GESCHIEDENIS
In de 10e eeuw zijn relieken uit het Heilig Land naar de Burg (burcht) Andechs gebracht na een pelgrimsreis van graaf Rasso (±900-954); voorouder van de graven van Andechs. Van deze bedevaartreis brengt hij kostbare relieken mee, waaronder een doornenkroon, zweep, zweetdoek en kruis.
De huidige bedevaartkerk is toegewijd aan de heilige Nicolaas van Myra, patroonheilige van reizigers, en de heilige Elisabeth von Thüringen, een telg uit het adellijke geslacht van de graven van Andechs. Het patroonschap van de heilige Nicolaas gaat terug naar de periode van de graven van Andechs. In 1080 wordt voor het eerst gesproken over de Burg/burcht van Andechs. In de burcht is een Nicolaaskapel.
In 1128 verplicht graaf Berthold II van Andechs (±1080-1151) zijn onderdanen jaarlijks de in de burcht bewaarde relieken te vereren, waaronder vanaf 1177 drie hosties uit Rome. Deze hosties vormen eeuwenlang de kern van het bedevaartsoord. Twee hosties komen van Gregorius I de Grote (±540-604), paus in de periode 590-604. Hierdoor gaan bedevaarders naar de Nicolaaskapel van de Andechse burcht om bij de relieken te bidden. De bedevaart is er uit 1128 en dit maakt Andechs tot het oudste bedevaartsoord van Bayern/Beieren. Onder graaf Berthold IV von Diessen von Andechs (±1150-1204) staat het geslacht van Andechs op het hoogtepunt van de macht.
Politieke ontwikkelingen zorgen in de 13e eeuw voor de teruggang van de macht van de graven van Andechs. In 1246 wordt de Burg Andechs vernield, maar de relieken zijn tijdig in veiligheid gebracht. De bedevaarten nemen drastisch af en enige relieken, waaronder de drie hosties, raken spoorloos na de vernietiging van de Andechse burcht
Tijdens een eredienst in 1388 in de burchtkapel zou een muis relieken, waaronder deze van de drie hosties, in het daglicht hebben geplaatst. Onder het altaar wordt gegraven en een kist met relieken komt tevoorschijn, waaronder deze van de drie hosties. Dit wordt bekend in de hele streek en de bedevaarten leven weer op. Het zijn augustijnen die zorgdragen voor de bedevaarten.
In het begin van de 15e eeuw wordt de bouw van de Andechse, laatgotische bedevaartkerk gestimuleerd door Ernst von Bayern/Beieren (1373-1438), hertog tijdens de periode 1397-1438. De bouw van de kerk begint in 1420.
In 1455 wordt het benedictijnenklooster gebouwd op initiatief van Albrecht III von Bayern-Münich (1401-1460), hertog (1438-1460) en zoon van Ernst von Bayern.
In de 16e en 17e eeuw gaat Andechs zich ontwikkelen tot een mariaal oord. Onze-Lieve-Vrouw wordt dan vereerd naast de vele relieken, waaronder de drie hosties. In 1591-1594 wordt de Mariakapel gerealiseerd. Om dit financieel mogelijk te maken zorgt Ferdinand Vöhlin von Frickenhausen (1556-1603), koopman en hoge ambtenaar.
Sinds de 17e eeuw staat het gotische genadebeeld van de Onbevekte Maria in het hoogaltaar. Het houtsnijwerk is van Hans Degler (1564-1635) uit het begin van de 17e eeuw. Het beeldhouwwerk van Onze-Lieve-Vrouw is geflankeerd door de beeltenissen van de oerpatronen de heilige Nicolaas van Myra en de heilige Elisabeth von Thüringen.
Tijdens de Dertigjarige Oorlog (1618-1648), een strijd tussen katholieke en protestantse staten, vernielen Zweedse troepen veel in Andechs en de wijde omgeving. Het Mariabeeld wordt tijdig in veiligheid gebracht.
In 1672 wordt het smeedijzeren hekwerk gemaakt voor de “Heilige Kapelle”. Aan deze heilige kapel is de reliekenkapel gemaakt.
Door blikseminslag en daarna een grote brand zijn bijna het volledige klooster en kerk vernield in het jaar 1669. In 1676 is de wederopbouw van klooster en kerk gerealiseerd.
In de eerste helft van de 18e eeuw wordt de rococostijl in de kerk verwezenlijkt. Hieraan werken beeldhouwers, schilders en sierstucwerkers mee, zoals Johann Baptist Zimmermann (1680-1758), zijn zoon Franz Michael Zimmermann (1709-1784), Johann Georg Üblhör (1703-1763), Franz Xaver Feichtmayr (1705-1763) en Johann Philipp Helterhof (1725-1807). In 1755 wordt het hoogaltaar gewijd. Het is een ontwerp van Johann Baptist Zimmermann en de uitvoering is van de beeldhouwer Franz Xaver Schmädl (1705-1777).
Het genadebeeld op het hoogaltaar wordt geflankeerd door gebeeldhouwde, verzilverde en gedeeltelijk vergulde beelden van links de heilige Nicolaas van Myra en rechts de heilige Elisabeth von Thüringen, telg uit het adellijk geslacht van de heren van Andechs. De kunstenaar is Johann Baptist Straub (1704-1784), die de beelden maakt in 1750. Hierboven is een staande Madonna met uitgestrekte armen van Hans Degler (1564-1635), die het maakt in 1608-1609.
In 1803 wordt het klooster opgeheven door politieke, anti-katholieke besluitvorming, maar toch blijven pelgrims komen. In 1804 worden de gebouwen verkocht en daarna nog meer dan eens.
In 1846 verwerft Ludwig I (1786-1868), koning van Beieren (1825-1848) het voormalige klooster en kerk als zakenpanden. Hij zorgt ervoor dat in 1850 het weer wordt toegestaan katholieke activiteiten te ontplooien. Het klooster behoort dan tot de Abdij St. Bonifatius uit München. De bedevaartkerk is dan van de Beierse staat.
Na de Tweede Wereldoorlog (1939-1945) neemt de belangstelling voor het bedevaartsoord toe, omdat gelovigen weer de ruimte krijgen en het Nazi-bewind is verslagen. De opleving komt met name ook door de komst in 1924 van relieken van de heilige Hedwig von Andechs (1174-1243). De kerk wordt gerenoveerd in 1941-1942.
Sinds 1967 is de Mariakapel toegewijd aan de heilige Hedwig.
Sinds 2003 is de route naar de Spaanse bedevaartplaats Santiago de Compostela weer mogelijk tussen München en Lindau. Hierdoor komen pelgrims naar het mariale oord Andechs, omdat deze plaats aan de pelgrimsroute ligt.
In de jaren 2000-2005 vindt een grondige restauratie plaats van de bedevaartkerk.
BEDEVAARTSOORD
Het oudste bedevaartsoord van Beieren ligt op de “heilige Berg” en dit op zo’n 700 meter boven de zeespiegel. De kerktoren is vanaf grote afstand te zien en heeft de vorm van een ui. De bedevaartkerk is toegewijd aan de heilige Nicolaas van Myra (270-342) en de heilige Elisabeth von Thüringen (1207-1231), die uit het geslacht stamt van de graven van Andechs.
Het interieur van de basiliek kent de afmetingen 30 meter lengte en 15 meter breedte, is beschilderd en versierd in de rococo-stijl. In 1755 heeft hiervoor met name gezorgd schilder en sierstucwerker Johann Baptist Zimmermann (1680-1758). Ook zijn vele plafondfresco’s gemaakt.
In het onderste deel van het hoogaltaar staat het genadebeeld van de tronende Moeder Gods en haar Kind. Hierboven is een staande Madonna, die de armen heeft opengespreid.
In de kerk zijn vele relieken aanwezig, waaronder deze van de heilige Nicolaas, de heilige Elisabeth van Thüringen, doornenkroon en de drie hosties. De relieken worden bewaard in de “Heilige Kapelle” (heilige kapel); een zijkapel.
In de kapel van Maria van Smarten, staat een piëta, uit de 17e eeuw, op het altaar. Het beeld is gemaakt door beeldhouwer, stucwerker, architect en schilder Hans Kruiper/Krumper (1570-1634).
Kerk en klooster zijn door een kleine tuin gescheiden; de tuinpoort heet “Pfortenhof”.
In de kloosterwinkel zijn devotionalia te koop, evenals boeken over het heiligdom en het katholiek geloof. In het “Klostergasthof” is ook bier uit kloosterbrouwerij van Andechs verkrijgbaar. Sinds 1455 houden monniken de traditie van bierbrouwen in stand.
Bij de bedevaartkerk staat ook een “Klostergasthof”, waar een restaurant is en er mogelijkheden zijn om te overnachten.
In Andechs is er een “drie-hosties-feest” op de laatste zondag van september. Een monstrans met drie hosties gaat dan in processie rond.
De bedevaartkerk is dagelijks geopend.
BEREIKBAARHEID
Het bedevaartsoord Andechs ligt in de deelstaat Bayern/Beieren.
Het adres van klooster en kerk is Bergstrasse 11, 82346 Andechs.
Actuele info is te vinden op www.andechs.de.
BELEVING
Bij het naderen van de Heilige Berg heet een groot bord met plattegrond me hartelijk welkom.
Vlak hierbij staat een kruiswegstatie uit 1874 dat Jezus in het graf wordt gelegd. Deze verbeelding grijpt me aan en opnieuw krijg ik het gevoel van grote bewondering voor beeldhouwers.
Vervolgens ga ik de berg verder op en lees op een bord dat deze Heilige Berg in het begin van de 15e eeuw is opgericht. Hier zijn vele relieken van heiligen wordt me ook verteld. De naam Heilige Berg is afkomstig van Herzog (hertog) Ernst en dit vanwege de vele relieken die hier worden bewaard.
Halverwege de berg kom ik in een kapel met vele brandende kaarsen en daar staat een schilderij van Maria met Kind. Zij kijken de bezoekers met grote ogen aan. Is dit nu een uitnodiging nog wat meer kaarsen aan te steken?
Na nog wat meer meters omhooggaan met stappen over grote kasseien kom ik bij de kerk en doe de deur open. Meteen waan ik me in een wereld vol schoonheid! Het lijkt wel een introductie van het in de hemel komen. Wat is deze kerk een juweel! Voor de rondgang in de kerk neem ik de tijd, want schoonheid verdient langdurige aandacht. In de smaakvolle kapel staat onder een kruis een piëta. De gezichten van Maria en Jezus tegen elkaar en dat heb ik nog niet vaak gezien. Een zwaard in het bovenlichaam van de Moeder. Het gezicht van Maria is een en al droevenis. Wat een ingrijpend kunstwerk!
Vervolgens ga ik de kerk verder in en bij het hoogaltaar is het stilstaan. De beelden laat ik op me inwerken. Maria en Jezus zijn beiden gekroond en gouden stralen omringen hen. Hierboven staat nog een mooie beeltenis met eveneens gouden stralen en putti. Ook de heilige Nicolaas is hier aanwezig. Dag, goede vriend! Het hoogaltaar in de basiliek toont de beeltenis van de Onbevlekte Maria.
Het plafond van de kerk is helemaal beschilderd en Onze-Lieve-Vrouw is meermaals afgebeeld. Ook zijn vele schilderijen tegen de wanden bevestigd. De ex voto’s zijn meer dan talrijk. Wat een dankuitingen aan Maria! Ik zie ook heel wat grote, bewerkte kaarsen.
Buiten de kerk zijn vele activiteiten te ondernemen, zoals het bezoeken van de brouwerij, het kijken naar het vervaardigen van houtsculpturen, gaan langs de kruiswegstaties en het maken van een wandeling. Op een groot terras zitten velen te genieten en laten het bier van Andechs smaken.
OMGEVING
Van München naar Andechs is 45 km naar het zuidwesten gaan.
Rosenheim verlaten om in Andechs aan te komen, vraagt 110 km westwaarts reizen.
Vertrekken uit Augsburg om te geraken in Andechs betekent 86 km naar het zuidoosten overbruggen.
Van Ingolstadt naar Andechs reizen, houdt in 120 km zuidwaarts gaan.
~~~
