Maria-
Kamer

Bedevaartplaatsen in Duitsland – Wietmarschen

GESCHIEDENIS
IMG 8211
bedevaartkerk te Wietmarschen

De stichter van het klooster te Wietmarschen is Hugo von Büren, die ridder is geweest, afkomstig uit het Nederland. De eerste abt van het klooster te Wietmarschen is monnik Hildebrand von Utrecht. De eerste viering vindt plaats op 14 september 1152. In 1154 stelt de bisschop de oorkonde van de oprichting van het klooster op.

Het bedevaartsoord bestaat vanaf 1220 en sinds de oprichting staat het genadebeeld in de kerk. Het beeld is dan ook van vóór 1220. De herkomst van het kleine beeld is onbekend en dat geldt ook voor de maker.

Benedictijner-klooster “Sankt Marienrode” met mariaal oord bestaat vanaf 1220, dat behoort tot het bisdom Münster. De stichter is gravin Gertrud von Bentheim (±1090-±1160), die Hugo von Büren in 1152 heeft geholpen met de stichting van het klooster door hem grond ter beschikking te stellen. Verteld wordt dat later een gravin van Bentheim het klooster bezoekt en het genadebeeld mee naar huis neemt. De volgende morgen is het verdwenen en wordt teruggevonden in Wietmarschen op de vorige plaats . Dit herhaalt zich nog enkele keren en daarop wordt besloten dat het beeld voor altijd in Wietmarschen blijft.

Het hoogaltaar aan de oostkant van de kerk is uit de tijd van de romantiek en ongeveer gemaakt in 1230.

Het barokke Sint-Anna-altaar is uit 1662. Het is van zandsteen gemaakt door beeldhouwer Bernd Meiering/Meyring (±1628-1723).

In 1675 verandert Christoph Bernhard von Galen (1606-1678), vorst-bisschop van Münster (1650-1678), het klooster in een hoogadellijke vrij-wereldlijke damesstift.

Het hoofdaltaar is uit 1682, gemaakt door beeldsnijder Georg Dollart (±1660-±1720) uit Münster. Geschonken door abdis Sybilla von Twinckel (1652-1710), abdis van het klooster/damesstift Wietmarschen (1682-1710).

In 1811 wordt de damesstift opgeheven door de secularisatie onder Napoleon. Hij geeft het complex aan de vorst van Bentheim.

In 1921 ontvangen de beelden Maria en Kind nieuwe kronen; het zijn geschenken van vrouwenverenigingen.

In 1927-1930 is de kerk vergroot met in het rechterzijschip een nieuwe Mariakapel. Het ontwerp is van architect Albert Feldwisch-Dentrup (1872-1934).

IMG 8191
bedevaartkapel in de kerk te Wietmarschen

Rond 1975 is het kloostergebouw volledig gerestaureerd.

In 2014 krijgt het genadebeeld een andere plaats in de kerk, nadat hierover jaren is beraadslaagd. De nieuwe ruimte is een aparte kapel in de kerk en een ontwerp van architect Tobias Klodwig (*1965). In deze kerk heeft het beeld eerder gestaan op het priesterkoor en op het Nicolaas-altaar.

BEDEVAARTSOORD

De bedevaartplaats Wietmarschen, die behoort tot het bisdom Osnabrück, telt ongeveer 4.000 inwoners. De bedevaartkerk is toegewijd aan St. Johannes Apostel en heeft in een aparte kapel staan het Mariabeeld met Kind uit de 13e eeuw. Het bedevaartoord behoort tot de oudste mariale oorden in Duitsland. De kerk staat in het centrum van het voormalige gesticht op het terrein van het middeleeuws klooster.

IMG 8190
genadebeeld in de bedevaartkapel te Wietmarschen

Het genadebeeld is van vóór 1220, bezet met gouden en zilveren plaatjes. Het hoofd en de handen van Maria en Kind, de mantel en de kronen zijn vermoedelijk uit het begin van de 20e eeuw, als de bedevaarten opleven onder stimulansen van Hermann Wilhelm Berning (1877-1955), bisschop van Osnabrück (1914-1955). De tronende Maria heeft het Kind op de linkerarm.

In de kerk is een kapel met een piëta uit ±1500.

Ten zuiden van de kerk is een aanwijzing van een kruisweg in de middeleeuwen. Dit is te zien op een kaart uit 1585 van het Staatsarchief te Münster, die op een steen is bevestigd.

Rond de kerk staan gebouwen van de stift, waar vermogende vrouwen van hoge afkomst hebben gewoond. Vanaf ±1650 hebben de vrouwen eigen woonruimten. Later worden de gebouwen gebruikt voor huisvesting van senioren.

Op het domein van het heiligdom is ook een Stiftsmuseum.

De “geloofsweg van de zaligprijzing” gaat van Lohne naar Wietmarschen.

IMG 8193
Anna-altaar in de bedevaartkerk te Wietmarschen
BEREIKBAARHEID

Wietmarschen behoort tot het Landkreis Grafschaft Bentheim en ligt bij Nordhorn en Lingen, niet ver van de grens met Nederland. de bedevaartplaats is gelegen in de deelstaat Niedersachsen.

Adres: Am Klostergarten, 49835 Wietmarschen.

Actuele info is te vinden op www.pg-wietmarschen-lohne.de.

BELEVING

Over het Heiligdom van Wietmarschen heb ik het een en ander gelezen en het boeit me zeer. Het is een oude bedevaartplaats met een rijke historie. Ik kijk er dan ook naar uit daar een bezoek te brengen.

In de kerk is een aparte kapel gebouwd; het genadebeeld is in een wat kleinere ruimte te begroeten. De kerk is een bijzonder gebouw met een ongeziene bedevaartkapel.

IMG 8188
poort van barmhartigheid in de bedevaartkapel te Wietmarschen

Bij het binnenkomen van de genadekapel lees ik op de grond de woorden “Pforte der Barmherzigkeit” (poort van de barmhartigheid). Voorbij deze openstaande deur is het de kapel ingaan en het Mariabeeld zien. Het genadebeeld staat opvallend centraal tegen de achterwand van de Mariakapel. Wat staat deze oude, kleine beeltenis prachtig in een blauwe, vierkante nis. Voor de beeltenis liggen ex voto’s onder glasplaten. Het zijn kostbare, zilveren dankbetuigingen, want Maria heeft velen geholpen. Bij het beeld branden kaarsen. Wat een sfeervol zicht is het hier! Banken nodigen me uit plaats te nemen. Het is tijd maken voor gebeden, speciaal voor vrienden die hulp kunnen gebruiken.

Unknown
ex voto’s in de bedevaartkapel te Wietmarschen

Vervolgens maak ik een rondgang door de kerk. In het rechter zij-altaar van Sint-Anna is aandacht voor Maria met boven Haar de aartsengel Gabriël en onder de afbeelding van de Moeder Gods weer Maria met moeder Anna en Zoontje. Onder de afbeeldingen lees ik van een gulle geefster.

Het linker zij-altaar is toegewijd aan de Heilige Nicolaas. Met Maria is Nicolaas mijn grote voorbeeld. Nicolaas is tweemaal afgebeeld ; als redder van drie kinderen en ontvanger van staf en mijter van engelen. Ook hier is onderaan melding gemaakt van de schenkster.

IMG 5291
piëta in de bedevaartkerk te Wietmarschen

In een kapel staat een piëta, opnieuw krijg is te doen met de afgebeelde Moeder Maria. Ik ga nog even zitten en bid voor vrienden met mindere gezondheid. Daarna verlaat ik de kerk.

Als ik de bedevaartkerk heb verlaten, ga ik naar een kapel, die naast de weg is gebouwd. Ook hier zie ik een afbeelding van een piëta. Het vesperbeeld vind ik zo’n aangrijpende afbeelding.

Iets verder kom ik bij een Lourdesgrot, waar de vertrouwde beeltenissen van Maria en Bernadette zijn geplaatst. Helaas kan ik geen kaarsjes bij de grot aansteken. Het is op een bank plaatsnemen en denken aan de verschijningen in Lourdes.

Tot slot maak ik de ronde af op het uitgebreide kloostercomplex en zie een steen van een middeleeuwse kruisweg, gebouwen van welgestelde dames van eeuwen terug en een oud gedeelte van de bedevaartkerk. Wat heeft dit mooie Mariaal oord veel te bieden!

OMGEVING

Van Münster naar Wietmarschen gaan, houdt in 95 km naar het noorden gaan.

De afstand Nordhorn – Wietmarschen bedraagt 13 km noordwaarts.

Van Osnabrück naar Wietmarschen betekent 85 km naar het noordwesten overbruggen.

Het Nederlandse Enschede verlaten om in Wietmarschen aan te komen, is 45 km naar het noordoosten reizen.

~~~

Datum eerste publicatie: 23 mei 2026
©2026 Jan van Wijk - Mariakamer.nl - All rights reserved
Come2theweb