Maria-
Kamer

Reis iconostase

Een iconostase is een houten of stenen wand, die de altaarruimte, het allerheiligste waar enkel de priester toegang heeft, scheidt van het schip; de plaats in de kerk waar gelovigen mogen komen. De iconostase komt voor in orthodoxe kerken. Op de scheidingswand zijn iconen van heiligen aangebracht.

IMG 3218 scaled e1632416968591
reisiconostase in de Anton van Duinkerkenzaal van de Universiteit te Nijmegen

Een reisiconostase is een verkleinde wand, die geschikt is gemaakt om op verplaatsing te gaan. De kleine panelen op de wand zijn door middel van scharnieren aan elkaar bevestigd. Hierdoor kunnen de plankjes met afbeeldingen ineen waren gevouwen om deze gemakkelijk mee te kunnen nemen bij het op reis gaan.

IMG 3210 scaled e1632417101320
icoon van de Moeder Gods van Kazan van de reisiconostase in de Universiteit te Nijmegen

De reisiconostase gaat mee in processies, op veldtochten, op reis en haar huis. In het leger kan met een verplaatsbare iconostase een eredienst worden gehouden in het open veld. Een overwinning van de militairen wordt behaald met behulp van de meegenomen iconostase. Ook wordt een reisiconostase geplaatst in de huiskapel van welgestelden.

IMG 3211 scaled e1632417266602
icoon van de Presentatie van Maria in de tempel, als onderdeel van de reisiconoastase in de Universiteit van Nijmegen

Wanneer een gelovige van de orthodoxe kerk niet in de gelegenheid is om naar de kerk te gaan, biedt een reisiconostase uitkomst. Op deze wijze kan buiten een kerkgebouw tot de afgebeelde heiligen op de reisiconostase worden gebeden.

In de Radboud Universiteit Nijmegen staat een reisiconostase in de Anton van Duinkerkenzaal. De verplaatsbare scheidingswand met iconen behoort tot de Stichting Reinier Post. Regnerus Richardus (Reinier) Post (1894, Kloosterburen – 1968, Nijmegen), is een Nederlands rooms-katholiek priester, historicus en hoogleraar in Nijmegen. De Stichting Reinier Post heeft ten doel het beheren van het door de Katholieke Universiteit Nijmegen, nu Radboud Universiteit Nijmegen, afgezonderd eigen vermogen en hiertoe behoort ook het beleggen in katholieke kunst.

IMG 3212 scaled e1632417366606
icoon van de annunciatie als onderdeel van de reisiconostase in de Universiteit te Nijmegen

De aanwezige reisiconostase dateert uit de 19e eeuw en is afkomstig uit Rusland. Sinds 1986 behoort het kustwerk tot de kunstcollectie Radboud Universiteit Nijmegen. De reisiconostase telt 68 afbeeldingen en bestaat uit 15 panelen, die met scharnieren aan elkaar zijn verbonden.

IMG 3213 scaled e1632417473241
icoon van het ontslapen van Maria, als onderdeel van de reisiconostase in de Universiteit te Nijmegen

Maria is op de reisiconostase opvallend veel aanwezig. Zij wordt afgebeeld als “Moeder Gods van Kazan”, “Geboorte van Maria”, “Presentatie van Maria in de tempel”, “Annunciatie”, “Ontslapen van Maria” en “Moeder Gods”.

IMG 3214 scaled e1632417575299
icoon de Moeder Gods als onderdeel van de reisiconostase in de Universiteit te Nijmegen
IMG 3216 scaled e1632416889423
Anton van Duinkerkenzaal van de Radboud Universiteit Nijmegen

De zaal, waarin de reisiconosatase achter glas is te zien, is genoemd naar Anton van Duinkerken. De naam Anton van Duinkerken is het pseudoniem van Wilhelmus, Johannes, Maria, Antonius (Willem) Asselbergs (1903, Bergen op Zoom – 1968, Nijmegen). Willem Asselbergs is Bourgondiër, dichter, essayist, hoogleraar, literator, literatuurhistoricus, literatuurcriticus, polemist, redenaar en schrijver. Hij heeft zich getoond als een groot cultuurdrager van katholiek Nederland.

IMG 3215 scaled e1632417700274
portret Anton van Duinkerken (1903-1968) in de Anton van Duinkerkenzaal van de Universiteit te Nijmegen
Datum eerste publicatie: 25 september 2021
©2026 Jan van Wijk - Mariakamer.nl - All rights reserved
Come2theweb