het Mariabeeld staat “Ik ben de Onbevlekte Ontvangenis. Ik ben Bewaarster dezer plaats”. De rechter sokkel vermeldt: “Tot dankzegging voor de gelukkige uitkomst in 1894”. In 1894 is de beeldengroep onthuld en ingezegend. Het is een rijksmonument.

~~~

OUDENBOSCH – BASILIEK
basiliek in Oudenbosch
basiliek in Oudenbosch


basiliek in Oudenbosch

De Brabander Willem Hellemons (1810-1884) is lang pastoor in Oudenbosch, namelijk van 1842 tot in 1884. Hij heeft een grote liefde voor de Italiaanse hoofdstad, omdat hij jarenlang in Rome heeft gewoond en gestudeerd. Hierdoor heeft Willem Hellemons de Sint-Pieter en de Sint-Jan van Lateranen goed leren kennen. De pastoor besluit in de provincie Noord-Brabant een verkleinde versie van de Sint-Pieter te Rome te laten bouwen.

Het kerkgebouw te Oudenbosch is ontworpen door architect Pierre Cuypers (1827-1921). Het wordt een verkleinde kopie van de Sint-Pieter en dit op een schaal van 1 op 16. De voorgevel van het grote godshuis lijkt sterk op de frontzijde van de Sint-jan van Lateranen en is voltooid in 1892. De buitengevel is gemaakt onder de regie van politicus, hoogleraar en architect Gerardus Jacobus van Swaaij (1867-1945). Ook al is de basiliek aanmerkelijk kleiner dan de Sint-Pieter in Rome, toch zijn de afmetingen indrukwekkend met 81 meter lengte, 55 meter breedte en 63 meter hoogte. De bouw van het kerkgebouw heeft bijna 30 jaar geduurd, namelijk van 1865 tot 1892. De basiliek toont prachtige kunst met beelden, schilderijen en schilderwerken. Er zijn heel wat schatten te zien, zoals afbeeldingen van Maria en beeltenissen van onder meer de Heilige Agatha, de Heilige Barbara, Sint-Petrus en Paus Johannes Paulus II. Daarnaast staan op het hoogaltaar beelden van heiligen. De Vlaamse beeldhouwer (Jan) Frans De Vriendt (1829-1919) heeft meer dan 40 beelden voor de kerk gemaakt. Het baldakijn is imposant en lijkt sprekend op dat van de Sint-Pieter te Rome. In de basiliek is veel schilderwerk van Oudenboschenaar Cornelis Raaymakers (1890-1960) te zien. Bij het bekijken en benaderen van de grote koepel komen zijn schilderingen heel dichtbij. Verder beschikt de basiliek over een kerkorgel uit 1773, dat is gemaakt door de Duitser Christian Ludwig König (1717-1789) uit Keulen.

In 1912 ontvangt de kerk de eretitel van basiliek. In 1954 is de Stichting Behoud Basiliek opgericht om te waarborgen dat het grote gebouw in goede staat blijft behouden. In 1959 is met de nodige, ingrijpende restauratie begonnen en deze is voltooid in 1987.

In de jaren 2016 en 2017 is de crypte, die onder de basiliek ligt, geheel verbouwd. Hierdoor kunnen ook grote groepen bezoekers worden ontvangen. Verder is er een museum ondergebracht met kerkschatten en is er een ruimte om de geschiedenis van de basiliek te belichten. De crypte herbergt ook een winkel waar devotionalia te koop zijn.

basiliek in Oudenbosch

De basiliek is een rijksmonument.

Het adres van de basiliek is Markt 57 te Oudenbosch. Voor actuele informatie is de webstek www.basiliekoudenbosch.com te raadplegen.

Voor het gevoel van de vele bezoekers aan de basiliek ligt een stuk van Rome in Oudenbosch.

basiliek in Oudenbosch

basiliek in Oudenbosch

Geplaatst 22 december 2020

~~~

ROOSENDAAL – DE KAPELBERG

In het Brabantse Roosendaal bevindt zich De Kapelberg. Hier staat de Mariakapel, welke is toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Smarten.

Een legende vertelt, dat een schipper vaart op de Steenbergse Vliet. Hij geraakt in nood op 19 november 1421, de dag van de Sint-Elisabethsvloed. De schipper belooft Maria een kapel te bouwen als hij veilig aan land komt. Dit gebeurt en de verering van Maria begint hier.

In de loop van de 19e eeuw wordt een Mariabeeld geplaatst op een ” bergje” en vandaar de latere naam De Kapelberg. Dit “bergje” is omgeven geweest door zeven heuveltjes en op elke ophoging heeft een ijzeren kruisje gestaan. De zeven kruisjes zijn een verwijzing naar de Zeven Smarten van Maria.

Ik sta voor de kapel en verneem, dat de huidige, achthoekige Mariakapel is gebouwd in de jaren 1896/1897. De kapel heeft een romaans uiterlijk. Op de voorgevel, boven de entree, lees ik de tekst: “Sancta Dei Matri Consolatrici Afflictorum Sacrum”, hetgeen betekent “Heiligdom voor de Heilige Moeder Gods, Troosteres van de Bedrukten”. In de kapel zijn aquarel-gravures te zien, welke de Zeven Smarten van Maria voorstellen. Op drie gebrandschilderde ramen is de geschiedenis van De Kapelberg afgebeeld. In het kleine godshuis is een kopie te zien van de Zwarte Madonna van het Spaanse bedevaartoord Montserrat.

De Mariakapel is gelegen langs de snelweg A17, aan de rand van industrieterrein Borchwerf Noord en wel aan de Deurlechtsestraat 5, 4707 RP Roosendaal. De kapel is dagelijks geopend en is een unicum in het West-Brabantse, religieuze landschap.

Geplaatst: oktober 2019
Laatst gewijzigd: 12 mei 2022

~~~

SIMPELVELD – KAPEL ONZE-LIEVE-VROUW STERRE DER ZEE

In het Zuid-Limburgse Simpelveld ligt een prachtige Mariakapel op de hoek van de Rodeput, namelijk de Kapel Onze-Lieve-Vrouw Sterre der Zee. De goed onderhouden en zeer verzorgde kapel ligt aan een ruim plantsoen.

Simpelveld, kapel Onze-Lieve-Vrouw Sterre der Zee.

De bakstenen kapel is wit geschilderd en is aan de straatkant omgeven door een lage muur. De toegang tot de kapel kent een smeedijzeren deur met plexiglas. Deze deur heeft een cementboog. Het interieur is wit gestuukt.

Simpelveld, kapel Onze-Lieve-Vrouw Sterre der Zee.

Boven het natuurstenen altaar is een mooie afbeelding te zien van Maria, de Sterre der Zee. Hiernaast is het gebed van de Sterre ter Zee te lezen. In de Mariakapel zijn vier glas-in-loodramen geplaatst. De vier gekozen thema’s zijn: annunciatie, visitatie, geboorte Jezus en kroning van Maria. De ramen zijn geplaatst in cementbogen en zijn vervaardigd door Maastrichtenaar Harrie Pieters (1916-1985). De ramen vermelden het jaartal 1955. Aan de achtergevel is een smeedijzeren kruis geplaatst.

De kapel is gebouwd in 1951 en is ook toegankelijk voor rolstoelgebruikers.

Simpelveld, kapel Onze-Lieve-Vrouw Sterre der Zee.
Simpelveld, kapel Onze-Lieve-Vrouw Sterre der Zee.

De kapel is een uiting van dank aan Maria voor het gespaard blijven voor groot oorlogsgeweld in de Tweede Wereldoorlog. De kapel is een voorstel geweest van Guillaume Lemmens (1884-1960). Deze Limburgse bisschop van Roermond heeft de kapel in juli 1951 ingezegend. Tot 1987 is de kapel beheerd en onderhouden door het buurtschap. Vervolgens is de kapel ondergebracht in een stichting en ook gerenoveerd.

Geplaatst: 10 juli 2020

~~~

SITTARD – BASILIEK

Aan de Oude Markt in het centrum van het Limburgse Sittard staat de “Basiliek van Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart”. In 1875 wordt gestart met de bouw van de neogotische kerk en in 1879 is het werk voltooid. Architect is de in Harlingen geboren Johan Kayser (1842-1917), die later in Limburg is komen wonen.

Sittard, basiliek Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart

In 1883 is de kerk, als eerste in Nederland, verheven tot basiliek door Leo XIII, die paus is in de periode 1878-1903. De in Rome gemaakte wit marmeren plaat, die is ingemetseld in het portaal van de hoofdingang, maakt melding van de heuglijke toekenning van deze titel.

De “Broederschap van O.L.V. van het Heilig Hart” is in 1867 opgericht met het doel de verspreiding van vroomheid in Nederland te bevorderen. Dit broederschap is gewijzigd in het “Aartsbroederschap van Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart”. Deze organisatie beheert de basiliek en is volledig afhankelijk van giften.

Sittard, basiliek Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart

In de eerste basiliek van Nederland zijn van Maria beelden en schilderwerken geplaatst, zoals centraal op het altaar en in glas-in-loodramen.

Sittard, basiliek Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart

Met name in het laatste kwart van de 19e en de eerste helft van de 20e eeuw is de basiliek een heel veel bezocht bedevaartsoord. In de basiliek zijn er duizendvoudige dankbetuigingen te zien en dit maakt het gebouw, dat een rijksmonument is, een nog groter juweel van de 19e eeuwse neogotiek.

Geplaatst: 23 februari 2021

SNEEK – SINT-MARTINUSKERK

In het Friese Sneek staat de katholieke Sint-Martinuskerk. Deze kruiskerk, die is toegewijd aan de Heilige Martinus van het Franse Tours, laat mooie afbeeldingen van Maria zien.

Sneek, Sint-Martinuskerk

Architect Pierre Cuypers (1827-1921) heeft het driebeukige gebouw ontworpen. De kerk is gebouwd in 1872. Het grote orgel is uit 1891 en de maker is Michaël Maarschalkerweerd (1838-1915). In 1997 is het kerkorgel gerestaureerd.

Sneek, Sint-Martinuskerk

De kerk heeft verscheidene, grote gebrandschilderde ramen en deze zijn gemaakt door het glasatelier F. Nicolas en Zonen.

Sneek, Sint-Martinuskerk

Het kerkgebouw is een rijksmonument en is gelegen aan de Singel 62.

Sneek, Sint-Martinuskerk

Geplaatst 8 november 2020

~~~

STEYL – KLOOSTERDORP

Het kloosterdorp Steyl ligt aan de rivier de Maas, vlakbij Venlo in Nederlands Limburg.

De grondlegger van het kloostercomplex is de in het Duitse Goch geboren Arnold Janssen (1837-1909). Op 15 augustus 1861, feestdag van Maria Tenhemelopneming, wordt hij tot priester gewijd. Arnold Janssen is de pionier van de moderne missie-organisatie in Europa. Hij wil Duitstalige katholieken betrekken bij het missiewerk. Echter, hij wordt belemmerd in de uitvoering ervan in Duitsland. Dit komt door de Duitse “Kulturkampf” (1871-1887) en deze leidt tot een hevige confrontatie tussen Kerk en Staat. De strijd is gericht tegen het katholieke cultuurgoed in scholen en katholieke ideeën. Hierdoor is de oprichting van een missiehuis in Duitsland niet toegestaan. Bijgevolg wijkt Arnold Janssen uit naar Nederland en sticht op 8 september 1875, de feestdag van Maria Geboorte, de eerste Duitse missiecongregatie voor mannen in het Nederlands-Limburgse Steyl.

In 1889 sticht Arnold Janssen de missiezusters van Steyl; de Dienaressen van de Heilige Geest. Deze zusters zijn in het blauw gekleed en worden genoemd de blauwe zusters van het Heilig Hartklooster. In de hal van het klooster staat een overzicht van de wereldwijde vestigingen van de congregatie. Aan dit klooster is een grote tuin verbonden, waarin een Lourdesgrot staat. Echter, het domein is niet vrij toegankelijk.

Steyl, hal Heilig Hartklooster, overzicht missies

In 1896 richt Arnold Janssen de organisatie van de aanbiddingszusters van Steyl op; de Dienaressen van de Heilige Geest van de Altijddurende Aanbidding. Deze zusters dragen een lichtrood kleed en dit als symbool van de liefde van de Heilige Geest. Het interieur van de kloosterkapel van deze zusters is deels te zien vanuit de zijkapel, want deze ruimte is voor bezoekers bestemd.

Het gevolg van het oprichten van de drie congregaties is dat er vele duizenden missionarissen en missiezusters van Steyl wereldwijd actief zijn en dat tot heden toe.

Arnold Janssen is een groot vereerder van engelen en dit blijkt uit de aanwezigheid van afbeeldingen van engelen in de kloostergebouwen en de benaming van onder andere de dubbelkerk, welke is toegewijd aan Sint-Michaël. Deze kerk ligt aan het Missiehuis Sint-Michaël van paters en broeders. Beneden- en bovenkerk zijn gebouwd om tot een dubbelkerk te komen. Dit komt door de beperkte ruimte en de grote behoefte om te kerken.

Arnold Janssen organiseert ook retraites (perioden van afzondering voor mensen om bijvoorbeeld te bidden en te overdenken), zet een drukkerij op met persapostolaat en komt ook met een lekenapostolaat.

Steyl, kloosterdorp, Mariabeeld in benedenkerk Sint-Michaël, bij graf van de stichter Arnold Janssen

De tombe van Arnold Janssen staat in de benedenkerk van de dubbelkerk van Sint-Michaël en rust op 3 draagstukken. De dragers van de sarcofaag symboliseren de 3 kloosterorden, die hij heeft bedacht en mede gesticht. Op de dekplaat van de grafsteen zijn behalve naam, geboorte- en sterfjaar, ook vermeld de 3 woorden die hem karakteriseren, namelijk PATER (vader), DUX (leider) en FUNDATOR (stichter). Vanuit Rome verklaart paus Johannes Paulus II Arnold Janssen heilig in 2003.

Steyl, Lourdesgrot in kloostertuin Missiehuis

Niet alleen is Arnold Janssen van belang in de oprichting en organisatie van de 3 kloosterorganisaties, maar ook bijzonder krachtdadige vrouwen, als Aldolfine Tönnies, Helena Stollenwerk en Hendrina Stenmanns.

Aldolfine Tönnies (1862-1934) is geboren in het Duitse Horst-Emscher (nu Gelsenkirchen-Horst). Zij komt in 1891 bij de missiezusters van Steyl en ontvangt de naam Maria Michaele. Deze zuster is in 1896 medestichteres en de eerste moederoverste van de organisatie van de slotzusters; de Dienaressen van de Heilige Geest van de Altijddurende Aanbidding. Deze zusters leven in afzondering (clausuur). Als generaal-overste sticht zij vele kloosters over de hele wereld. Het orgel van de kloosterkapel van de zusters van de Altijddurende Aanbidding is in 1933 geplaatst. De eerste requiemmis, die door het orgel wordt begeleid, is op 28 februari 1934. Het is dan de uitvaartplechtigheid voor Moeder Maria Michaele.

De Steyler Missiezusters zijn in 1889 begonnen. Een medestichteres is Anna Helena Stollenwerk (1852-1900). Zij is geboren in het Duitse Rollesbroich. Helena Stollenwerk komt in 1882 in het Missiehuis te Steyl en ontvangt de naam Zuster Maria. Zij wordt leidster van de missiezusters. In 1898 treedt Helena Stollenwerk in bij de Aanbiddingszusters van Steyl.

Een andere medestichtster van de Missiezusters van Steyl is Hendrina Stenmanns (1852-1903) en zij is geboren in het Duitse Issum. In 1884 komt Hendrina Stenmanns in het missiehuis Sint-Michaël in Steyl en ontvangt de naam Zuster Josefa. Zij gaat in 1898 naar de Zusters van de Altijddurende Aanbidding en wordt daar overste.

In en rond de kloostercomplexen is het goed te verblijven om te bidden. Ook zijn beelden en grotten te bekijken, zoals in de kloostertuin van het Missiehuis.

Steyl, kloostertuin Missiehuis, grot Maria van Zeven Smarten
Steyl, kloosterdorp, kloostertuin Missiehuis, grot Maria van Zeven Smarten

Geplaatst: 17 augustus 2020

THORN – KAPEL ONDER DE LINDEN

In 1673 is “de Kapel van O.L. Vrouw van Loreto onder de Linden” gesticht door het Stift Thorn (klooster). Een jaar later is de kapel voltooid en in gebruik genomen. Vanaf de straat is er een goed beeld op het exterieur van de kapel. Waar de naam “onder de linden” vandaan komt is dan ook meteen te zien, want hoge, oude linden staan als machtige bomen de kapel te beschermen. Vlakbij de ingang van de kapel staat een vredespaal. Dit is aan de Heerbaan-Kapel 4, 6017RB Thorn.

De huidige kapel bestaat uit twee delen, welke worden gemarkeerd door een tweetal torentjes. Het oudste, laagste gedeelte is van 1673. Dit deel van de kapel is een kopie van het “Santa Casa” ofwel Heilig Huis van Nazareth, dat in het Italiaanse Loreto centraal in de basiliek is gebouwd. Hieraan dankt de kapel te Thorn de naam O.L. Vrouw van Loreto.

Door de toename van het aantal bezoekers is de kapel vergroot en dit te zien aan het hoogste deel van het bijzondere godshuis. De uitbreiding is gerealiseerd in 1811. Sinds 1822 is de parochie van de Heilige Michaël te Thorn eigenaar van de kapel.

Geplaatst: 14 maart 2020

~~~

TILBURG – DE HASSELTSE KAPEL

De Hasseltse Kapel is gelegen in een parkje, aan het Hasseltplein 7 te Tilburg. Een andere naam voor de kapel is Onze-Lieve-Vrouw Visitatie.

Hasseltse Kapel in Tilburg

De Hasseltse Kapel kent een oude geschiedenis, want al rond 1530 is de kapel gesticht. Dit is af te leiden uit het jaartal 1536, dat het klokje in de toren vermeldt. De kapel dankt de naam aan de Hasselt, een herdgang, boerengehucht, waarvan de bewoners de kapel hebben opgericht. Het gebouw is het oudste monument in Tilburg. De kapel wordt een druk bezochte devotieplaats, waar ook vieringen worden gehouden.

Halverwege de 17e eeuw maken de overheersende protestantse machthebbers een einde aan de godsdienstvrijheid. Dit heeft tot gevolg dat in de kapel geen religieuze activiteiten meer mogen plaatsvinden. Deze situatie verandert in 1743, als de kapel in zeer bouwvallige staat verkeert. Op kosten van de gemeente wordt de kapel opgeknapt. De nieuwe bestemming wordt eerst een weverswoning en later komt in het gebouw een herberg.

Hasseltse Kapel in Tilburg

In 1794 bezetten de Fransen Nederland en dan mogen de katholieken hun godsdienst weer in het openbaar beoefenen. In 1796 wordt een nieuw, houten Mariabeeld in de kapel geplaatst en dan is de ruimte weer toegankelijk voor gelovigen. Het beeld met Maria en Jezus dateert uit de 18e eeuw en is een staakmadonna; een stok met twee hoofdjes erop en een mantel om de stok. De kapel trekt veel bezoekers, waaronder Peerke Donders (1809-1887), die er vaak komt bidden, totdat hij lepralijders in Suriname gaat helpen.

In de jaren 1971-1972 ondergaat de kapel een ingrijpende en hoognodige restauratie en wordt het rijksmonument in mooie luister hersteld.

In 1972 is de kapel verrijkt met een houten beeld uit de 18e eeuw met Jozef en Jezus. Het kunstwerk hangt rechts vooraan tegen de muur. In de kapel hangen 2 kasten met ex voto’s en ook votieftafels. Deze zijn geschonken vanuit een gelofte, uit dankbarheid of hoop op betere tijden.

Hasseltse Kapel in Tilburg

Sinds 1983 hangt linksvoor in de kapel een bronzen reliëf: Maria Visitatie. Dit is vervaardigd door de gedreven en productieve kunstenaar Niel Steenbergen (1911-1997) uit Oosterhout.

Hasseltse Kapel in Tilburg

Buiten de kapel, op het grasveld, staat een beeld van Sint-Anna te Drieën, uit 1990, van kunstenaar Bart van Hoek. Ook er is een beeld te zien van een jonge Maria. Dit beeld is uit 1998 en is gemaakt door de Tilburgse kunstenaar Charles Vergouwen (1946-2019).

Momenteel valt het beheer van de kapel onder een stichting en heeft de parochie het eigendom van het bijzonder mooie gebouw. De Stichting Vrienden van de Hasseltse Kapel zorgt voor de financiële ondersteuning van de organisatie van het gebouw. Jaarlijks bezoeken zo’n 100.000 mensen de kapel en bewonderen deze parel van volksgeloof, die dagelijks is geopend.

Hasseltse Kapel in Tilburg

Meer info is op www.hasseltsekapel.nl te vinden.

Geplaatst: 20 mei 2020.
Bijgewerkt: 28 januari 2021

~~~

UDEN – MUSEUM KRONA

In het oosten van de provincie Noord-Brabant ligt Uden en in die plaats is het Museum Krona gevestigd aan de Veghelsedijk 25. Het museum is gelegen in een eeuwenoud, ommuurd abdijcomplex dat nog gedeeltelijk wordt bewoond door zusters Birgittinessen.

De toegangspoort en de kruidentuin voorbij komen de bezoekers in het museum. Het Museum Krona, voorheen Museum Religieuze Kunst, bezit een mooie en uitgebreide collectie religieuze kunst en bestaat sinds 1973. In 2019 is de naam van het museum veranderd in Museum Krona en Krona is het Zweeds voor kroon. Immers, de stichteres van de Birgittinessen is Birgitta van Zweden (1303-1373). Birgitta is een vrouw van adel, die op latere leeftijd voor een kloosterleven heeft gekozen. Door haar vorstelijke afkomst en de keuze voor een leven met Jezus Christus wordt Birgitta met twee kronen voorgesteld.

Museum Krona te Uden met originele beeld Onze-Lieve-Vrouw ter Linde

De uitgebreide collectie is tot stand gebracht door schenkingen en bruikleningen van kerken, kloosters en particulieren. Een bijzonder onderdeel van de collectie is in de benedenzaal te zien. In Uden is er al eeuwen de verering van Onze-Lieve-Vrouw ter Linde en dit krijgt in de benedenzaal ook de nodige aandacht met het originele Mariabeeld, dat uit 1525 dateert. Daar hangt ook het vaandel van het Broederschap Onze-Lieve-Vrouw ter Linde en draagt de titel “Behoudenis der Kranken”. Het museum laat niet alleen iconen zien, maar ook beeldhouwkunst, edelsmeedkunst, volksdevotie en moderne kunst. Hieronder zijn vele afbeeldingen van Maria, zoals het schilderij uit 1518 “Maria met Kind omgeven door musicerende engelen” van Jacob Cornelisz. van Oostsanen, ook Jacob War genaamd (±1475-1533) en een eikenhouten beeld Maria met Kind uit 1520 en zelfs een uit 1420.

Museum Krona te Uden
Museum Krona te Uden

Het museum is geopend van dinsdag tot en met zondag. Nadere info is te vinden op www.museumkrona.nl en hier wordt ook de actualiteit van exposities vermeld.

Museum Krona te Uden

Geplaatst: 16 februari 2021

~~~

UDEN – KAPEL ONZE-LIEVE-VROUW TER LINDEN

Aan het Lieve Vrouweplein 2 in het Brabantse Uden staat de Kapel van Onze-Lieve-Vrouw ter Linde in de grotere Kapel van Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen. Dit is de voormalige Kruisherenkapel, die is gebouwd in 1904. Ooit maakte de kapel deel uit van een kloostercomplex. De Kruisheren is de enige, nog steeds bestaande, middeleeuwse orde, die in de Lage Landen is gesticht. Deze Orde van het Heilig Kruis is in 1248 officieel opgericht. De leden zijn veelal geestlijken en zij noemen zich Kruisbroeders.

Kapel O.L.V. ter Linde te Uden
Kapel O.L.V. ter Linde

De geschiedenis vertelt, dat in Uden een Mariabeeld is gevonden in een lindeboom en zo is de naam ontstaan Onze-Lieve-Vrouw ter Linde. Al in 1358 is het voor het eerst sprake van het beeld.

Kapel O.L.V. ter Linde te Uden

Gedurende de Contrareformatie (1522-1563), een katholieke reactie op de protestantse Reformatie, leggen de Kruisheren zich toe op de organisatie van de verering van Onze-Lieve-Vrouw ter Linde. In 1712 bouwen de Kruisheren een achthoekige kapel voor het Mariabeeld. Dit gebeurt op de plaats waar ooit de lindeboom heeft gestaan, waarin het Mariabeeld is gevonden.

Aan het Mariabeeld zijn wonderen toegeschreven. In de 17e en 18e eeuw kwamen jaarlijks tienduizenden op bedevaart naar Onze-Lieve-Vrouw ter Linde.

In 2009 vertrekken de Kruisheren uit Uden en komen klooster en kapel in eigendom van Brabant Zorg. De kapel is een rijksmonument.

Aan het Mariabeeld zijn wonderen toegeschreven. In de 17e en 18e eeuw kwamen jaarlijks tienduizenden op bedevaart naar Onze-Lieve-Vrouw ter Linde.

In 2009 vertrekken de Kruisheren uit Uden en komen klooster en kapel in eigendom van Brabant Zorg. De kapel is een rijksmonument.

Tegenwoordig staat in de kapel een replica van het bekende beeld. Onder het Mariabeeld staat de tekst “O Maria, toon dat gij onze Moeder zijt”. Het originele beeld staat in het Museum Krona te Uden.

Geplaatst: 5 januari 2020

~~~

UDEN – MARIABEELD in SINT-PETRUSKERK

De Sint-Petruskerk staat aan de kerkstraat 24 in het centrum van het Brabantse Uden. De start van de bouw van de kerk is in 1887 onder leiding van bouwpastoor Antonius Spierings (1835-1918). De uit Oss komende pastoor is in Uden actief in de periode 1880-1918. De architect van het gebouw is Carl Weber (1820-1908). De kerk is ingezegend in 1890 door de Brabantse bisschop Adrianus Godschalk (1819-1892) uit ‘s-Hertogenbosch.

Mariabeeld in de Sint-Petruskerk te Uden

De Mariakapel staat in de kerk vlakbij de ingang. Het Mariabeeld is bijzonder innemend. Maria en de kleine Jezus zijn gekroond en dragen rode kleding. Een lange, witte sluier gaat om Maria en haar Zoon heen.

Mariabeeld in de Sint-Petruskerk te Uden

De parochie Sint-Petrus heeft op www.parochiesintpetrus.nl de nodige informatie geplaatst. De kerk is een rijksmonument.

Geplaatst: 15 december 2020

~~~

WELBERG – MARIAKAPEL

In het dorp Welberg, in de gemeente Steenbergen, staat aan de Hoogstraat op nummer 19, vlakbij een voetbalveld, een Mariakapel. De kapel dateert van 1933.

Mariakapel, Welberg

Naast de kapel staat een bord met daarop uitleg over boodschappen van Maria voor Janske Gorissen. Één van de verschijningen is bij de kapel gebeurd.

Janske Gorissen (1906-1960) zegt twee hemelse boodschappers te hebben, namelijk de engel Gabriël en een onbekende “Solemnis”. Deze boodschappers geven aan haar berichten van Maria door. Dit gebeurt in 1931. Vervolgens krijgt Janske in 1932 bloedtranen en in 1934 ook stigmata. Hierdoor krijgt zij grote bekendheid. Pastoor Ermen van Welbwerg en bisschop Lemmens van Roermond staan achter haar. In 1939 legt Janske meermaals als “Bruidje van Jezus” de gelofte van eeuwige kuisheid af. Door de ervaringen van Janske Gorissen ontstaat een grote devotie voor “Onze-Lieve-Vrouw van Welberg”. Na de Tweede Wereldoorlog woont zij enkele jaren in de pastorie.

Op initiatief van de Bredase bisschop Hopmans wordt Janske opgenomen in het gasthuis van het franciscanessenklooster Matar Dei in Breda. Daar zegt Janske enkel te leven op water, thee en hosties. Ook vertelt zij nog steeds, via de engel Gabriël, boodschappen van Maria te ontvangen. Ook blijft zij stigmata houden. Na het verblijf in het gasthuis gaat zij weer in de pastorie wonen. Op last van het bisdom moet zij de pastorie verlaten.
Bisschop Lemmens van Roermond krijgt van kardinaal De Jong te horen, dat hij terughoudendheid moet betrachten ten aanzien van Janske Gorissen en zijn bezoeken aan haar dient te beëindigen. Vervolgens wordt op verzoek van de nuntius, de vertegenwoordiger van het Vaticaan in Nederland, een commissie van onderzoek ingesteld. In 1951 vindt het onderzoek plaats. De uitkomst is dat er geen sprake is van verschijnselen van een bovennatuurlijke oorsprong. Geconcludeerd wordt, dat het een combinatie is van overdreven devotie, valse mystiek en voeding van dit al door lichtgelovigheid. Hierdoor komt aan de Welbergse Mariaverering een eind.

Mariakapel, Welberg.

In 1951 verlaat Janske Gorissen Welberg en gaat naar het klooster Mater Dei in Breda. Begin 1953 gaat ze wonen in het plaatsje Wouw, in een woning van pastoor Ermen. Zij wordt bedlegerig en sterft in 1960. In Welberg ligt zij begraven naast pastoor Ermen en bij kapelaan De Kock, die in de Tweede Wereldoorlog, drie dagen voor de bevrijding, is vermoord.

Geplaatst: 21 maart 2020

~~~

OOSTENRIJK

~~~

SALZBURG – DOM

In de historische binnenstad van Salzburg bewonder ik prachtige kerken, monumentale burgerhuizen en oude bedrijfspanden met mooie gevels. In deze plaats waar de topmusicus Wolfgang Amadeus Mozart heeft gewoond en gewerkt, zijn ook vele schilderijen met en beelden van Maria te zien.

Salzburg
Salzburg

In steegjes met winkels en restaurants is de beeltenis van Onze-Lieve-Vrouw ook aanwezig, zoals boven ingangen en aan gevels van menig gebouw.

Salzburg

De Dom is een parel om te bezichtigen. Deze kathedraal, welke in 1628 is gewijd aan de heiligen Rupert en Virgilius, kent een grote oppervlakte met een wijds interieur van 86 bij 62 meter. Hierdoor kan de Dom aan 10.000 bezoekers ruimte bieden. De kathedraal is een pronkstuk van kerkelijke bouwkunst. Het is het grootste Italiaanse, monumentale bouwwerk ten noorden van de Alpen. Ook in dit grote godshuis zijn er afbeeldingen van Maria te zien. Maria toont zich ook in de St. Michaelkirche aan de Residenzplatz.

Salzburg

Ook de Franciscanerkerk is het bezoeken meer dan waard. Het gebouw wordt door drie stijlen gekenmerkt, namelijk barok, gotisch en romaans. De barokstijl komt manifest tot uiting in het interieur van de bedevaartbasiliek Maria Plain, welke ligt aan de noordkant van Salzburg.

Een bezoek aan het Weihnachtsmuseum (kerstmismuseum), in het centrum van de stad, is een ware, culturele reis door het verleden.

Salzburg

Geplaatst 8 mei 2020

~~~

Dutch Dutch English English German German French French Italian Italian Spanish Spanish Polish Polish Portuguese Portuguese
Come2theweb