GESCHIEDENIS
De bekendheid van Liesse Notre-Dame (Onze-Lieve-Vrouw van de Vreugde) komt door een gebeurtenis uit de middeleeuwen, tijdens de periode van de kruistochten.
Drie broers Hector, Henri en Jehan hebben zich aangesloten bij de religieuze ridderorde van de Hospitaalridders. Zij komen uit de buurt van Laon en gaan rond 1110 naar het Heilig Land om er te strijden tegen moslims. In 1134 belanden de drie mannen in een hinderlaag, worden gevangen genomen in Ascalon op 20 km van Jerusalem. Vervolges worden zij meegenomen naar Egypte. Zij worden naar Cairo gebracht. De sultan in Caïro stelt hen voor de keuze: hun christelijk geloof afzweren en moslim worden of naar de gevangenis gaan en later de doodstraf krijgen. De sultan zet dienaren in om hen te bekeren. Deze dienaren zijn niet in staat de drie mannen van hun geloof af te brengen.
De sultan heeft een mooie dochter met de naam Ismeria (Ismérie). Hij stuurt haar naar de drie gevangen genomen broers om hen te bekeren tot de islam. Slaagt zij hier niet in dan volgt de doodstraf voor de drie gevangenen. Dochter Ismeria raakt met de drie mannen in gesprek en toont belangstelling voor hun geloof. Nadat Ismeria meer hoort over het christelijk geloof vraagt zij of een van hen een afbeelding van de Maagd Maria kan laten zien, omdat deze vrouw zo’n mooi gezicht heeft. Jehan reageert hierop met het willen snijden van een beeltenis van hout van Onze-Lieve-Vrouw van de Vreugde. In de komende nacht verschijnt Maria en een groot licht komt in de gevangenis en engelen zingen. Hierdoor worden de drie broers wakker, vallen op de knieën en zien dat een houten beeldje van Maria door een engel bij de oudste broer wordt gelegd. Het is de beeltenis van een vreugdevolle Onze-Lieve-Vrouw. Zij geven het de naam Onze-Lieve-Vrouw van Vreugde (Notre-Dame de Liesse), omdat Maria bij de mensen vreugde bezorgt. Wat later komt Ismeria naar de gevangenis en zij is benieuwd naar het werk van de broers. Ismeria is ontzettend ingenomen met de kleine beeltenis en de broers zeggen dat dit beeldje Onze-Live-Vrouw van de Vreugde is, omdat Maria vreugde in het hart brengt. Ismeria vindt het een mooi beeld en zegt dat dit geen mens heeft kunnen maken, maar dat het van God is. Zij krijgt toestemming het beeldje mee naar huis te nemen en daar kijkt zij er de hele dag naar in volle adoratie. In de avond verschijnt Maria aan haar in een droom en draagt haar op de drie ridders te bevrijden. Zij vraagt Maria dat als zij christen wordt, de drie broers worden bevrijd uit gevangenschap. De volgende nacht gaat Ismeria met het beeldje naar de gevangenis en vertelt de drie broers over haar droom. Wat later ontsnappen Ismeria en de drie mannen. Na uren onderweg te zijn, komen de vier bij de rivier de Nijl, gaan in een boot zitten en varen naar de overkant. Vervolgens stappen zij verder en na uren worden zij moe, rusten en vallen in slaap. Door de tussenkomst van Maria brengen engelen hen naar een bron. Na enkele uren ontwaakt het viertal bij een bron in het Noord-Franse plaatsje Lientia, nabij Laon. Een herder vertelt hen dat zij in Noord-Frankrijk zijn. Dit gebeurt op 2 juli 1134. Zij gaan naar het kasteel te Marchais en ineens merken zij dat het Mariabeeldje er niet meer is. Vervolgens gaan de vier terug naar de bron en zien zij het beeldje in het water van de bron staan. Dit is een wonderbaarlijke gebeurtenis. De mannen nemen het beeldje mee naar Marchais, maar de last wordt zo zwaar, dat het beeldje niet meer te tillen is. Ze stoppen en het bedje krijgt een plaats waar nu de basiliek staat. Hierna wordt deze plaats een bedevaartsoord van Maria.
Ismeria, dochter van de sultan, huwt met Robert d’Eppes, nadat zij gedoopt is op 8 september, geboortedag van Maria, in het jaar 1134 en ontvangt de naam Maria (Marie). De doop verricht Barthélémy de Jur (±1080-1158), bisschop van Laon (1113-1151). Dat is het verhaal van de drie broers en de prinses.
De kerk is in gotische stijl gebouwd in 1134. De kerk is eerst een kapel en wordt gebouwd met overgebleven stenen van de bouw van de kathedraal te Laon. Hiervoor zorgt de bisschop Barthélémy de Jur. De kapel wordt herbouwd in 1384 en vergroot in 1480.
In 1139 vindt, zover is bekend, het eerste wonder plaats. Een ongelukkige man heeft gestolen om zijn gezin van eten te voorzien. Hij wordt gesnapt en wordt veroordeeld tot de dood door ophanging. Hij wordt opgehangen en roept Onze-Lieve-vrouw van Liesse aan. Drie dagen later vindt een herder de man, met de strop om de nek, maar hij leeft nog. De veroordeelde zegt dat de hand van Maria om zijn nek hem heeft gered. Dit wonder wordt bekend in de hele regio en het aantal pelgrims neemt toe. Vervolgens worden vele wonderen verricht bij Onze-Lieve-Vrouw van Liesse.
Vanaf het begin tot in de 18e eeuw zijn vele Franse leden van het koninklijk huis naar Liesse Notre-Dame gekomen. Mede hierdoor is Liesse Notre-Dame het bedevaartsoord voor Fransen. Op bedevaart naar Liesse Notre-Dame zijn onder meer gekomen:
-Lodewijk VII, de Jongere (1120-1180), koning van Frankrijk (1137-1180).
-Lodewijk XI (1423-1483), koning van Frankrijk (1461-1483).
-Maria de’Medici (1575-1642), koningin van Frankrijk (1600-1642), echtgenote van Hendrik IV (1553-1610), koning van Frankrijk (1600-1610).
-Lodewijk XIII (1601-1643), koning van Frankrijk (1610-1643) en zijn echtgenote Anna van Oostenrijk (1601-1666), koningin van Frankrijk (1615-1643).
-Lodewijk XIV (1638-1715), koning van Frankrijk (1643-1715) en zijn echtgenote Maria-Theresia van Oostenrijk (1638-1683), koningin van Frankrijk (1660-1683).
In 1568 lijdt het bedevaartsoord onder een godsdienstoorlog. Troepen van de Prins van Oranje vernielen beelden en nemen kunstschatten mee. Het genadebeeld is tijdig in veiligheid gebracht naar de kathedraal van Laon.
Het grote oksaal, halverwege de kerk, is in 1616 gebouwd.
Het huidige, zittende genadebeeld van de Zwarte Madonna is uit 1857 en is gemaakt door beeldhouwer Charles Buisine-Rigot (1820-1893). Het vorige beeld is verbrand in 1793. Het Mariabeeld is gekroond op 18 augustus 1857 na goedkeuring van Pius IX, paus 1846-1878, geboren als Giovanni Maria Mastai-Ferretti (1792-1878). De kroning gebeurt door Jean-Pierre-Jules Dours (1809-1877), bisschop van Soissons (1863-1876). Hierna verbreidt de bekendheid van Notre-Dame de Liesse zich over vele landen en oorden met haar naam komen onder meer in Amerika, Japan, China, Ceylon, Gabon en Madagascar.
In de periode 1860-1890 vinden grote restauratiewerken plaats in de basiliek.
In 1913 wordt de kerk verheven tot basiliek. Dit gebeurt na goedkeuring van Pius X, paus in de periode 1903-1914, geboren als Giuseppe Melchiore Sarto (1835-1914).
In 1917, tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), wordt de basiliek gevorderd en doet vervolgens dienst als ziekenhuis.
In 1934 komt het diorama in de basiliek, achter het oksaal, en toont de geschiedenis van het bedevaartsoord in enkele vitrines met kleurrijke figuren en decors. De miniatuur-nabootsingen zijn van de Franse kunstenaars Susanne Soutra (1897-1986) en Yvonne Soutra (1905-1993).
In 1940, Pinkstermaandag, wordt de basiliek gebombardeerd, als gevolg van oprukkende Duitse troepen tijdens de Tweede Wereldoorlog (1939-1945).
Op 26 juli 1949 is de herkroning van het genadebeeld, omdat de vorige kroon is gestolen. De kroon is gemaakt door de Italiaanse onderneming Mellerio, die in 1613 is opgericht.
In 1964 wordt de esplanade aangelegd.
De nieuwe glas-in-loodramen in de basiliek zijn gezegend in 1976. De kustwerken zijn gemaakt door Jacques Despierre (1912-1995).
In 1982 wordt Notre-Dame de Liesse benoemd patrones van het bisdom.
De restauratie van het Heilig Huis (Santa Casa) vindt plaats in 2017.
In 2021 maakt schilder Pierre-Emilien Grenier (*1950) een grote fresco in het Heilig Huis (Santa Casa) over de belevenissen van de drie ridders.
Het genadebeeld is gezegend te Rome op 7 januari 2022 door Franciscus, paus in de periode 2013-2025 en geboren als Jorge Mario Bergoglio (1936-2025).
In 2023 is het nieuwe altaar van de basiliek gewijd.
Bij de bron te Liesse Notre-Dame vinden in de loop van de eeuwen wonderbaarlijke genezingen plaats. De huidige kapel bij de bron is van 1857. Hierbij staat ook een gebouwtje dat lijkt op het Heilig Huis (Santa Casa) van Maria uit het Italiaanse Loreto
BEDEVAARTSOORD
In het dorp staat een imposante basiliek met daarin het wonderbaarlijke beeldje van Maria, waarbij gebedsverhoringen plaatsvinden en genaden worden verkregen. Het genadebeeld in de basiliek is de Zwarte Madonna.
Van het plaatsje met het bedevaartsoord wordt gezegd “Notre-Dame de Liesse, source et cause de notre joie” (Onze-Lieve-Vrouw van Liesse, bron en reden van onze vreugde).
In de basiliek staan vitrines met voorstellingen van de geschiedenis van het ontstaan van het bedevaartsoord. De Zwarte Maagd eren, verwijst naar het verhaal over de dochter van de sultan van Caïro.
Het retabel van het hoofdaltaar uit 1610 is in de stijl van Italiaanse renaissance. Het is een geschenk van Maria de’Médici (1575-1642), de tweede echtgenote van Henri IV (1553-1610) en koningin van Frankrijk (1600-1610). Zij is de moeder van Louis XIII (Lodewijk XIII). Voor het retabel staat de beeltenis van de Zwarte Madonna. Bovenaan het retabel is de afbeelding van de Tenhemelopneming van Maria.
De kleurrijke glasramen zijn uit 1976. De vorige raamversieringen zijn vernield in 1940 tijdens de Tweede Wereldoorlog (1939-1945).
Op Pinkstermaandag is het feest van Onze-Lieve-Vrouw van Liesse.
Jaarlijks komen zo’n 100.000 pelgrims naar Liesse Notre-Dame.
De basiliek alle dagen geopend.
De wonderbaarlijke fontein en het “Santa Casa” (Heilig Huis) staan een paar honderd meter van de basiliek in de richting van Laon. Ook hier wordt de geschiedenis van de 3 ridders en Ismeria verbeeld.
Sinds 2022 is er ook een kruisweg.
BEREIKBAARHEID
Liesse Notre-Dame ligt linksboven Reims, in het departement Aisne in Hauts-de-France.
Adres: Place du Parvis, 02350 Liesse Notre-Dame
Actuele info is te vinden op www.liessenotredame.fr en www.notredamedeliesse.fr.
BELEVING
Bij binnenkomst in de basiliek zie ik een schip aan het plafond hangen. Ik verneem dat dit vaartuig in 1692 is geschonken door de admiraal van Tourville, ridder van Malta. Hij heeft aan Onze-Lieve-Vrouw van Liesse gevraagd hem te beschermen tijdens een zeeslag en hij heeft het gevecht overleefd.
Vervolgens is het de basiliek verder ingaan en ik sta lang bij het indrukwekkende oksaal. Wat is dit een kunstwerk!
Naast het priesterkoor staat het diorama met vitrines met de geschiedenis van dit mariale oord. Ik zie poppen die het verleden typeren, zoals de drie broers en Ismeria, de dochter van de sultan van Caïro. Deze vrouw heeft het leven gered van de drie ridders van Eppes, die deelnemen aan de kruistochten en gevangen worden genomen. Ismeria bekeert zich tot het christendom en hier heeft Maria een belangrijke rol vervuld.
Daarna ga ik naar het genadebeeld. De Zwarte Madonna! Wat heeft U veel meegemaakt, komt in me op.Lang sta ik bij het genadebeeld en daarna is het de glas-in-loodramen, fresco’s en schilderijen bewonderen.
Na in de basiliek de gehele ronde te hebben gedaan en wat devotionalia te hebben gekocht, ga ik naar de bron en het Heilig Huis. Als ik het Santa Casa kom waan ik weer in het Italiaanse Loreto. Bij de bron denk ik aan het wakker worden van de drie broers en Ismeria in 1134.
Na het bezoek aan de bron en het Heilig Huis ga ik terug naar de basiliek. Neem plaats in het oude gebouw en denk aan de vele bezoekers, ook van adellijke afkomst, die hier zijn gekomen. Dit is een heel populair bedevaartsoord geweest en voor mij nu nog.
OMGEVING
Van Laon naar Liesse Notre-Dame is het 17 km naar het noordoosten gaan
Vertrekken uit Reims om naar Liesse Notre-Dame te gaan betekent 52 km naar het noordwesten reizen.
Van de Franse hoofdstad Parijs naar Liesse Notre-Dame gaan, houdt in 157 km overbruggen naar het noordoosten.
Het Waalse bedevaartsoord Beauraing verlaten om naar dat van Liesse Notre-Dame te gaan, vraagt 128 km naar het zuidwesten afleggen.
Namen/Namur verlaten in Wallonië om in Liesse Notre-Dame aan te komen, is een afstand overbruggen van 158 km in zuidwestelijke richting.
~~~
