GESCHIEDENIS
Het genadebeeld van de bedroefde Moeder en haar Zoon is een houten sculptuur uit ± 1600. Oorspronkelijk is de beeltenis vereerd op een beeldstok bij het kasteel Stunzberg.
Tijdens de Dertigjarige Oorlog (1618-1648), een grootschalige strijd tussen katholiek en protestantse staten, brengt veel vernielingen in de streek en de kerken. In 1632 komen in Sielenbach vijandige, Zweedse troepen. Zij nemen het genadebeeld mee en gooien het weg. Later wordt de beeltenis gevonden in een perenboom en zo ontstaat de naam “Onze-Lieve-Vrouw in de perenboom”.
In 1658 wordt Philipp Jakob von Kaltenthal/Kaltental (1627-1669), commandant van de Orde van de Duitse Ridders. Hij is geïnspireerd door Maria en heeft het plan een bedevaartkerk te bouwen. Hij financiert het merendeel van de benodigde gelden voor de bouw van de kerk en de rest wordt bijeengebracht door gelovigen uit de streek en bedevaartgangers. Dit wordt de huidige bedevaartkerk uit 1658, waarbij bouwmeester Konstatin Pader (±1596-1681) is betrokken. De inwijding van het godshuis gebeurt in 1668. Het is de eerste koepelkerk te noorden van de Alpen. Spoedig na de voltooiing van de kerk worden mensen genezen en komen verschijningen voor. Hierdoor neemt het bezoek aan de bedevaartkerk beduidend toe. Na zijn overlijden wordt de ridder Von Kaltenthal in de kerk begraven. De Orde van de Duitse Ridders besturen het bedevaartsoord zo’n 200 jaar en dat zonder onderbreking.
In 1664-1665 is het stucwerk met vele decoraties uitgevoerd door Matthias/Mathias Schmuzer (1634-1686).
In het begin van de 19e eeuw moet de leden van de Orde van de Duitse Ridders de bedevaartplaats verlaten. Dit gebeurt op bevel van de geseculariseerde overheid met anti-katholieke besluiten, zoals het sluiten van kloosters en het opheffen van congregaties. Dit gaat gepaard met politieke onrust. De kerk te Sielenbach wordt beschadigd en het voortbestaan van het bedevaartoord komt in het geding. De redding komt van boeren uit de regio; zij stellen de mariale plaats veilig voor de toekomst door de kosten te dragen van het onderhoud. In deze tijd ontstaat “die Bruderschft der Totenbund und der blauwe Bund” (de Broederschap van de bond van de doden en de blauwe bond). Deze organisatie wijdt zich aan de verering van de smarten van Maria en ook neemt deze bond de zorg van gebouwen en bedevaarten op zich.
Van 1867 tot in 1984 organiseren kapucijnen het bedevaartsoord en dit dus gedurende meer dan 100 jaar.
In 1998 keren de leden van de Orde van de Duitse Ridders naar Sielenbach terug.
BEDEVAARTSOORD
De bedevaartkerk heeft de naam “Unsere Lieben Frau im Birnbaum” (Onze-Lieve-Vrouw in de perenboom) en is toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw van de Zeven Smarten. Hier komen vele pelgrims, want Maria verstaat alle angsten, noden en zorgen van de mensen.
Achter het hoogaltaar staat een deel van de oorspronkelijke perenboom.
Sinds 1897 is onder het altaar een reliekschrijn met het stoffelijk overschot van de heilige Liberata van Pavia (+580). Deze Italiaanse heilige leidt een streng en boetvaardig leven van een kloosterling en sterft als martelares. Het is geschonken door de Zusters van het klooster St. Josef uit Zangberg.
De bedevaartkerk is elke dag geopend.
BEREIKBARHEID
Sielenbach ligt ten oosten van Augsburg.
Het adres van de bedevaartkerk is Maria-Birnbaum-Strasse 51, 86577 Sielenbach.
Actuele info is te vinden op www.maria-birnbaum.de.
BELEVING
Bij het naderen van de bedevaartkerk krijg ik de indruk dat het gebouw een orthodoxe kerk is. Bij navraag blijkt dat het uiterlijk van de kerk is afgeleid van de Italiaanse bouwkunst uit die tijd. Het exterieur van de bedevaartkerk komt door de initiatiefnemer Philipp Jakob von Kaltenthal. Hij heeft vele buitenlandse reizen gemaakt en hierdoor ontstaat zijn visie voor het uiterlijk van het gebouw.
Het interieur van de kerk is prachtig met versieringen aan koepel, plafonds en wanden. Wat zijn dit uitingen van bijzondere gaven van kunstenaars!
Bij het hoogaltaar zie ik het genadebeeld dat een en al verdriet toont. Dit genadebeeld is een vesperbeeltenis met de bedroefde Maria en haar dode Zoon. Hierboven is de kruisafname van Jezus weergegeven.
In de bedevaartkerk zijn grote, oude kaarsen uitgestald en daarbij is een grote hoeveelheid ex voto’s te zien. Wat zijn deze tegels en schilderwerken blijken van grote dankbaarheid aan Onze-Lieve-Vrouw.
Een mooi retabel vind ik de schildering van Maria, Jozef en de kleine Jezus, met hierboven een rond schilderij van moeder Anna en haar dochter Maria. Jozef houdt de kleine vast, Maria kijkt toe en een dergelijk tafereel is niet zo vaak afgebeeld.
Achter het hoogaltaar zie ik de dikke stam van de oude perenboom staan. Wat heeft dit grote overblijfsel van de boom veel te vertellen! Nogmaals ga ik voor het hoogaltaar staan en daarna is het nog een ronde door de kerk maken. Wat is hier veel te zien aan geschiedenis, schoonheid en devotie. Een bijzonder mooie belevenis om in het hart te sluiten.
OMGEVING
In de omgeving van Sielenbach zijn pelgrimswandelingen en fietstochten uitgestippeld.
Van Aichach naar Sielenbach is 9 km zuidwaarts gaan. In het toeristische plaatsje zijn onder meer oude stadspoorten, muurschilderingen en kerken te zien. Een bijzonder gebouw is de “Spitalkirche” (“Heilige Geist-Kirche”). Deze ziekenhuiskerk van de Heilige Geest dateert uit het midden van de 15e eeuw.
Tegen de façade hangt een schildering met wapens van bezittingen van het Huis van Wittelsbach in 1777, waaronder het wapen van het Nederlandse Bergen op Zoom, de stad waar ik ben geboren en woon. In de kerk is ook een piëta te zien. Verder afbeeldingen van Maria met onder andere het tafereel dat Zij staat onder het kruis en een groot hart toont. Boven het retabel is een glaswerk van Maria met Kind. Hierbij staat dat Maria de patroonheilige van Beieren is en dat Zij beschermt. In de kerk is een grote plafondschildering met Maria, een engel en de Heilige Geest. Op het middelst altaar is een houten beeldengroep met de kroning van Maria door de Drievuldigheid.
Op een oude stadspoort van Aichach is een schildering van Maria en een ridder, die een blad vasthoudt met de tekst: Verlos ons van alle plagen. In de stad zijn ook schilderingen tegen gevels te bekijken.
~~~
Augsburg verlaten om in Sielenbach te komen, betekent 33 km naar het oosten afleggen.
Vertrekken uit München om in Sielenbach te geraken, vraagt 54 km naar het noordwesten overbruggen.
Van Ingolstadt naar Sielenbach houdt in 65 km naat het zuidwesten gaan.
~~~
