GESCHIEDENIS
Aan het ontstaan van de bedevaartplaats ligt een verhaal ten grondslag. In 1440 zet dagloner Eberhard, (±1393-1451), werkzaam bij de Heren van Esch, een beeldje van Mater Dolorosa (Onze-Lieve-Vrouw van Smarten) in een nis van een boom en bidt erbij. Hij kiest een zodanige plaats voor het beeldje dat hij naar en van het werk er langskomt. Hij neemt dan even pauze en bidt. Hij krijgt een visioen van Onze-Lieve-Vrouw en Zij draagt hem op een kapelletje te bouwen op de plaats waar het beeldje staat. Eerst denkt Eberhard dat het een droom is, maar Maria verschijnt opnieuw aan hem met dezelfde boodschap. De Heren van Esch schenken hem een paar vierkante meter grond om een kapelletje te bouwen. Hij gaat aan de slag, bouwt een kapelletje en een kluis om er als kluizenaar te leven. In 1442 zijn kapelletje en kluis verwezenlijkt. De mensen geven kapelletje en kluis de naam “Ort Eberhards-Klause” (oord van Eberhards kluis). Vervolgens vinden wonderen bij het beeldje plaats en mensen genezen van hun kwalen. Deze voorvallen worden bekend in de regio en daarbuiten. Vervolgens komen velen naar het beeldje. De kleine beeltenis is een piëta, waarbij dagelijks meermaals wordt gebeden. De hogere geestelijkheid in Trier is verre van ingenomen met hetgeen Eberhard doet met kapelletje en kluis. Er wordt druk op hem uitgeoefend om de beeltenis naar de kerk te brengen, maar Eberhard doet dit niet. De Heer van Esch laat hem kort in de gevangenis verblijven. In Trier wordt de mening herzien en Eberhard komt weer op vrije voeten. Daarna komt het beeldje weer in het kapelletje.
Eberhard laat een groter beeldje maken. De belangstelling voor de beeltenis blijft toenemen en in 1445-1446 bouwt Eberhard een iets grotere kapel. Enkele jaren nadien realiseert Eberhard een kerkje. Dit gebouwtje zegent Jakob von Sierck/Jacques de Sierck (1398-1456) in op 25 maart 1449. Hij is aartsbisschop en keurvorst van Trier (1439-1456) en erkent het nieuwe heiligdom. Bij de aartsbisschop rijpt het plan een grotere bedevaartkerk te laten bouwen. In 1451 overlijdt Eberhard.
In 1456 richt de bisschop een augustijnenklooster op bij het kerkje. Met donaties van pelgrims en edelen begint de bouw van de kloosterkerk. De grond voor de oprichting van een klooster is geschonken in 1459 door Gottfried von Esch (1408-1465). In 1474 is het priesterkoor gerealiseerd. De sacristie en de daarboven gelegen bibliotheek, met muurschilderingen, komen in 1491 gereed. De kloosterlingen hebben een grote taak met het overschrijven van boeken. Gezien de grote toeloop voor Onze-Lieve-Vrouw is de Mariakapel vergroot.
Op 4 september 1502 is de kerk ingewijd door Johannes (Johann) van (von) Eindhoven (1439-1509). In 1458 is hij toegetreden tot het Augustijnerklooster te Klausen en wordt er overste in 1473. Ook is hij hulpbisschop van Trier (1483-1508). Van Eindhoven zorgt ook voor het laatgotisch hoogaltaar met de afmetingen van ± 4 meter breed en ruim 6 meter hoog.
In de genadekapel van de kerk staat de oude piëta uit 1440 bovenaan en daaronder de nieuwe piëta. De oude beeltenis kent de afmetingen 20 cm hoog en 16 cm breed. De nieuwe piëta is groter met 115 cm hoogte en 83 cm breedte. Deze beeltenis is uit de 17e eeuw en wordt beschouwd als het eigenlijke genadebeeld.
De kerk kent een laat-barokke stijl.
In 1802 bezetten Franse troepen het Rheinland. Dan wordt de kloosterkerk de parochiekerk en wordt de kloostergemeenschap ontbonden. Ook de bibliotheek verdwijnt.
In 1878 zijn de glasramen bij het priesterkoor aangebracht, waaronder de Moeder van Smarten, vlucht naar Egypte en Jezus wordt gebracht naar de tempel.
In 1902 is de genadekapel gerenoveerd en uitgebreid. De botten van kluizenaar Eberhard zijn gevonden bij de genadekapel. In 1903 is in het park, dat naast de bedevaartkerk ligt, ook een kruisweg gemaakt.
In de periode 1992-1996 vinden restauratiewerken plaats.
In 1999 is opgericht de vriendengroep van de kloosterbibliotheek “Freundeskreis der alten Klosterbibliothek der Augustiner Chorherren in Klausen”. De bibliotheek is grondig gerestaureerd in de periode 2002-2005.
BEDEVAARTSOORD
De bedevaartkerk is het belangrijkste, laatgotische gebouw in de zuidelijke Eiffel en de streek van de rivier de Moezel.
Het hoofdportaal bevindt zich onder de 60 meter hoge toren. Dit portaal bestaat uit zandstenen wanden en bogen. Onder de toren is het oudste deel van de kerk te zien, dat halverwege de 15e eeuw is gebouwd.
In de kerk is het “passie-altaar” van een Antwerpse, onbekende kunstenaar. Dit hoogaltaar is uit 1480 en reikt tot 620 cm in de hoogte. De afbeeldingen tonen het lijdensverhaal van Christus. De geschilderde zijpanelen tonen onder meer de geboorte van Jezus, de aanbidding door de koningen en de dood van Maria.
De genadekapel toont twee beeltenissen van de Moeder van Smarten, namelijk bovenin het oude, kleine beeld en daaronder de latere, grotere beeltenis. In feite draait het om deze beelden in de bedevaartkerk. Het grote genadebeeld is omringd door vier engelen. Zeven, rode lampen bij het bovenste deel van de altaaropbouw symboliseren de zeven smarten van Maria.
Het stoffelijk overschot van Eberhard ligt in een houten schrijn, onder het altaar, in de genadekapel.
In het middenschip hangt een eikenhouten, ruim 1 meter hoge, beeltenis van Anna ter Drieën, met Anna, Maria en Jezus uit de 15e eeuw.
In het middenschip is ook een houten Mariabeeld met kind bevestigd. De gekroonde Maria heeft een zilveren kleed aan en daarover een gouden mantel. In de linkerhand draagt Zij haar Zoontje en de rechterhand heeft een scepter vast. De beeltenis van Maria als Koningin is van rond 1700.
De kruisweg, die te zien is in het rechter zijschip, met bronzen beelden is rond 1960 gemaakt door Johannes (Hanns) Scherl (1910-2001) uit Wittlich. Hier is ook de grafsteen van rode zandsteen van Gottfried von Esch (1408-1465).
In het linker zijschip is de nagebouwde kluis van Eberhard. Vlakbij is ook het bedevaartbeeld uit 1646 met taferelen uit de tijd van Eberhard.
In de kerk vinden culturele evenementen plaats.
Naast de bedevaartkerk is een park aangelegd en daar is ook een kruisweg.
Jaarlijks komen ± 100.000 pelgrims op bedevaart naar de kerk.
De bedevaart-, parochiekerk is alle dagen geopend.
BEREIKBAARHEID
Klausen ligt in het midden van de streek van Moezel en Eiffel.
Het adres van het parochiebureau Maria Heimsuchung is Augustinerplatz 2, 54524 Klausen.
Mailadres: mariaheimsuchung.klausen@t-online.de.
Over de kloosterbibliotheek is info te verkrijgen op www.Klosterbibliothek-Klausen.de.
Het adres van de bedevaartkerk Maria-Visitatie (Maria Heimsuchung) is Augustinerplatz 1, 54524 Klausen.
Actuele info is te vinden op www.wallfahrtskirche-klausen.de en ook op www.pfarrei-klausen.de.
BELEVING
In Klausen is het gaan beleven wat kluizenaar Eberhard in de 15e eeuw heeft meegemaakt.
Bij aankomst is het de bedevaartkerk bezoeken, die op een plateau is gebouwd. Als ik in de kerk kom, gaat mijn aandacht vooraluin naar de Mariakapel en daar zie ik tweemaal de Moeder der Smarten afgebeeld. Het oudste beeld staan bovenaan het retabel en de beeltenis, die het genadebeeld wordt genoemd, staat eronder. Als deze beelden eens konden praten … Hier blijf ik langdurig staan en denk aan de historie van de twee afbeeldingen.
Vervolgens maak ik de ronde in de kerk af en kom bij beelden van Maria, ex voto’s en een kast met relieken. Bij de beeltenis van Maria Koningin en deze van Anna, Maria en Jezus is het met eerbied kijken naar deze kunstwerken. Uiteindelijk kom ik weer bij de ingang en daarnaast is de nagebouwde kluis van Eberhard. De deur gaat open en ik verblijf in de kleine ruimte waar Eberhard zoveel jaren heeft geleefd. Wat een bijzondere man en wat een aparte ruimte.
Daarna steek ik enkele kaarsen aan en bid voor het welzijn van vrienden.
Na het bezoek aan de kerk ga ik naar het nabijgelegen park en kom bij de kruisweg om vervolgens de staties langs te gaan. Daarna neem ik plaats op een bank en laat de opgedane indrukken nog eens voorbijkomen. Wat een bijzonder mooie ervaring heb ik mogen opdoen. Dank U, Maria.
OMGEVING
Van Trier naar Klausen is 32 km naar het noordoosten gaan.
Vertrekken uit Wittlich om in Klausen aan te komen, is 17 km zuidwaarts afleggen.
Bitburg verlaten om in Klausen te geraken, vraagt 47 km naar het oosten reizen.
Koblenz achterlaten om te komen in Klausen houdt in 106 km naar het zuidwesten overbruggen.
~~~
