Maria
Kamer

Bedevaartplaatsen in Duitsland – Köln

GESCHIEDENIS

In 1630 komen 5 dochters van de ongeschoeide karmelieten uit het Nederlandse ‘s-Hertogenbosch naar Köln. Zij vluchten uit Nederland door de toenemende heerschappij van protestanten, die hen meer en meer beperkingen oplegt. De zusters nemen hun intrek in de eerder door protestanten bewoonde Neuenahrer Hof. Dit is op de locatie van de samenkomst van Kupfergasse, Langgasse en Schwalbengasse. Vervolgens maken zij er een klooster van. Op verzoek van Johann Jakob Wissius (1619-1688), raadsheer en later burgemeester (1682-1685), realiseren de karmelietessen de Loretokapel.

Het genadebeeld is uit donker lindehout gesneden, de maker is onbekend en staat sinds 1675 in de kapel.

De Loretokapel is gebouwd in 1673-1675, naar het voorbeeld van “Santa Casa” (Heilig Huis) in het Italiaanse Loreto, ingewijd op 8 september 1675 (feestdag van Maria Geboorte) door Paul von Aussem (1616-1679), hulpbisschop en vicaris-generaal van het aartsbisdom Köln. Over de Loretokapel wordt de barokke Mariakerk gebouwd, inzegening van de kerk in 1715 door Joseph Clemens von Bayern (1671-1723), aartsbisschop en keurvorst van Köln (1688-1723).

In 1801 wordt het klooster gesloten en de zusters verdreven door de politieke secularisatie. In 1803 vindt een herschikking plaats van de parochies in Köln en wordt de parochie St. Mariä in der Kupfergasse opgericht, onder het patronaat van St. Mariä Himmelfahrt (Heilige Maria Tenhemelopneming).

In 1828 komen Cellieten, leden van de vrouwelijke tak van de Celle-Broeders (Alexiaanse Broeders), het gesloten klooster overnemen.

interieur van de bedevaartkerk in Köln

In 1925 wordt het genadebeeld gekroond door Karl Joseph Schulte (1871-1941), kardinaal en aartsbisschop Köln (1920-1941). Dit gebeurt in opdracht van Pius XI, paus van 1922 tot in 1939, geboren als Ambrogio Damiano Achille Ratti (1857-1939). Onze-Lieve-Vrouw heeft hier twee, gouden kronen, namelijk deze van 1925 en een barokke kroon uit 2003.

Gedurende de nacht van 30 op 31 mei 1942 wordt Köln hevig gebombardeerd, deze nacht krijgt de naam “1000-Bomber-Angriffs” (aanval met 1000 bommenwerpers). Ontelbare gebouwen worden vernield, waaronder ook de kapel, het klooster en bijbehorende aanbouw. Net op tijd is het genadebeeld gered door zuster Marzella Schui van het aangrenzende Moederhuis van Cellieten. Een nieuw bombardement is er op 29 juni 1943 en dan stort de kerk in. In 1947 begint de wederopbouw van de kerk, tijdelijk is er een noodkerk. In 1948 komt de Zwarte Madonna terug in de dan grotendeels herstelde kapel. Het zilveren Madonna-beeld van Franz Xaver Hellner (1819-1901) wordt bij het bombardement zwaar beschadigd en is later gerestaureerd door Goudsmidmeester Peter Bolt (1938-2020). In 1952 is de kerk weer in gebruik. In 1967 is de officiële afsluiting van de herstelwerkzaamheden.

In de kerk hangt een Russische Maria-icoon, die in 2002 is geschonken door Joachim Meisner (1933-2017), kardinaal vanaf 1983 en aartsbisschop van Köln (1989-2014).

In 2003 krijgt het genadebeeld een gouden kroon als geschenk, die met edelsteen is bezet. In 2008 wordt het interieur van de kapel gerenoveerd.

deel van het hoogaltaar in de bedevaartkerk te Köln
BEDEVAARTSOORD

Het mariale oord heet “St. Maria in der Kupfergasse” (Heilige Maria in de “kopersteeg”). Dit is het centrum van de Mariaverering in de binnenstad.

Het bedevaartsoord met de bijna geheel ommuurde voorplein betreden, is langs het openstaande hek gaan, dat is gemaakt door kunstsmid Heinrich Mähler (1908-1963).

kaarsenwand bij de ingang van de bedevaartkerk te Köln

Bij binnenkomst van de bedevaartkapel is een wand met de mogelijkheid kaarsjes aan te steken. Hier branden tientallen lichtjes, aangestoken door bezoekers die weet hebben van het lijden aan een ziekte van henzelf of anderen, troost zoeken bij Maria of Onze-Lieve-Vrouw danken.

Een schilderij met Maria en Kind, dansende putti en musicerende engelen toont een vreugdevolle voorstelling van goed gevoel. Twee engeltjes kronen de Maagd Maria.

schilderij met de kroning van Maria door engelen in de bedevaartkerk te Köln

Het genadebeeld van de Zwarte Madonna staat in de kerk en heeft een plaats in de Loreto-kapel. Het beeld is ongeveer 140 cm hoog. Op de linkerarm draagt Maria haar Kind met kleine wereldbol en in de rechterhand heeft Zij en scepter vast. Het hoofd van Maria is door een stralenkrans met 12 sterren omgeven en straalt waardigheid uit. Zij kijkt de bezoeker aan. Het genadebeeld staat op een 16e eeuws Portugees barokaltaar, onder een baldakijn. Links en rechts van de Moeder Gods zijn twee, kleine engelen geplaatst.

Genadebeeld van de Zwarte Madonna in de Loretokapel van het bedevaartsoord te Köln

In de kerk is een bijna 1 meter hoge beeltenis van een zittende, zilveren Madonna met Kind uit 1892. Het is een geschenk van Marcel mannencongregatie (Marianischen Männerkongregation) en komt uit het atelier van Franz Xaver Hellner (1819-1901). Maria zit op koperplaten.

Het barokke, eikenhouten hoogaltaar in de kerk is 10 meter hoog. en toont donker gekleurde beelden.

Bij het schilderij van de kruisafname van Jezus staan bezoekers stil. Dit gebeurt ook bij een schilderwerk met Maria, pasgeboren Jezus en bezoekers.

schilderij met Maria, de pasgeboren Jezus en bezoekers in de bedevaartkerk te Köln

Jaarlijks komt de Keulse carnavalsorganisatie naar hier om Onze-Lieve-Vrouw te vragen om haar bescherming en zegen voor de activiteiten. Ook komen frequent supporters van de voetbalclub 1.FC Köln om Maria’s hulp in te roepen. Bewoners uit het centrum van de stad, vrezen af en toe hoge waterstanden van de rivier de Rijn, dan vragen zij hier Maria om hulp en bescherming bij het dreigende, hoge waterpeil.

Meermaals per jaar worden vieringen in het Latijn gehouden in de kapel, waarbij gezongen wordt door de “Frauen-Choralschola”.

Vanaf 8 september, de feestdag van Maria Geboorte, is er een octaaf en gedurende 8 dagen wordt er veel gebeden en gevierd.

De bedevaartkapel is dagelijks geopend, elke dag zijn er vieringen en biedt het oord mogelijkheden om te biechten.

BEREIKBAARHEID

Het bedevaartsoord St. Maria in der Kupfergasse ligt in het centrum van Köln en behoort tot het aartsbisdom Köln.

Adres: Schwalbengasse 1, 50667 Köln.

Actuele info is te vinden op www.kupfergasse.de.

BELEVING

Vandaag een bezoek aan het mariale oord van Köln, dat staat in de binnenstad. Dit is het hart van de Mariaverering in de bisdomstad aan de rivier de Rijn. Dat hart voelen is het doel van mijn bezoek aan “St. Maria in der Kupfergasse”. Ook al is deze grote stad bekend om de Dom en is Maria daar veelvuldig te zien, bij mij gaat het om het mariale oord in de oude binnenstad.

Als ik bij de toegang kom, is op een steen te lezen “gehe nicht vorbei one ein “Ave” zu beten” (ga niet voorbij zonder een weesgegroet te bidden). Dat is een treffend welkom, past bij Maria en bij mij. Ik begin met enkele weesgegroetjes te bidden en ga dan het voorplein op.

In de façade, helemaal bovenin is een beeltenis van Moeder Maria en Kind. Wat een hoogte! Hiervoor moet ik wel de nek uitsteken!

Vervolgens ga ik naar binnen, zie vele kaarsjes branden. Mij wordt verteld dat hier per week zo’n 5000 kaarsen worden aangestoken voor dank aan en hulp van Maria. Wat een lichtbronnen! Een mooi, donkerbruin retabel trekt de aandacht, dit is het hoogaltaar. Maria is omringd door engelen en stijgt op naar de hemel. In de ruimte branden lampen en de muren zijn vrij kaal.

zilveren, zittende Madonna met Kind in de bedevaartkerk te Köln

Ik zie de tronende Madonna met Kind. Het is een zilveren kunstwerk uit 1892 van de Duitse kunstenaar Franz Xaver Hellner. Het komt van de “Marianische Männerkongregation 1608 Köln”.

In de kerk sta ik wat langer bij een icoon van Maria een Kind. Wat zijn kunstenaars toch bijzondere mensen met grote kwaliteiten!

In een hoek staat op een console een beeltenis van de gekroonde Maria en Kind. De Moeder Gods houdt haar Kleine op de achterarm en in de linkerhand heeft Zij een scepter vast.

Loretokapel in het bedevaartoord te Köln

Vervolgens kom ik in de voor mij meest verlangde ruimte om Maria te zien. Achter een sterk traliewerk met goudkleurige versieringen staat de Zwarte Madonna. Dit is de Loretokapel. Ik waan me weer in het Italiaanse bedevaartsoord Loreto. Maria en Jezus zijn gekroond en Maria heeft rond het hoofd een krans met 12 gouden sterren. Aan weerszijden van Maria en Kind zijn putti geplaatst. Als ik het goed zie heeft Maria de ogen op de bezoekers gericht, draagt haar Kind op de linkerarm en in de rechterhand heeft Zij een scepter. Maria en Kind zijn feestelijk gekleed met lange gewaden. Het voelt als een groot geschenk hier te mogen zijn! Dit is de plaats voor opnieuw een weesgegroet. Dank U, Maria!

OMGEVING

De Dom is vlakbij de bedevaartkerk met kapel in de Kupfergasse; het betekent zo’n 5 minuten wandelen.

Ook zijn in Köln kerken te bezoeken, zoals van St. Maria in Lyskirchen, An Lyskirchen 10, 50676 Köln, St. Mariä Himmelfahrt, Marzellenstrasse 32, 50668 Köln en de St. Ursula Kirche, Ursulaplatz 24, 50668 Köln.

De Dom van Aachen verlaten en in deze van Köln aankomen betekent 80 km naar het noordoosten gaan.

~~~

Datum eerste publicatie: 3 mei 2026
©2026 Jan van Wijk - Mariakamer.nl - All rights reserved
Come2theweb