Maria
Kamer

Bedevaartplaatsen in Duitsland – Ophoven

GESCHIEDENIS

In 1196 schenken graaf Otto von Born (±1160-±1224) en zijn echtgenote Petronella von Limburg (±1183-±1223) de grond voor de oprichting van een cisterciënzer-klooster.

De bedevaartkerk dateert uit 1198 en is deels gemaakt van tufsteen; een gesteente van vulkanische as en puin. De kerk is een onderdel geweest van een cisterciënzer-klooster.

In 1247 wordt het klooster verplaatst naar Dalheim. De kerk blijft tot 1571 en het bezit van gebouwen met kerk gaan naar de parochie van Ophoven. De kloosterkerk wordt dan parochiekerk.

Het genadebeeld is uit 1350.

zij-aanzicht bedevaartkerk te Ophoven

Het Antwerpse, uit eikenhout gesneden retabel van Maria Tenhemelopneming is uit 1520 en komt in 1699 naar Ophoven, als geschenkvan het klooster Dalheim; het moederklooster van Ophoven.

De zij-altaren van Jozef en Agatha dateren uit 1550.

Sinds de 16e eeuw zijn gebedsverhoringen gedocumenteerd.

Een luidklok dateert uit 1664.

Restauratie en renovatie in de periode 1690-1720, waaronder rococo-versieringen van het altaar. Dit werk gebeurt op initiatief van Abraham Zohren, pastoor in Wassenberg-Ophoven (1690-1725), die in de kerk is bijgezet.

In de 18e eeuw is er een grote restauratie en krijgt het gebouw de barokke stijl. In de kerk komen veranderingen, zoals symbolen van Maria uit het Oude Testament: Toren van David, geheimenisvolle roos, gouden huis, hemelpoort en morgenster. Het genadebeeld “Mater Amabilis” (Liefdevolle Moeder) is een “Kastenmadonna” (Mariabeeld in een kast) uit ± 1350.

De zij-altaren zijn geplaatst in 1750. Het zuidelijke altaar met de beeltenis van de heilige Agatha, de tweede patrones van de kerk. Op het noordelijk altaar staat het beeld van de heilige Jozef en het huilende kindje Jezus. De rococo-kansel dateert uit 1753.

De kerk is gebouwd in neogotische stijl, is een driebeukige kruiskerk.

BEDEVAARTSOORD
Maria met Kind bij de bedevaartkerk en kerkhof te Ophoven

Bij kerk en begraafplaats staat in een nis een witte afbeelding van Maria met Kind, beiden zijn gekroond. De zittende Maria heeft haar staande Kind op het linkerbovenbeen, zoals ook het genadebeeld in de kerk.

houtgesneden retabel boven het altaar in de bedevaartkerk te Ophoven

De romaanse bedevaartkerk is toegewijd aan “Sankt Mariä Himmelfahrt” (Heilige Maria Tenhemelopneming). De in het Vlaamse Antwerpen van hout gesneden retabel staat boven het altaar met meer dan 60 figuren uitgebeeld. Linksonder toont het fasen uit het leven van Maria, waaronder verkondiging, ontmoeting met Elisabeth, aanbidding door herders, aanbidding door koningen, opdracht van Jezus in de tempel, besnijdenis van Jezus, kindermoord in Bethlehem, Vlucht naar Egypte, dood van Maria, Tenhemelopneming en kroning.

Het genadebeeld uit 1350 heet “die liebenswürdige Mutter von Ophoven” (de aimabele Moeder van Ophoven), staat rechts van het altaar. Het toont Maria als Koningin met kroon en scepter. De beeltenis is een afbeelding van Maria met Kind in een donkerbruine, versierde, kleine kapel-kast. Zowel Maria, als haar Kind zijn gekroond. Ook hier heeft de zittende Maria haar staande Kind op het linker bovenbeen. In de rechterhand heeft Zij een scepter vast.

Een beeltenis met een veelzeggend tafereel is het samenzijn van grootmoeder Anna, moeder Maria en kind Jezus.

De kerk is de enige, romaanse kerk ten noorden van de Alpen met fresco’s aan de wanden.

De kerk is geopend tijdens vieringen. Wel is het portaal dagelijks open, hierdoor is er zicht op het interieur.

achterzijde bedevaartkerk te Ophoven
BEREIKBAARHEID

Vlakbij de grens met Nederland ligt Ophoven en de bedevaartkerk bevindt zich op het terrein van het kerkhof.

Adres: Marienstrasse 29, 41849 Ophoven/Wassenberg.

Actuele info is te vinden op www.stmarien-wassenberg.de.

BELEVING

Bij de ingang van de bedevaartkerk hangt een grote, ingelijste foto tegen de muur van het genadebeeld van Moeder met Kind. Hier branden kaarsen en dat worden nu nog enkele lichtjes meer. Daartoe steek ik kaarsen aan voor vrienden en goede bekenden die van Maria een steuntje kunnen gebruiken.

afbeelding in het portaal van de bedevaartkerk te Ophoven

Het genadebeeld lijkt echt op een beminnelijke Moeder. De beeltenis van Maria en Kind zie ik aan de rechterkant van het altaar staan. Wat is dit een innemend beeld!

het genadebeeld van Maria met Kind in de bedevaartkerk te Ophoven

Een groot beeld aan de linkerzijde van de kerk toont moeder Anna, moeder Maria en de kleine Jezus uit ±1420.

beeltenis van Anna,Maria en Jezus in de bedevaartkerk te Ophoven

De bedevaartkerk toont dat schoonheid niet in de grootte van een gebouw zit, maar in de beleving die het oproept. Welnu, dat doet het hier in Ophoven. Ik neem plaats in een bank achterin de kerk en laat het mooie van deze plaats op me inwerken. Daarna is het tijd voor weesgegroetjes bij het genadebeeld. Tot besluit wandel ik rond de bedevaartkerk en aan de achterzijde kom ik bij een groot kruis en een kapel met een kruis. Wat een indruk maakt deze kerk op mij!

OMGEVING

In Dalheim is het cisterciënzer-klooster verdwenen in de tijd van de secularisatie (begin 19e eeuw). Hier staat nu een molen, de Dalheimer Mühle. Van Dalheim, op de grens van Duitsland en Nederland, tussen het Nederlandse Vlodrop en het Duitse Arsbeck, is het 20 km naar het oosten gaan om in Ophoven aan te komen.

Van de historische plaats Wassenberg naar Ophoven gaan, is 6 km naar het westen afleggen. Wassenberg heeft een middeleeuws centrum met oude stadstoren (Rosstor), oud raadhuis, voormalig kapucijnenklooster en delen van de oude stadsmuur. In en rond Wassenberg zijn wandelingen te maken, waaronder een “Kleine Pilgerweg” (kleine pelgrimsweg).

De Nederlandse bisdom-stad Roermond verlaten om in Ophoven te geraken vraagt 20 km naar het zuidoosten reizen.

Van de Domstad Köln naar Ophoven gaan, vereist 90 km westwaarts overbruggen.

Aachen verlaten om in Ophoven te geraken, betekent 58 km noordwaarts gaan.

Mönchengladbach achter zich laten om in Ophoven te komen, wil zeggen zich 45 km naar het zuidwesten begeven.

Van Düsseldorf naar Ophoven gaan, is een verplaatsing van 65 km westwaarts.

~~~

Datum eerste publicatie: 14 april 2026
©2026 Jan van Wijk - Mariakamer.nl - All rights reserved
Come2theweb