GESCHIEDENIS
De parochiekerk St. Remigius is in 1175 gewijd door Philipp I von Heinsberg (±1130-1191), aartsbisschop van Keulen (1167-1191). De kerk bevindt zich op de plaats waar eerder een kapel heeft gestaan. In 1300-1400 is het schip vergroot
In de 15e eeuw is in de buurt van Bergheim een beeltenis van een piëta gevonden. In 1500 wordt diefstal gepleegd en een monstrans en hosties verdwijnen. Heiligschennis wordt gepleegd door het bespotten van hosties. De piëta komt bij een kruis te staan in het bos nabij Bergheim. Spoedig hierna wordt op de vindplaats van de beeltenis een kleine, houten kapel gebouwd, die de naam Bethlehem ontvangt. De van eikenhout gesneden piëta is van rond 1480. In 1598 heerst de pest in en rond Bergheim en elke dag sterven mensen. De bewoners zoeken hun toevlucht bij Maria en gaan naar het genadebeeld om te bidden en hulp vragen. De epidemie verdwijnt en hierdoor ontstaan de bedevaarten.
In 1622 en 1623 heerst de pest in en rond Dusseldorf. Bewoners, waaronder edelen, gaan naar Bergheim, het genadebeeld om redding vragen. Ook komen zieken naar het Mariabeeld en bidden om genezing. Er gebeuren wonderbaarlijke genezingen.
In 1642 wordt de kerk geplunderd en gedeeltelijk vernield.
De pelgrims groeien in aantal en in de 17e eeuw komt er een bedevaartskerk en een klooster voor franciscanen. De inwijding van kerk en klooster vindt plaats in 1665. Daarna wordt een kruisweg aangelegd, die de kloosterkerk met Bergheim verbindt.
Sinds 1666 organiseert de Bergheim-Broederschap uit Leverkusen bedevaarten naar Bergheim.
In 1748 stort de toren in en in 1758 komt een kerk op de oude fundamenten van de vorige kerk.
Door de ontkerkelijking en Franse Revolutie (1789-1799) worden bedevaartkerk en klooster gesloten in 1802. Het genadebeeld van de Bedroefde Moeder (piëta) verhuist in 1803 naar de parochiekerk van St. Remigius te Bergheim. In 1873 komt in deze kerk een Mariakapel met het genadebeeld en wordt het met verf gekleurd.
In 1835 wordt Ferdinand Franz Josef von den Bongart (1773-1850), schatmeester in het Heilig Roomse Rijk, eigenaar van het kloostercomplex.
De zusters uit Essen-Werden nemen in 1899 de organisatie van de bedevaartkerk en klooster over en stichten een school voor huishoudkunde, evenals een retraitehuis en een verpleeghuis.
In 1928 wordt de sacristie aan de kerk gebouwd.
De kerk lijdt door oorlogsgeweld gedurende de Tweede Wereldoorlog (1939-1945) en de restauratie volgt in de periode 1948-1953.
In 1966 verkopen de zusters de gebouwen en gronden van het klooster aan de “Rheinische Braukohle AG”. De gebouwen worden gefaseerd gesloopt in verband met bruinkoolwinning. De kerk blijft wel bestaanbaar is in slechte staat en het gevaar van instorting dreigt. Op het kerkhof komt een noodkerk. De kerk is in 1989-1994 grondig gerenoveerd en er komt een nieuwe sacristie. In 1997 is de inwijding van een nieuw orgel.
BEDEVAARTSOORD
De parochiekerk is uit de 12e eeuw. De piëta is het genadebeeld ziet er anders uit dan in vele andere plaatsen. Hier is het gezicht van Jezus niet gelegd in de schoot van zijn Moeder, maar ligt het lichaam aan de voeten van Maria.
In de kerk zijn glas-in-loodramen te zien, waarop ook Maria is verbeeld. Een bijzonder beeld is het samenzijn van Maria, haar moeder Anna en haar Kind.
De gedenkdag van de Zeven Smarten van Maria is 15 september.
Bedevaarten vinden nog steeds plaats naar het genadebeeld in de kerk.
Naast de kerk zijn parkeermogelijkheden.
De kerk is toegankelijk bij vieringen en kent verder beperkte openingstijden.
BEREIKBAARHEID
Bergheim ligt in het Rhein-Erft-gebied en behoort tot de deelstaat Nordrhein-Westfalen.
Adres van de St. Remigiuskirche: Kirchstrasse 45, 50126 Bergheim.
Meer info is te vinden op www.katholisch-in-bergheim.de.
BELEVING
Vanaf grote afstand zie ik op een plateau de kerk liggen. De torens reiken tot tot hoog naar de hemel. Wat gaat dit bezoek me doen beleven?
Naast de kerk is een parkeerterrein aangelegd en daar is nog plaats genoeg, want ik ben erg vroeg voor het bijwonen van de mis. De auto heeft een plaats uitgekozen en vervolgens is het naar de kerk gaan. Helaas is de deur nog dicht, het is dan maar een wandelingetje rond de kerk maken. Als ik de ronde bijna heb gemaakt, zie ik een donker Mariabeeld staan tussen kerk en parkeerterrein. De tekst bij het beeld luidt: “Fern von mir ist mein Tröster”. In het Nederlands betekent dit: “Mijn trooster is ver van mij”.
Iets na half elf gaat de deur van de kerk open, die is toegewijd aan Sint-Remigius. Deze katholieke parochiekerk is een bedevaartkerk voor Onze-Lieve-Vrouw waar om 11.00 uur de eucharistieviering begint. Er dus nog tijd om een ronde door de kerk te maken. Ik kom bij een kapel waar de piëta staat, het is een bijzondere weergave van Maria en haar overleden Zoon. Jezus ligt niet op Maria’s schoot, maar aan de voeten. Dit is wel een zeldzame uiting van een piëta. Wat een opvallend genadebeeld!
In de kerk zie ik ook een verbeelding van Anna, haar dochter Maria en kleinkind Jezus. Anna heeft een boek open op de schoot en Jezus zit op Maria’s bovenbenen.
Er zijn hier ook glazen-in-loodramen, waaronder afbeeldingen van de Maagd Maria. Wat een kleurenpracht!
Vervolgens sta ik wat langer stil bij een grote beeltenis van Onze-Lieve-Vrouw en dan is de rondgang gedaan. Ik neem plaats achterin de kerk en de viering begint.
Na de mis steek ik enkele kaarsen aan en bidt voor vrienden en goede bekenden. Dit leidt ertoe dat ik als een van de laatsten de kerk verlaat en iets later gaat de kerkdeur weer op slot.
OMGEVING
Van Brauweiler naar Bergheim is het 25 km naar het westen gaan.
In Brauweiler staat het grote complex van de voormalige abdij met kloostergebouwen, tuin en kerk. De kerk is toegewijd aan Sint-Nicolaas en toont afbeeldingen van met name Maria en Nicolaas. In 1024 verleent Benedictus VIII, paus van 1012 tot in 1024, geboren als Theophylactus van Tusculum (+1024) toestemming om een klooster op te richten. De toelating hiertoe ontvangen Ehrenfried III, Ezzo van Lotharingen (±955-1034), en zijn echtgenote Mathilde (979-1025), dochter van Keizer Otto II (955-983) en keizerin Theophanu (960-991). Zij stichten de abdij van Brauweiler. In de abdij wonen geen geestelijken meer en het gebouw is aan de buitenzijde keurig onderhouden. De Sint-Nicolaaskerk toont mooie beelden van Maria en een groot schilderij met de tenhemelopneming van Maria.
Achter de kerk is een Mariakapel uit 2006 met een witte piëta.
Vertrekken uit Leverkusen om in Bergheim aan te komen, vraagt 42 km naar het zuidwesten reizen.
Köln/Keulen verlaten om in Bergheim te komen, betekent 35 km westwaarts gaan.
Uit Dortmund gaan om te geraken in Bergheim houdt in 120 km naar het zuidwesten afleggen.
Dusseldorf achter zich laten om in Bergheim te komen is 46 km zuidwaarts gaan.
Van Aachen/Aken naar Bergheim reizen betekent 59 km oostwaarts overbruggen.
~~~
