Frankrijk

BÉTHARRAM (LESTELLE)

GESCHIEDENIS

Bétharram (Lestelle) is een erg oud gebedsoord van Onze-Lieve-Vrouw. Gedurende eeuwen zijn vele pelgrims naar deze plaats op bezoek gekomen. Er zijn hier heel wat wonderen verricht. Zo heeft de aartsbisschop van Parijs, Monseigneur Marca, in de periode 1620 – 1640 maar liefst 82 wonderen laten registreren. In Bétharram zijn blinden, mindervaliden en zwaar zieken genezen.

De bedevaartkerk van Onze-Lieve-Vrouw te Bétharram is in 1569 door Hugenoten in brand gestoken. Op de plaats van de oude, vernielde kerk wordt een nieuw godshuis gebouwd. Hiervoor is een lange periode van bijna een eeuw nodig, namelijk van 1614 tot 1710.

Maria wordt in Bétharram al vele eeuwen vereerd en wel onder drie benamingen. Achtereenvolgens zijn deze eretitels Onze-Lieve-Vrouw van de Ster, Onze-Lieve-Vrouw van de Kruisberg en Onze-Lieve-Vrouw van Bétharram. De titel Onze-Lieve-Vrouw van de Ster komt door de ontdekking van een Mariabeeld. Jonge herders hebben het beeld in een heg gevonden. Maria is ook aan hen verschenen. Hierbij is het bijzondere, dat het beeld is omgeven door een schitterend licht.
De benaming Onze-Lieve-Vrouw van de Kruisberg is gekomen door een op een berg geplaatst kruis. Dit kruis steekt ver uit boven het Heiligdom van Bétharram. Echter, in september 1616 woedt er een hevige storm en het kruis valt om. Het miraculeuze is, dat het kruis zich op eigen kracht heeft opgericht en daarbij licht uitstraalt. De imponerende kruisweg op de heuvel in Bétharram kent hierin de oorsprong.
De titel Onze-Lieve-Vrouw van Bétharram is ontstaan door een redding van Maria. Een meisje is in de rivier de Gave de Pau gevallen, welke voor het Heiligdom stroomt. Maria heeft de drenkelinge gered door haar een tak aan te reiken. De toegekende naam is dan Onze-Lieve-Vrouw van de tak. In het plaatselijk dialect, het Béarnais, staat het woord tak voor Beth. Arram betekent in de regionale taal rozenkrans. Zo is de naam Onze-Lieve-Vrouw van Bétharram ontstaan.

In 1825 is de jonge priester Michael Garicoïts tot kapelaan in Bétharram benoemd. Hij sticht er de Congregatie van priesters en broeders van het Heilig Hart van Jezus van Bétharram. Deze organisatie wordt ook genoemd de Paters van Bétharram. Door de gestage groei van de congregatie zijn de paters kunnen gaan werken in Afrika, Europa en Latijns-Amerika. Ook zijn de leden van de congregatie actief in het Heilig Land, India en Thailand.
De priester is van groot belang voor het Heiligdom. Hij ontplooit heel wat activiteiten voor de uitbouw van de congregatie en organiseert veel voor kinderen. Ook is hij de vertrouwenspersoon van Bernadette Soubirous, die in 1858 in Lourdes 18 ontmoetingen heeft met Maria. De ondernemende priester is verscheidene keren naar Lourdes op bedevaart gegaan. Michael Garicoïts sterft op 14 mei 1863. Op 7 mei 1947 is hij voor zijn enorme inzet heilig verklaard.

Bernadette Soubirous komt geregeld in Lestelle-Bétharram. In 1858, vlak voor de verschijningen van Maria aan haar, komt zij ook in het Heiligdom. Bernadette dankt Maria voor de ontvangen genaden. Zij koopt in Bétharram de rozenkrans, welke zij bidt bij de Grot te Lourdes. Michael Garicoïts, haar vertrouwensman, gelooft meteen in de verschijningen aan Bernadette.

BEDEVAARTSOORD

In het bedevaartsoord van Bétharram is veel te zien en te bewonderen. In de bedevaartkerk van Onze-Lieve-Vrouw zijn de kronen op de beeltenis van Maria en Jezus een geschenk van paus Pius X. Deze paus zegt veel van Bétharram te houden. In de kerk zijn schilderen geplaatst van Bernard Denis. De kunstwerken stellen onder meer voor “de aanbidding van de herders en de koningen”, “de opdracht in de tempel” en “de vlucht naar Egypte”. Het grote altaarstuk is uit het jaar 1620 en stelt voor “de aanbidding van de herders”. Ook zijn er schilderijen te zien van wonderen uit de 17e eeuw. In de bedevaartkerk is een kapel van de Heilige Michael Garicoïts. In de reliekenkast is het liggende beeld van de Heilige Michael Garicoïts geplaatst. Hierin worden ook relieken van hem bewaard.

De oorspronkelijke kruisweg is van 1616, maar is verwoest in 1793. Tussen 1840 en 1845 heeft Michael Garicoïts de huidige kruisweg laten aanleggen. De nieuwe kruisweg telt 15 staties. De kunstenaar Renoir heeft heel wat reliëfs voor deze kruisweg gemaakt.

Het Heiligdom bezit verscheidene monumenten, welke onder de Monumentenzorg vallen. In Bétharram is ook een museum, waar bijzonderheden zijn te zien, zoals fresco’s, koorlessenaars en een communiesluier van de latere koningin Marie-Antoinette.

Sinds de Mariaverschijningen in Lourdes in het jaar 1858, is de belangstelling voor het Heiligdom Bétharram in Lestelle aanzienlijk afgenomen. Michael Garicoïts zegt dit in het geheel niet erg te vinden, als Maria maar wordt vereerd.

BEREIKBAARHEID

Op slechts 15 kilometers westwaarts van Lourdes ligt Lestelle-Bétharram. Vanaf Lourdes is het de D 937 volgen. Ook is het mogelijk op de autosnelweg de afslag Pau te nemen en dan eerst richting Nay gaan en vervolgens de weg naar Lestelle-Bétharram inrijden.


Adres:
Sanctuaire de Bétharram,
Place Saint-Michel,
F 64800 Lestelle-Bétharram

Webstek: www.betharram.fr en deze geeft de nodige info.

BELEVING

In de bedevaartkerk van Onze-Lieve-Vrouw raak ik onder de indruk van al hetgeen is te zien. Wat is het hier mooi. In de kerk ga ik naar het hoofdaltaar. Ik zie beelden van Maria en haar ouders Anna en Joachim. Ook zijn er afbeeldingen van Elisabeth en Zacharias, de ouders van Johannes de Doper. Langdurig sta ik stil bij het retabel uit 1620, waarop de Mariaverschijning aan herders is uitgebeeld. Ook zes oude schilderijen trekken mijn aandacht. Enkele wonderen van hier zijn erop beeldend weergegeven. Bijzonder mooi vind ik het beeld van “Notre-Dame de Bétharram”, dat in 1845 is gemaakt door Alexander Renoir. Het beeld is van wit marmer en toont Maria en de kleine Jezus, die beiden een gouden kroon dragen.


In de kapel van de Heilige Michael Garicoïts zie ik een grote reliekenkast. Hierin ligt het beeld van de stichter van de congregatie. Ook worden in de glazen kast enige relieken van hem bewaard, maar deze kan ik niet zien; de kast is ook zo hoog geplaatst.

Mijn ogen vallen op het smeedijzeren balkonhek. In dit hek zijn enkele deugden verwerkt, zoals een leeuw voor de sterkte, een mand met fruit voor de naastenliefde en een scheepsanker voor de hoop.

Ik verlaat de kerk en ga naar de kruisweg op de berg en verneem dat de voormalige route met staties in verwoest. Tijdens de Revolutie van 1793 is dit gebeurd. De huidige kruisweg vind ik prachtig en dit zowel voor de ligging als voor de staties. De tegen de berg gelegen 15 meesterlijk gemaakte witte halteplaatsen torenen hoog boven de kerk uit. Wat heeft Renoir zich kunnen uitleven in de door hem gemaakte meesterwerken. In het bijzonder trekt mij het meest de statie van Onze-Lieve-Vrouw van de Kruisberg.

Het bezoek aan dit Heiligdom is voor mij een enorme verrijking. Wat doet het me goed de Mariadevotie hier te mogen beleven.

Geplaatst november 2019


LOURDES

GESCHIEDENIS

Op 7 januari 1844 wordt Bernadette Soubirous in Lourdes geboren. Het gezin Soubirous verkeert in een redelijke mate van welstand en dit komt door het werk in de watermolen. Echter, de industriële ontwikkeling in het midden van de 19e eeuw heeft onder andere gevolgen voor het beroep van molenaar. Bovendien deelt de overheid gratis bloem uit om de hongersnood onder de bevolking in het zuiden van Frankrijk te bestrijden. Uiteindelijk worden deze gebeurtenissen noodlottig voor de traditionele molenaar. Vader Soubirous verdient steeds minder in de molen en hij geeft ook heel wat weg aan armen. Wat later raakt hij zonder werk en hierdoor is het moeilijk rond te komen. De armoede slaat toe. In 1855 moet het gezin de molen verlaten.

Bernadette Soubirous heeft een zwakke gezondheid. Zij heeft onder andere last van astma en is regelmatig ziek. Ook krijgt zij cholera. Bernadette gaat naar het nabij gelegen Bartrès om er te leven bij bekenden. Zij verblijft een tijd bij de familie Laguës. Hier is Bernadette ook als baby gevoed.

Het gezin Soubirous kan door de armoede geen geld voor een huis uitgeven. Uiteindelijk wordt een voormalige, afgekeurde, kleine gevangenis de woonplek. Tegen het einde van het jaar 1857 verblijft het gezin dan ook in het “cachot”. Enige maanden later komt Bernadette terug naar de familie in Lourdes.

Bernadette ervaart wat het is in armoede te leven, een broze gezondheid te hebben, op school niet mee te kunnen komen, weinig ontwikkeld te zijn en sociaal als minderwaardig te worden beschouwd. Deze kenmerken geven Maria de gelegenheid via Bernadette haar stem te laten horen. Dit gebeurt in 1858. De eerste verschijning is er op 11 februari en de laatste vindt plaats op 16 juli 1858. Bernadette noemt de verschijning de Dame. Deze Dame zegt onder andere tot haar: “Ga drinken van de bron en was u er.” Op 25 maart 1858 zegt de Dame wie Zij is: “Ik ben de Onbevlekte Ontvangenis.” Maria verschijnt aan Bernadette 18 maal te Lourdes. Tijdens de verschijningen wordt het steeds drukker, want vele belangstellenden en nieuwsgierigen willen ook zien wat er gebeurt. Ook willen zij aanschouwen wat Bernadette bij de Grot doet als er een verschijning plaatsvindt. Als Bernadette een kruisteken maakt, zijn er duizenden ogen op haar gericht.

In de Grot te Lourdes staat een Mariabeeld van Joseph Fabisch. Dit beeld is op 4 juli 1864 geplaatst in de nis van de Grot, waar Maria is verschenen aan Bernadette Soubirous. In 1866 vertrekt Bernadette naar het klooster in het Franse Nevers. Bij de zusters in Nevers werkt zij, maar ook is zij vaak ziek. Zij leeft er nog 18 jaar en komt niet meer naar Lourdes. Bernadette overlijdt op 16 april 1879 in Nevers. Zij is er opgebaard in een glazen schrijn. Bernadette Soubirous is in 1925 zalig en in 1933 heilig verklaard.

Vanaf 1858 hebben er in Lourdes miraculeuze, onnatuurlijke genezingen plaatsgevonden en vele pelgrims zeggen genezingen in het hart te ervaren.

BEDEVAARTSOORD

Het Heiligdom te Lourdes komt menigeen binnen via de grote Sint-Michielspoort of Michaëlpoort en ziet het imposante Bretoens kruis. Links hiervan ligt de indrukwekkende, ondergrondse basiliek. In de verte ziet de bezoeker twee basilieken boven elkaar, namelijk deze van de Onbevlekte Ontvangenis en daaronder de Rozenkransbasiliek. Door verder te wandelen en rechts te gaan van deze twee basilieken, komen de pelgrims bij de Grot. Bij deze Grot heeft Maria 18 keer met Bernadette Soubirous een ontmoeting. In Lourdes worden per dag duizenden kaarsen aangestoken. Dit gebeurt aan de overkant van de rivier de Gave de Pau. Er zijn twee kruiswegen te volgen, namelijk een gelijkvloers in het Heiligdom en een andere op de heuvel, naast het “Sanctuaire”. Deze tweede kruisweg vertoont de staties met grote, witte beelden.

Lourdes is voor velen de plek waar iedereen zich welkom kan voelen en dit ongeacht de achtergrond of afkomst. Steeds ervaren de pelgrims, dat de pastorale zorg voor de bedevaartgangers er groot is. Het spirituele karakter van het Heiligdom wordt er op vele wijzen benadrukt, zoals door het bijwonen van vieringen, het volgen van de kruisweg, de bezoeken aan de Grot en het deelnemen aan processies. De aandacht voor gebed en zang is er nadrukkelijk aanwezig en dit uit zich op massale wijze bij de kaarsenprocessie, welke in de avond door het Heiligdom trekt. Ook is de parochiekerk te bezoeken, waar Bernadette is gedoopt. Verder is er een “jubileumroute” te volgen, welke de plekken aandoet, waar Bernadette heeft gewoond of er is geweest.

De verering en devotie voor Maria is heel sterk in Lourdes. Zo’n 5 miljoen mensen per jaar danken, eren en prijzen Haar in het wereldwijd bekende Heiligdom. Een ontwikkeling is, dat er steeds meer pelgrims op eigen gelegenheid naar Lourdes komen en dus niet met een georganiseerde bedevaart. Dit komt door het individueel willen ervaren van het Lourdesbezoek.

In Lourdes is veel te zien, zoals het hooggelegen, grote kasteel, de vele winkels, de ontelbare bars, restaurants en hotels en bovenal het Mariaheiligdom.

BEREIKBAARHEID

Lourdes ligt in het zuiden van Frankrijk en wel tussen de wat grotere plaatsen Pau en Tarbes. De bedevaartsplaats ligt op zo’n 20 kilometers van Tarbes en op ongeveer 40 kilometers van Pau. Op de autosnelweg E80/A64 is het nabij Tarbes afslag 12 nemen en vervolgens de N21 volgen.

Ook is Lourdes per vliegtuig bereikbaar. Het vliegveld Ossun is gelegen op zo’n 10 kilometers van Lourdes.

In Lourdes is ook een treinstation, waardoor er nationale en internationale verbindingen via het spoor zijn.

Webstek: www.lourdes-france.org en deze kan informatie in 6 talen geven, namelijk in het Duits, Engels, Frans, Italiaans, Spaans en Nederlands.

BELEVING

Naar Lourdes ga ik om aan Maria mijn hoop, leven, tekortkomingen, vreugde en ziekte toe te vertrouwen. In de bekendste, Franse Maria bedevaartplaats zie ik vele minder bedeelden en zieken.

In Lourdes denk ik meer dan elders aan Bernadette Soubirous. Wat heeft zij een armoedig leven gekend. Ook is Bernadette vaak ziek en ondervindt zij menige tegenslag. In haar zie ik een voorbeeld, want ook mijn leven is geen gepolijste weg, heb ik steeds meer last van astma en ben ik vaak ziek geweest. Echter, Bernadette heeft het veel moeilijker gehad en ben ik toch wel in een meer welgesteld leven mogen verblijven. Dit voelt als op een goede plaats te landen.

Een bezoek aan Lourdes sterkt mij en geeft mij kracht. Ik voel me gelukkig met de rozenkrans in de handen en zo biddend bij de Grot te mogen komen. Als ik daar ben zijn de ogen op het Mariabeeld gericht. Tijdens het bidden zijn mijn gedachten heel sterk bij Maria. In mijn hoofd voel ik me in haar woning, want daar staat de deur altijd open.

In Lourdes heeft de Grot op mij de grootste aantrekkingskracht. De nis, waarin het Mariabeeld staat, duidt de plek aan waar de Dame is verschenen. Deze rots van Massabielle ligt in het laagste deel van de stad. Meermaals is de Grot dan ook overstroomd door het wassende water van de rivier de Gave de Pau. Ik kijk naar de snel stromende rivier. Een overstroming is niet voor nu. Dan ga ik naar de Grot en sluit aan in en lange rij mensen. Alle wachtenden willen de Grot in. Wat later passeer ik de bron en zie het Lourdeswater stromen. Ik schuifel wat door, geraak onder het bekende Mariabeeld, voel de rots, wrijf over de harde rotsmassa en ga traag verder. Ineens sta ik stil. Draai me om. Kijk naar het beeld en zeg zachtjes: “Dank U, dat ik hier mag komen.” Vervolgens neem ik plaats op een bank. Kijk naar het Mariabeeld en daarna naar de bezoekers van de Grot. Ik zie mensen kruistekens maken en bidden. Ook zijn er die de rots kussen en met handen en hoofd aanraken. Ik ontvang gedachten over mijn zwakheden en raak in gebed.

Meermaals heb ik in Lourdes honderden mensen achter elkaar in een zitkarretje naar de Grot zien gaan. Steeds knik ik hen op vriendelijke wijze toe en de reactie is meestal een glimlach. Wat kan vriendelijkheid veel goed gevoel oproepen. Deze mensen zijn ziek; fysiek en/of mentaal. Ik vraag me dan af, wie er niet ziek is. Volgens mij is iedereen ziek, ook al is het besef ervan afwezig. Elke mens heeft tekortkomingen en eveneens ik. Deze tekorten zie ik als een ziekte. Door deze ziekten is niemand volmaakt en ook niet gezond. Toch heb ik gezonde gedachten, is mijn overtuiging. Dit overkomt me opvallend veel in Lourdes. In Lourdes ontvang ik kracht van Maria om verder te gaan en dit ondanks mijn tekorten. Door het ontvangen van kracht ben ik Haar heel dankbaar. Door hier wat langer bij stil te staan, krijg ik een brok in de keel. Het ontvangen van kracht voelt als een wonder. Hierdoor kan ik doorgaan en dit voelt als een blijde boodschap. Voor dit al te mogen ervaren, dank ik Maria.

In Lourdes zie ik vele zieken, armen en minder validen in volle overtuiging van geloof in Maria. Verder constateer ik, dat er relatief veel jonge mensen in Lourdes zijn. Velen van hen doen mee met de kaarsenprocessie, welke om 21 uur begint. In het seizoen van begin april tot eind oktober trekt deze elke avond door het Heiligdom. Ik zie duizenden mensen in de stoet meegaan en zowat iedereen heeft een kaarsje in de hand. Wat wordt er veel gezongen en gebeden. Wat een beleving mag ik hier ervaren. Voor mij is Lourdes een veelzeggend, diep rakend, kracht gevend en liefdevol bedevaartsoord.

Geplaatst oktober 2019

Dutch Dutch English English German German French French Italian Italian Spanish Spanish Polish Polish