Bedevaartplaatsen in Duitsland – Söder

GESCHIEDENIS

In 1841 verwerft de gemeente Engerode, nu een deelgemeente van Salzgitter, het genadebeeld en in dat jaar gaat het naar het kasteel Söder.

De Mariakapel is in 1862 opgericht op initiatief van Andreas Otto Heinrich zu Stolberg-Stolberg (1786-1863). Deze graaf bewoont het grote kasteel van Söder tot 1862. De kapel is een vervanging van de katholieke kapel van het kasteel Söder, nadat de graaf het slot heeft verkocht aan de protestantse edele Jobst Ernst Otto Boguslaw von Schwichelt (1806-1876). De nieuwe kapel is op 4 november 1862 ingezegend door deken Even uit Detfurth.

In de laatste decennia van de 20e eeuw zet Franz Josef Wothe (1910-1994) zich vol overgave in voor het bedevaartsoord. Het mariale oord gaat hem enorm aan het hart. Hij is priester in het bisdom Danzig, professor aan het seminarie te Hildesheim en is een veelschrijver. Franz Josef Wothe zorgt voor een opleving van de lokale bedevaarten. In 1983 is de kapel uitgebreid.

In 2025-2026 wordt de kapel gerestaureerd.

BEDEVAARTSOORD

In het gehucht Söder staat een imposant kasteel en een paar honderd meter verder de bedevaartkapel bij een kerkhof. De kapel, op een hoogte van ongeveer 160 meter boven zeeniveau, is toegewijd aan de Onbevlekte Ontvangenis. Het betreft de “Marienkapelle Unbefleckte Empfängnis Mariä”. De kapel ondergaat in 2025-2026 en grondige restauratie die wellicht in 2027 gerealiseerd is.

Het interieur van de kapel heeft een barokke stijl. In de kapel is een gedenkplaat ter herinnering aan 11 geestelijken uit het bisdom Danzig, die tussen 19139 en 1944, de tijd van de Tweede Wereldoorlog, zijn omgebracht door de overheersing en anti-klerikale houding van de nationaal-socialisten.

Het genadebeeld heeft een krans van sterren. De beeltenis komt oorspronkelijk uit de Mariakerk van Engerode.

In Söder is ook een klein pelgrimshuis, buitenaltaar en kruisweg.

BEREIKBAARHEID

Söder behoort tot de gemeente Holle en het bisdom Hildesheim. Het ligt in de deelstaat Niedersaksen.

Adres: Schlosshof/Riesskamp, Söder

BELEVING

In het gehuchtje Söder kom ik eerst langs het grote kasteel met vele bijgebouwen. Het is verboden toegang, zo lees ik op een bord. Spijtig, is mijn reactie en ik ben zeker niet de enige die dat denkt. Wat een rijkdom is hier vertegenwoordigd in materieel erfgoed!

Na het kasteel vanaf afstand te mogen aanschouwen, ga ik verder en na een paar honderd meter kom ik bij de bedevaartkapel. Deze maakt een verlaten indruk; onkruid tiert welig en de deur van de kapel is dicht. Ik heb geen sleutel en dat is jammer! Boven de deur zie ik de woorden “Ave Maria”. In het midden van de gesloten deur is een afbeelding van de tronende Maria met Kind. Tegen de muur is een tegel bevestigd met een danktekst erop verwerkt. Deze ex-voto dankt voor hulp in grote nood. Naast de kapel staat een altaarbeeld onder een afdak met de weergave van Maria en haar Zoontje. Hieronder staat in het Latijn “sub tuum praesidium” en in het Nederland geeft dit “onder uw bescherming”. Als ik me goed herinner, is dit de oudste Maria-antifoon, het is de eerste tekst waarin Maria is aangeduid als Moeder van God (Theotokos). Deze hymne is een lofzang op Maria als God-barende.

Aan de muur van de achterzijde van de kapel zie ik een beeltenis van Onze-Lieve-Vrouw op zo’n vier meter hoogte. Hier heeft Maria veel weg van een Fatima-beeld. Fatima is de Portugese plaats waar Maria in 1917 zesmaal verschijnt aan drie kinderen. Voor mij is dit de belangrijkste verschijning van Maria. Naast en verder achter de kapel zijn staties van de kruisweg geplaatst. Dit bedevaartsoord heeft veel potentie, komt in me op.

Als ik het terrein van de bedevaartkapel verlaat, zie ik nog een auto staan. Hier ben ik niet alleen, flitst het door mijn hoofd. Vervolgens ga ik naar het gebouw dat naast het bedevaartsoord staat. Het is aanbellen en wat later doet iemand open. Ik stel me voor, geef een visitekaartje van de Mariakamer en raak in gesprek met de man. Hij is broeder en vertelt dat de kapel dicht is.Deze geestelijk vertelt hard aan het werk te zijn met de restauratie. Die indruk geeft hij me ook, want de kleding van de broeder is voorzien van witte verfplekken. Hij is dus geestelijke en bouwvakker. Ik vraag hem wanneer de bedevaartkapel weer geopend is. De klussende broeder weet het nog niet, want er is veel te doen. Volgend jaar in de meimaand, opper ik. De reactie is dat hij dat hoopt en al het herstelwerk dan is verricht. Ik wens de werker veel succes en zeg nog dat het met de hulp van Maria zeker lukt met de werkzaamheden.

Als ik weer in de auto zit vraag ik me af: Hoe ziet over een jaar het interieur van de kerk eruit? Op deze vraag heb ik nu geen antwoord. Met de hulp van Maria wordt het ongetwijfeld een geslaagde restauratie. Hier kan ik dus nog wel eens terugkomen.

Vervolgens ga ik naar Hildesheim om een kerk en de Dom te bezoeken. Wat heeft Duitsland veel van Maria te tonen!

OMGEVING

Salzgitter verlaten en in Söder aankomen , vraagt 26 km zuidwestwaarts reizen.

Van het dorp Engerode naar Söder gaan, betekent 28 km naar het zuidwesten gaan.

Van de stad Hildesheim naar Söder houdt in 20 km zuidoostwaarts afleggen.
In Hildesheim zijn onder meer Mariendom en Andreaskerk te bezoeken.

In de Andreaskerk is een bijzonder fraai beeld van Maria te zien aan de gevel van de kerk.

In de Mariendom van Hildesheim is Maria veelvuldig afgebeeld. In de crypte staat het genadebeeld van Moeder met Kind.

In de Dom is een kleurrijke beeltenis van Maria met Kind en heet ‘Tintenfass-Madonna” (Maria met de inktpot). Het is een laatgotisch, houten standbeeld uit ±1430 en gemaakt door een onbekende houtsnijder. De beeltenis is zo’n 180 centimeter hoog. Bij de Dom staat een 1000-jarige rozenstok. Op de plaats waar nu de Dom staat is in 815 de eerste kerk gebouwd. Op oude fundamenten is in 1055-1061 de huidige Mariendom gerealiseerd.

~~~